REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ważne zmiany w ubezpieczeniach społecznych w 2026 i 2027 r. oraz rewolucja w orzecznictwie ZUS. Nowe przepisy modyfikują funkcjonowanie całego systemu

Aneta Kaleniuk
Specjalistka ds. kadr i płac
zmiany 2026 2027 ubezpieczenia społeczne zasiłki orzecznictwo zus kontrola zwolnienie lekarskie
Ważne zmiany w ubezpieczeniach społecznych w 2026 i 2027 r. oraz rewolucja w orzecznictwie ZUS. Nowe przepisy modyfikują funkcjonowanie całego systemu
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zmiany w Ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 18 grudnia 2025 – co się zmieniło i co jeszcze się zmieni od 1 stycznia 2027 roku? Modyfikuje się funkcjonowanie całego systemu ubezpieczeń społecznych oraz rewolucyjnie zmienia się zasady orzecznictwa ZUS.

Ważne zmiany w ubezpieczeniach społecznych w 2026 i 2027 r.

Nowelizacja opublikowana w Dz.U. 2026 poz. 26 to Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. To właśnie ta ustawa jest efektem reformy, która ma znacznie szerszy zakres i modyfikuje funkcjonowanie całego systemu ubezpieczeń społecznych oraz zasady orzecznictwa. Większość przepisów nowelizacji, w tym nowe zasady kontroli, weszła w życie 13 kwietnia 2026 r., część dotycząca orzekania była wdrażana w trakcie 2026 roku, a przepisy regulujące zwolnienia lekarskie zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

REKLAMA

REKLAMA

Nowe zasady kontroli i utraty zasiłków

Jednym z jej kluczowych elementów są nowe zasady kontroli i utraty zasiłków, które precyzyjnie określają, kiedy ubezpieczony traci prawo do świadczeń chorobowych z powodu nieprawidłowego wykorzystywania L4. Przepisy te uchylają dotychczasowe, przestarzałe rozporządzenie z 1999 roku w sprawie kontroli i przenoszą te procedury bezpośrednio na poziom ustawowy, modernizując uprawnienia kontrolne ZUS oraz płatników składek. Kontrolerzy ZUS otrzymali szersze uprawnienia, m.in. do sprawdzania osoby kontrolowanej poprzez okazanie dowodu tożsamości, ustalono nowe zasady dokumentowania kontroli (dotyczące zarówno sporządzania protokołu, jak i zasady wnoszenia zastrzeżeń) oraz wskazano możliwość utraty zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeśli jest wykonywana praca przez ubezpieczonego, niezgodna z celem zwolnienia lekarskiego.

Rewolucja w orzecznictwie ZUS

Kolejnym filarem zmian jest rewolucja w orzecznictwie ZUS polegająca na włączeniu fizjoterapeutów i pielęgniarek do wydawania orzeczeń dotyczących między innymi prewencji rentowej czy niezdolności do samodzielnej egzystencji. Od 13 kwietnia 2026 r. fizjoterapeuci posiadający odpowiednią specjalizację mogą orzekać w sprawach dotyczących rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS, natomiast pielęgniarki i pielęgniarze ze specjalizacją uzyskali uprawnienia do orzekania w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji. Nowe kompetencje nie obejmują wystawiania zwolnień lekarskich e-ZLA, które pozostają odrębnym uprawnieniem.

Zmiany te mają znaczenie dla osób ubiegających się między innymi o dodatek pielęgnacyjny lub świadczenie uzupełniające, ponieważ w sprawach dotyczących niezdolności do samodzielnej egzystencji orzekać może lekarz orzecznik ZUS albo uprawniony specjalista pielęgniarstwa. Z kolei w procesie kwalifikowania pacjentów do rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS orzekać może specjalista fizjoterapii.

