Kategorie

Czy odprawa wypłacona w związku z likwidacją stanowiska podlega zajęciu

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Z końcem września rozwiązaliśmy umowę o pracę z jednym z pracowników z powodu likwidacji stanowiska. Podlegamy pod ustawę o zwolnieniach grupowych, w związku z czym pracownik nabędzie prawo do odprawy. Na tę osobę zostało wystawione niealimentacyjne komornicze zajęcie wynagrodzenia. Czy w tych okolicznościach odprawa będzie podlegała egzekucji?

Tak, odprawa pieniężna należna z tytułu tzw. zwolnień grupowych podlega zarówno egzekucji sądowej, jak i administracyjnej. W zakresie ochrony przed potrąceniami jest traktowana jak wynagrodzenie za pracę. Oznacza to, że dokonując jej zajęcia powinni Państwo pamiętać o ograniczeniu potrącenia oraz o kwocie wolnej od potrąceń. Szczegóły w uzasadnieniu.

Odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy zarówno w ramach zwolnienia grupowego, jak i mniejszej redukcji zatrudnienia (w przypadku pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników), jeżeli przyczyna utraty pracy nie dotyczyła pracownika. Wysokość odprawy jest uzależniona od stażu pracy u pracodawcy, z którym stosunek pracy został rozwiązany z tej przyczyny i wynosi:

  • 1-miesięczne wynagrodzenie – jeżeli zatrudnienie było krótsze niż 2 lata,
  • 2-miesięczne wynagrodzenie – jeżeli zatrudnienie trwało od 2 do 8 lat,
  • 3-miesięczne wynagrodzenie – jeżeli zatrudnienie trwało ponad 8 lat.

Odprawa podlega ochronie przed potrąceniami jak wynagrodzenie za pracę, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 14 listopada 1996 r. (I PKN 3/96, OSNP z 1997/11/193). Jest to bowiem świadczenie pieniężne ze stosunku pracy, które pełni funkcję zbliżoną do funkcji wynagrodzenia, a więc zapewnia pracownikowi, który utracił zatrudnienie, środki na utrzymanie. Przez pojęcie „wynagrodzenie za pracę”, z którego dokonuje się potrąceń, należy rozumieć nie tylko ścisły ekwiwalent za wykonaną pracę, ale również inne świadczenia wynikające z nawiązanego stosunku pracy, np. nagrodę jubileuszową, dodatki, premie, odprawę emerytalną/rentową. Te wynagrodzenia mogą być w sposób kontrolowany zmniejszane na poczet zadłużeń, jakie pracownik zaciągnął wobec pracodawcy oraz innych instytucji czy osób. Funkcja ochronna przepisów Kodeksu pracy dotycząca wynagrodzenia za pracę polega na ograniczeniu potrąceń do wysokości:

  • 3/5 wynagrodzenia – w przypadku potrącania alimentów,
  • 1/2 wynagrodzenia – przy potrącaniu innych należności lub zaliczek pieniężnych.
Reklama

Ponadto ustanowiono tzw. kwotę wolną od potrąceń, czyli część wynagrodzenia, którą należy pozostawić pracownikowi. Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne kwota wolna odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, przysługującemu pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek ZUS oraz zaliczki na podatek. Jeżeli w danym miesiącu pracownik otrzymuje zarówno odprawę pieniężną, jak i wynagrodzenie za pracę, to obie te należności podlegają zajęciu. Według stanowiska PIP, w celu dokonania prawidłowego potrącenia należy wszystkie świadczenia zliczyć (choćby wynikały z różnych podstaw prawnych i tytułów) i dopiero od sumy ustalić granicę zajęcia i zastosować jedną kwotę wolną.

Podstawę obliczenia odprawy należy ustalać na zasadach określonych dla obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, bez stosowania współczynnika ekwiwalentu. Jest to świadczenie zwolnione ze składek ZUS, ale podlega opodatkowaniu.

PRZYKŁAD

W firmie, która zatrudnia 50 pracowników, 30 września br. rozwiązano stosunek pracy z Januszem W. z powodu likwidacji jego stanowiska pracy. Pracownik przepracował u tego pracodawcy 5 lat. Janusz W. ma prawo do odprawy pieniężnej w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia, która wyniosła 8724 zł. We wrześniu br. pracownik powinien ponadto otrzymać 3850 zł płacy zasadniczej i 480 zł premii regulaminowej. Pracownik ma zajęcie komornicze wynagrodzenia z tytułu niespłaconej pożyczki w wysokości 5600 zł. Wszystkie należności zostaną wypłacone 28 września. Pracownik złożył oświadczenie o stosowaniu podwyższonych kosztów uzyskania przychodów oraz PIT-2. Rozliczenie wynagrodzenia za wrzesień i odprawy powinno wyglądać następująco:


  • ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i wysokości składek na te ubezpieczenia:

3850 zł + 480 zł = 4330 zł,

4330 zł x (9,76% + 1,5% + 2,45%) = 593,65 zł,

  • ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i wysokości tej składki:

4330 zł – 593,65 zł = 3736,35 zł,

3736,35 zł x 9% = 336,27 zł (składka do przekazania do ZUS),

3736,35 zł x 7,75% = 289,57 zł (składka do odliczenia od podatku),

  • ustalenie podstawy opodatkowania:

4330 zł – 593,65 zł + 8724 zł – 139,06 zł = 12 321,29 zł; 12 321 zł (po zaokrągleniu do pełnych zł),

  • ustalenie wysokości podatku:

12 321 zł x 18% – 46,33 zł = 2171,45 zł,

  • ustalenie wysokości zaliczki na podatek:

2171,45 zł – 289,57 zł = 1881,88 zł; 1882 zł (po zaokrągleniu do pełnych zł),

  • ustalenie kwoty do wypłaty przed potrąceniem:

4330 zł + 8724 zł – 593,65 zł – 336,27 zł – 1882 zł = 10 242,08 zł,

  • ustalenie granicy potrącenia:

10 242,08 zł x 1/2 = 5121,04 zł,

  • ustalenie kwoty wolnej od potrąceń w wysokości netto:

1500 zł (minimalne wynagrodzenie) x x 13,71% = 205,65 zł – kwota składek finansowanych przez ubezpieczonego,

(1500 zł – 13,71%) x 9% = 116,49 zł – składka zdrowotna,

(1500 zł – 205,65 zł – 139,06 zł) = 1155 zł – podstawa opodatkowania,

(1155 zł x 18% – 46,33 zł) – (1500 zł – 205,65 zł x 7,75%) = 61 zł – zaliczka na podatek dochodowy,

1500 zł – 205,65 zł – 116,49 zł – 61 zł = 1116,86 zł – wynagrodzenie netto,

  • ustalenie kwoty potrącenia:

ponieważ zostały zachowane: granica potrącenia, tj. 1/2 wynagrodzenia netto – 5121,04 zł oraz kwota wolna od potrąceń, tj. minimalne wynagrodzenie za pracę – 1116,86 zł (10 242,08 zł – 5121,04 zł > 1116,86 zł), na konto komornika należy przekazać 5121,04 zł,

  • ustalenie kwoty do wypłaty po dokonaniu potrącenia:

4330 zł + 8724 zł – 593,64 zł – 336,27 zł – 1882 zł – 5121,04 zł = 5121,04 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 1, art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.),
  • art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.),
  • art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • art. 87 § 1–3, art. 871 § 1 Kodeksu pracy.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.