To oni dostaną podwyżki - praca trudna, niebezpieczna i wymagająca wrażliwości

• Gdzie mogą być zatrudnieni pracownicy socjalni?
• Kto może zostać pracownikiem socjalnym?
• Pracownik socjalny - to trudny zawód ale ma dodatkowe uprawnienia
• Na czym polega rola pracownika socjalnego?

Gdzie mogą być zatrudnieni pracownicy socjalni?

Działania z zakresu pomocy społecznej z mocy ustawy wykonują organy administracji rządowej i samorządowej. Współpracują w tym zakresie z organizacjami społecznymi, Kościołem katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej należą: regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, domy pomocy społecznej, placówki specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodki wsparcia, ośrodki interwencji kryzysowej.

Domy pomocy społecznej - DPS świadczy, na poziomie obowiązującego standardu, osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające, edukacyjne w formach i zakresie wynikających z indywidualnych potrzeb. Domy, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone dzielą się na domy dla: osób w podeszłym wieku, osób przewlekle somatycznie chorych, osób przewlekle psychicznie chorych, dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, osób niepełnosprawnych fizycznie. Niestety często w DPS zarabia się minimalną krajową.

Kto może zostać pracownikiem socjalnym?

Ze względu na doniosłość i dużą odpowiedzialność, która jest wymagana w pracy pracownika socjalnego istnieją kryteria związane z wykształceniem, które należy spełnić, aby móc wykonywać pracę pracownika socjalnego. Jak wskazują konkretne przesłanki ustawowe, pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków:
1) posiada dyplom ukończenia kolegium pracowników służb społecznych;
2) ukończyła studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej;
3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków: pedagogika, pedagogika specjalna, politologia, polityka społeczna, psychologia, socjologia, nauki o rodzinie; ukończyła studia podyplomowe z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej, po uprzednim ukończeniu studiów na jednym z kierunków, o których mowa w pkt 3.

Pracownik socjalny - to trudny zawód ale ma dodatkowe uprawnienia

Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901, dalej jako: ustawa). Okazuje się, że na podstawie ustawy pracownikom socjalnym przyznano szczególne uprawnienia i to takie, których nie mają inne grupy zawodowe.

Na czym polega rola pracownika socjalnego?

Jak wskazuje ustawa, do zadań pracownika socjalnego należy w szczególności (ze względu na użycie tego słowa, należy uznać, że jest to katalog otwarty, zatem zadania mogą być jeszcze inne, niż te niżej wymienione):
1) praca socjalna;
2) przeprowadzanie rodzinnych wywiadów środowiskowych;
3) dokonywanie analizy, diagnozy i oceny zjawisk indywidualnych i społecznych, a także formułowanie opinii w zakresie zapotrzebowania na świadczenia z pomocy społecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych świadczeń;
4) udzielanie informacji, wskazówek, porad i pomocy w zakresie rozwiązywania spraw życiowych osobom, rodzinom, grupom i społecznościom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie rozwiązywać problemy będące przyczyną ich trudnej sytuacji lub zaspokajać niezbędne potrzeby życiowe;
5) pomoc w uzyskaniu dla osób lub rodzin będących w trudnej sytuacji życiowej specjalistycznego poradnictwa, terapii lub innych form pomocy w zakresie możliwości rozwiązywania problemów przez właściwe instytucje państwowe, samorządowe i organizacje pozarządowe;
6) udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;
7) pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin, grup i środowisk społecznych;
8) współpraca i współdziałanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania i ograniczania problemów oraz skutków negatywnych zjawisk społecznych, łagodzenie konsekwencji ubóstwa;
9) inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom mającym trudną sytuację życiową oraz inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi służące poprawie sytuacji takich osób i rodzin;
10) współuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrożeniu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych programów pomocy społecznej ukierunkowanych na podniesienie jakości życia;
11) inicjowanie lub współuczestniczenie w działaniach profilaktycznych nakierowanych na zapobieganie lub łagodzenie problemów społecznych.

Przy wykonywaniu tych zadań potrzebne są: wysokie kwalifikacje ale potrzebna jest też wrażliwość i kultura osobista. Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej podaje, że: profesjonalizm wymaga od pracowników socjalnych, aby przy wykonywaniu zadań kierowali się zasadami etyki zawodowej, jak również zasadą dobra osób i rodzin, którym służy. Niezwykle istotne znaczenie odgrywa tu poszanowanie godności tych osób i rodzin, jak również ich prawa do samostanowienia. Pracownicy socjalni powinni również przeciwdziałać praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę, rodzinę lub grupę, a także udzielać osobom zainteresowanym pełnej informacji o przysługujących im świadczeniach i dostępnych formach pomocy. Pracownicy socjalni muszą też zachować w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynności zawodowych oraz podnosić swoje kwalifikacje zawodowe poprzez samokształcenie i udział w szkoleniach. Praca nie zawsze bezpieczna - Praca pracowników socjalnych nie należy do najłatwiejszych. Dotyczy to zarówno ilości zadań i liczby klientów w środowisku, jak również poczucia bezpieczeństwa. Pracownicy socjalni wykonują swoje zadania z narażeniem własnego życia i zdrowia. Niekiedy spotykają się z agresją ze strony klientów jednostek, w których pracują. Zdarza się to zarówno w biurze, jak też podczas realizacji obowiązków w środowisku. Z myślą o takich sytuacjach ustawa o pomocy społecznej przewiduje, że przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik socjalny. Co więcej, rodzinny wywiad środowiskowy oraz świadczenie pracy socjalnej w środowisku może się odbywać w asyście funkcjonariusza Policji.