Kolejny europejski kraj skraca czas pracy. A co z polskim projektem?

• Kolejny europejski kraj skraca czas pracy
• Kodeks pracy: czas pracy
• A co z polskim projektem?
• Skrócony czas pracy w Kodeksie pracy

Z badania ClickMeeting wynika, że 43 proc. ankietowanych oceniło, że wprowadzenie 4-dniowego tygodnia pracy zwiększyło by ich efektywność, a 29 proc. oceniło, że nie wpłynęłoby to na ich efektywność. O zwiększeniu efektywności najbardziej przekonani są najmłodsi pracownicy. Wśród ankietowanych w wieku od 18 do 27 lat 54 proc. uważa, że 4-dniowy model pracy spowodowałby zwiększenie efektywności, a 19 proc., że pozostałaby ona bez zmian.

Kolejny europejski kraj skraca czas pracy

Hiszpański rząd przyjął projekt ustawy o skróceniu tygodniowego czasu pracy. Przepisy te mogą wejść w życie w przyszłym roku. Projekt zakłada skrócenie tygodniowego wymiaru czasu pracy z 38,5 godziny do 37,5 godziny. W przypadku, gdy uda się go przegłosować w parlamencie, wejdzie w życie już w przyszłym roku. W ostatnich latach coraz więcej krajów decyduje się na podobny krok – np. we Francji tygodniowy wymiar pracy w pełnym wymiarze wynosi 35 godzin, w Danii 37, a w Belgii 38.

Kodeks pracy: czas pracy

Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy pracownika nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym czterech miesięcy. Nie dotyczy to równoważnego czasu pracy, zmodyfikowanego systemu równoważnego czasu pracy, systemu czasu pracy w ruchu ciągłym, systemu skróconego tygodnia pracy a także systemu pracy weekendowej. Niezależnie jednak od sytemu pracy, w każdym z nich – jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi, lub dotyczącymi organizacji pracy – okres rozliczeniowy może być przedłużony, jednak nie więcej niż do 12 miesięcy. Przy przedłużeniu należy zachować ogólne zasady dotyczące ochrony bezpieczeństwa zdrowia pracowników.

A co z polskim projektem?

Od dłuższego czasu w resorcie rodziny trwają prace na czterodniowym tygodniem pracy. Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zapowiadała, że zmiany dotyczące skrócenia tygodnia pracy miałyby wejść w życie jeszcze w obecnej kadencji Sejmu. Analizowane są dwa warianty skrócenia czasu pracy:

• wprowadzenie siedmiogodzinnego dnia pracy przez pięć dni w tygodniu – 35 godziny pracy w tygodniu,
• wprowadzenie ośmiogodzinnego dnia pracy przez cztery dni w tygodniu – 32 godziny pracy w tygodniu.

Jak wynika z badania ClickMeeting, 68 proc. Polaków wolałoby pracować przez cztery dni w tygodniu po osiem godzin. Wśród osób w wieku od 18 do 27 lat, odsetek ten wzrasta do 71 proc.

Resort rodziny na pytanie redakcji Infor.pl o prace nad skróconym czasem pracy wskazał, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizę efektywności wykorzystywania czasu pracy pracownika.

„Badana jest kwestia, jaki system czasu pracy jest najkorzystniejszy oraz najbardziej optymalny dla pracodawcy i pracownika. Poddawane analizie jest także to, czy skrócenie czasu pracy, a tym samym wydłużenie okresów nieprzerwanego odpoczynku pracownika, wpłynęłoby na efektywność świadczonej przez niego pracy. Na podstawie wyników tych badań będą przygotowane optymalne rozwiązania.

Rozpoczęcie prac dotyczących zmian przepisów w zakresie czterodniowego tygodnia pracy musi zostać poprzedzone dokonaniem oceny skutków wprowadzenia zmiany obecnych rozwiązań m.in. na sektor finansów publicznych, na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rynek pracy. Powinno być także poddane szerokiej dyskusji, m.in. z partnerami społecznymi, tj. przedstawicielami reprezentatywnych organizacji pracodawców i związków zawodowych w Radzie Dialogu Społecznego.

MRPiPS zleciło przeprowadzenie analiz w tym zakresie Instytutowi Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. Nofera oraz Centralnemu Instytutowi Ochrony Pracy – Państwowemu Instytutowi Badawczemu. Trwają również konsultacje w zakresie czterodniowego tygodnia pracy z Instytutem Pracy i Spraw Socjalnych” – napisano w odpowiedzi na nasze pytanie.

Skrócony czas pracy w Kodeksie pracy

Kodeks pracy przewiduje także możliwość stosowania systemów czasu pracy, w których praca jest świadczona przez mniej niż 5 dni w tygodniu, jak np. system skróconego tygodnia pracy (art. 143 K.p.), w którym praca jest wykonywana maksymalnie przez 4 dni w tygodniu w wymiarze dobowym do 12 godzin. W ten sposób pracownik może mieć na stałe zapewnione, między innymi, dłuższe weekendy mając wolne od pracy 3 dni, a pracując 4 dni tygodniowo. W praktyce świadczenie pracy w niektórych tygodniach przez mniej niż 5 dni może mieć miejsce także np. w systemie równoważnego czasu pracy (art. 135 i nast. K.p).