REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?
rozwiń >

Czym jest separacja?

Jak stanowi Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809), jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację. Różni się to od rozwodu tym, że brak przesłanki trwałego rozkładu pożycia. Rozwód ma bowiem miejsce jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Autopromocja
Ważne
Separacja a sytuacja dzieci

Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Jakie są skutki majątkowe separacji?

Zgodnie z art. 54 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego  orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej. Trzeba pamiętać jednak, że ten przepis odnosi się do sytuacji orzeczenia separacji formalnej, regulowanej w treści art. 61 zn.1 i n. KRO. Nie bez przyczyny jest więc użyte w przepisie sformułowanie: "orzeczenie separacji". Tak więc, separacja faktyczna, która może trwać między małżonkami bez orzeczenia sądu, nie prowadzi do powstania między małżonkami rozdzielności majątkowej. Jeżeli jednak ma już miejsce separacja formalna, to z chwilą zniesienia separacji powstaje między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy. Jednak, na zgodny wniosek małżonków sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

Jak podkreśla Prof. M. Załucki: przy orzeczeniu separacji istnieje rozdzielność z mocy prawa. "(…) Podobnie jak w przypadku ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków bądź ogłoszenia jego upadłości, także na skutek orzeczenia separacji formalnej pomiędzy małżonkami powstaje ustrój pełnej rozdzielności majątkowej (ex lege). Wiąże się to ze stwierdzeniem w sprawie o separację zupełnego rozkładu pożycia małżonków, jest tego konsekwencją. 

Ważne
Małżeństwo trwa ale nie ma wspólnoty gospodarczej

Separacja małżonków nie prowadzi co prawda do ustania małżeństwa, jednak ustrój ustawowy, a także w zasadzie ustroje umowne inne niż pełna rozdzielność majątkowa, oparte są na realizacji zasady wspólnego pożycia przez małżonków. Małżeństwo małżonków żyjących w separacji trwa więc nadal, choć uchylona zostaje pomiędzy nimi wspólnota, w tym wspólnota gospodarcza."

Generalnie w ramach zasad przewidzianych w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym skutki orzeczenia separacji są zasadniczo takie same jak skutki rozwodu, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej. Mając powyższe na uwadze, należy pamiętać, że nie zawsze wszelkie świadczenia związane ze stosunkiem pracy, które - wydawałoby się - będą należały się małżonkowi, rzeczywiście mu przysługują. Jednym z przykładów jest odprawa pośmiertna. 

Czy należy się odprawa po śmierci pracownika?

Co do zasady, po śmierci pracownika należy się odprawa pośmiertna. Należy jednak spełnić przesłanki z przepisu art. 93 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP). W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna. W doktrynie przeważa pogląd, że jest to świadczenie ze stosunku pracy zmarłego pracownika. Nie ma ono charakteru odszkodowawczego. Jego celem jest ułatwienie członkom rodziny zmarłego pracownika przystosowania się do nowej sytuacji.

Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika?

Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny pracownika: małżonkowi (jednak nie dotyczy to małżonka znajdującego się w separacji - z wyżej opisanych przyczyn rozdzielności majątkowej przy separacji formalnej) oraz innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj.: dzieci własne; dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione; dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki; rodzeństwo; inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka; rodzice (za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające).

Ważne
PO RÓWNO DLA RODZINY

Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny. Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty określonej w KP.

Odprawa pośmiertna a ubezpieczenie na życie

Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż odprawa pośmiertna przysługująca zgodnie z KP. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami. Przez zwrot „pracodawca ubezpieczył pracownika na życie” należy rozumieć sytuację, w której pracodawca ubezpieczył pracownika, a ryzyko ubezpieczeniowe obejmuje zdarzenie w postaci śmierci ubezpieczonego pracownika. Znajdzie to również zastosowanie również w sytuacji śmierci pracownika, którego pracodawca ubezpieczył od następstw nieszczęśliwych wypadków, a zawarta umowa ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, obejmuje ryzyko śmierci ubezpieczonego pracownika wskutek nieszczęśliwego wypadku.

Ile wynosi odprawa pośmiertna?

Przykład
Wysokość odprawy jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosi:
  • jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat;

  • trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat;

  • sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

Brak nakazu wypłaty odprawy pośmiertnej

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1517/08, odprawa pośmiertna nie jest świadczeniem należnym pracownikowi, lecz jego rodzinie z racji śmierci pracownika, co normuje art. 93 KP. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organy Państwowej Inspekcji Pracy nie są uprawnione do wydania nakazu wypłaty odprawy pośmiertnej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(3)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Twój nick
    2024-02-26 14:44:39
    Ale np pieniądze od teściów dla synowej która rozwiodła się z mężem zwolnione z haraczu od spadków i darowizn. W tym burdelu każdy "orzeka" i stanowi jak jemu się wydaje, niech szlag trafi ciągłość czy brak sprzeczności.
    0
  • KK
    2024-02-29 20:15:54
    Zanim podjęliśmy decyzję o separacji skontaktowaliśmy się z kancelarią Pani Lilianny Skiby, uważam, że warto skorzystać z pomocy prawnika w takiej sytuacji, on wyjaśni wszystkie wątpliwości
    0
  • Monia
    2024-03-24 13:34:47
    Dobre pytanie do adwokata, sama korzystałam z porady w kancelarii Cejrowski w Gdańsku. Serdecznie polecam, bardzo mi pomogli.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Elektroniczna legitymacja emeryta i rencisty - czy potrzebny jest wniosek?

Elektroniczne legitymacja emeryta i rencisty działa jak tradycyjna karta plastikowa. Wystarczy mieć ją w telefonie w aplikacji mObywatel, by korzystać z ulg. Czy trzeba złożyć wniosek do ZUS, aby ją otrzymać? Jak wyrobić kartę emeryta?

Świadczenie AKTYWNIE W ŻŁOBKU: Od czego będzie zależała wysokość świadczenia?

Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest częścią programu „Aktywny rodzic”. Program jest systemową strategią wspierania rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Wsparcie będzie polegać m.in. na wprowadzeniu nowych świadczeń dla rodziców, m.in. świadczenia „Aktywnie w żłobku”.

Uwaga: można obniżyć składkę zdrowotną

Czy składkę zdrowotną obniża się do wysokości podatku? Jak ustalić składkę na ubezpieczenie zdrowotne obniżona do wysokości zaliczki na podatek dochodowy? Również i w 2024 r. przedsiębiorcy, czyli osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają status: osoby z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności są uprawnione do tego, aby obniżyć roczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości należnego podatku.

Świadczenie AKTYWNI RODZICE W PRACY: 1500 zł lub 1900 zł na dziecko – tylko dla rodziców aktywnych zawodowo

Jednym ze świadczeń przewidzianych w projekcie ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”. Kto otrzyma te świadczenie? W jakiej wysokości i przez jaki okres?

REKLAMA

Kto dominuje w zawieraniu umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni?

Kto w Polsce zawiera więcej umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni? ZUS podaje statystyki umów o dzieło. Na ile dni i w jakich rodzajach działalności umowy o dzieło zawierane są najczęściej?

Bezpłatne turnusy rehabilitacyjne

Bezpłatne turnusy rehabilitacyjne będę organizowane już tego lata. Dla kogo są skierowane i jakie obowiązują zasady naboru? Poniżej wykaz dokumentów, które należy złożyć, aby móc korzystać z darmowej rehabilitacji, opieki medycznej i regeneracji. 

Świadczenie AKTYWNIE W DOMU: Kto otrzyma świadczenie, w jakiej wysokości, przez jaki okres, w pieniądzach czy w formie rzeczowej

Trwają prace nad projektem ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka. Ustawa ma zapewnić rodzicom wsparcie w zależności od ich potrzeb i sytuacji życiowej. Jedną z form wsparcia będzie świadczenie „Aktywnie w domu”.

Skrócony tydzień pracy i praca zdalna. To tylko niektóre to tylko niektóre rozwiązania dla rodziców - pracowników dzieci do 8. roku życia

Skrócony tydzień pracy i praca zdalna. To tylko niektóre to tylko niektóre rozwiązania dla rodziców - pracowników dzieci do 8. roku życia. Co jeszcze może rodzic - pracownik? 

REKLAMA

Do kodeksu pracy wchodzą: toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, ołów, kadm, rtęć [nowelizacja]

Pracodawcy muszą eliminować z miejsca pracy i procesów pracowniczych toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, estry kwasu ftalowego czy metale – ołów, kadm, rtęć i ich związki. Będą prowadzili odpowiednie zapisy w rejestrach dotyczących tych substancji.

Duże zmiany w składce zdrowotnej. Ten komentarz eksperta nie spodoba się rządzącym

Fundacja Ośrodek Rozwoju opublikowała niedawno komentarz na temat zmian w składce zdrowotnej. Eksperci FOR podkreślają, że te zmiany mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie finansów publicznych.

REKLAMA