REKLAMA

Osoby, które nie zgadzają się z wydanym orzeczeniem, mogą wnieść sprzeciw za pośrednictwem ZUS, co do zasady w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Do końca 2026 r. sprzeciwy rozpatrują komisje lekarskie ZUS.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ponadto ustawa ściśle określa wymagania kwalifikacyjne dla personelu orzekającego, na przykład tytuł specjalisty w danej dziedzinie, zasady ich wynagradzania oraz wprowadza sztywny, 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia przez ZUS.

e-Doręczenia w ZUS

Nowelizacja kładzie również duży nacisk na elektronizację i doręczenia, dostosowując system ZUS do przepisów o e-Doręczeniach. W praktyce oznacza to, że pisma, zawiadomienia o badaniach orzeczniczych oraz decyzje są w pierwszej kolejności przekazywane cyfrowo na profil informacyjny eZUS lub adres do doręczeń elektronicznych.

Uelastycznienie zasiłków przy etatach od 2027 r.

Ostatnim ważnym obszarem jest uelastycznienie zasiłków przy wielu etatach mające obowiązywać od 2027 roku. To właśnie ta ustawa dodaje do ustawy zasiłkowej przepisy umożliwiające lekarzom niewystawianie L4 na dany tytuł ubezpieczenia na żądanie pacjenta, przy jednoczesnym wprowadzeniu obowiązku informowania pracodawców i stworzeniu mechanizmu jednego wspólnego okresu zasiłkowego.

Autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości.  Ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na kierunku Prawo. Doświadczenie zawodowe zdobywała w redakcjach oraz kancelariach prawnych. Z Grupą INFOR związana od 2012 roku. Pasjonuje się światem roślin i zwierząt.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Nie widzę przeszkód, dowożę wyniki. Dlaczego pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami? [Gość INFOR.PL]

Ponad 5 milionów osób z niepełnosprawnościami żyje w Polsce, ale wciąż zbyt rzadko dostrzegamy je w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy. Tymczasem wiele z nich ma wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i ambicje. Dlaczego więc pracodawcy nadal obawiają się ich zatrudniania? O stereotypach, barierach rekrutacyjnych i potencjale niewykorzystanym przez polski rynek pracy opowiada Helena Szczuka - Kalenský z Fundacji Avalon w programie Gość INFOR.PL.

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji od 5 listopada. Jakie nowe obowiązki ma pracodawca?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszty pogrzebu

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszt pogrzebu

REKLAMA

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W samym październiku 2026 r. dołączyło 53 tys. osób. Dlaczego aktywa PPK rosną tak szybko, a w 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności?

Polacy nie liczą na emeryturę. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? [Badanie]

Niemal 80% pracujących Polaków nie liczy na emeryturę, z której da się żyć. Z drugiej strony co czwarta osoba nie odkłada na emeryturę, ponieważ nie ma z czego. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? Faktycznie wśród pobierających emeryturę 38% mówi, że świadczenie im wystarcza. Oto ciekawe wyniki badania dotyczącego polskich emerytur.

Jakie pieniądze po zmarłym wypłaca ZUS? Jak sprawdzić, czy się należą? Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym. Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci osoby bliskiej. Jak sprawdzić, czy należą się pieniądze? ZUS odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Badania profilaktyczne pracownika w aktach osobowych. Wielu pracodawców wciąż popełnia w tym zakresie błędy

Akta osobowe są częścią dokumentacji pracowniczej. To potężny zbiór dokumentów odnoszących się przebiegu zatrudnienia konkretnej osoby. Jak prawidłowo rozmieszczać w nim te dotyczące profilaktycznych badań lekarskich?

REKLAMA

Benefity są przyjemne i przereklamowane. Jak tworzyć najlepsze miejsca pracy? Wyjaśnia krakowski pracodawca roku [Wywiad]

Najlepszy pracodawca w Krakowie tłumaczy, że benefity są przyjemne i przereklamowane, a firma to nie maszyna do zarabiania pieniędzy, lecz miejsce, w którym spędzamy ogromną część życia. Pracodawca ma więc realny i duży wpływ na jakość życia pracowników. Należy traktować to bardzo poważnie.

Mobbing i nowa definicja od listopada 2026 r. Przykłady wszystkich trzech form mobbingu w pracy

Już od 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Zmienia się definicja mobbingu, a na pracodawców zostają nałożone konkretne obowiązki. Czym aktualnie jest mobbing? Podajemy przykłady trzech form mobbingu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA