Nowe uprawnienia dla strażaków OSP - podpis Prezydenta RP

• Jakie zmiany w OSP?
• Szczególna rola ochotniczych straży pożarnych
• Czym są OSP?
• Strażak ratownik OSP - nowe uprawnienia
• Nowe zadania gminy co do OSP
• Kto prowadzi szkolenia strażaków i kandydatów do OSP?
• Ekwiwalent pieniężny za udział w akcji dla strażaków OSP
• Odszkodowanie dla strażaków OSP - nowość
• Odznaka Świętego Floriana
• Ewidencja udziału strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych
• Kiedy wchodzi w życie ustawa?

Jakie zmiany w OSP?

W ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 194 i 658) zajdą spore zmiany. Konieczne stało się doprecyzowanie obowiązujących od 2022 r. przepisów ww. ustawy. Intencją ustawodawcy była poprawa sytuacji członków ochotniczych straży pożarnych.  Zapewnienia wyżywienia, umundurowania wyjściowego, szkoleń oraz ubezpieczenia opiekunów młodzieżowych i dziecięcych drużyn pożarniczych, zasady przyznawania ekwiwalentu za udział w akcji - to najważniejsze zmiany.

Szczególna rola ochotniczych straży pożarnych

Na początku wyżej wymienionej ustawy znajduje się krótki, ale uroczysty wstęp, który podkreśla rolę OSP w polskim systemie życia społecznego: Doceniając szczególną postawę obywatelską ochotniczego pożarnictwa „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek” na przestrzeni dziejów naszej państwowości, kierując się konstytucyjnym prawem do dobrowolnego zrzeszania się stanowi się, co następuje. W dalszej części znajdują się szczegóły przepisy.

Ochotnicze straże pożarne spełniają służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swoje zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli.

Czym są OSP?

Ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej, które są stowarzyszeniami. Są:

• umundurowane;
• wyposażone w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego

Ochotnicze straże pożarne zrzeszają członków ochotniczych straży pożarnych, tj. „strażaków OSP".

Strażak ratownik OSP - nowe uprawnienia

Zgodnie ze zmianami i ustawą, strażacy ratownicy OSP mogą brać bezpośredni udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych.

Nowe zadania gminy co do OSP

Do najważniejszych zmian należy to, że w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym:

• obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie;
• finansowanie szkoleń z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz innych niż dotychczas określone w przepisach (czyli inne niż np. kursy przygotowujące do uzyskiwania przez strażaków ratowników OSP kwalifikacji i uprawnień do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.; inne niż szkolenia podstawowe oraz kurs z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz szkolenia z poszczególnych dziedzin ratowniczych w zakresie podstawowym);
• ubezpieczenie strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz członków i opiekunów młodzieżowych drużyn pożarniczych i dziecięcych drużyn pożarniczych, w tym ubezpieczenie grupowe, od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, podczas wykonywania powierzonych zadań;
• wyżywienie strażaków ratowników OSP podczas prowadzenia działań ratowniczych, udziału w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, udziału w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże trwających co najmniej 6 godzin, a także szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych trwających co najmniej 8 godzin.
• zasady przyznawania ekwiwalentu za udział w akcji.

Kto prowadzi szkolenia strażaków i kandydatów do OSP?

Szkolenia, w tym szkolenia specjalistyczne strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP prowadzi nieodpłatnie Państwowa Straż Pożarna na podstawie programów opracowywanych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz na podstawie programu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Ekwiwalent pieniężny za udział w akcji dla strażaków OSP

Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny.

Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa GUS, przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy.

Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP – za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia.

Odszkodowanie dla strażaków OSP - nowość

Ustawa poszerza zakres zdarzeń, o uczestniczenie w „zawodach”, w następstwie których strażakowi ratownikowi OSP będzie przysługiwało m.in.: 

1) jednorazowe odszkodowanie w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;

2) renta z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy;

3) odszkodowanie z tytułu szkody w mieniu.

Odznaka Świętego Floriana

Ustawa doprecyzowuje tryb nadawania odznaki Świętego Floriana "Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej", którą przyznaje się osobom wyróżniającym się w podejmowaniu działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska.

Ewidencja udziału strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych

Ustawa wprowadza przepis umożliwiający prowadzenie ewidencji udziału strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych z wykorzystaniem Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ma obowiązek zapewnienia funkcjonowania systemu teleinformatycznego służącego do obsługi świadczeń ratowniczych, umożliwiającego:

• przyznawanie i obsługę przez komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej świadczenia ratowniczego dla strażaków ratowników OSP;
• przekazywanie organowi emerytalnemu określonemu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zwanemu dalej „organem wypłacającym”, przez właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zestawienia świadczeń ratowniczych przyznanych w danym miesiącu w postaci elektronicznej, w formacie uzgodnionym z organem wypłacającym.

Kiedy wchodzi w życie ustawa?

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Zobacz także: Klęska żywiołowa