4300 od lipca renty socjalnej? Niekoniecznie! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przedstawiła swoją wersję. Wyrównanie i dodatek a nie zrównanie z minimalną

• Co to jest renta socjalna?
• Pytamy: co z rentą socjalną w 2024? Czy będzie  4300 od lipca 2024? Czy renta socjalna będzie wreszcie zrównana z minimalną krajową?
• Pierwotny projekt zmian, renta socjalna=minimalne wynagrodzenie
• Nowy projekt zmian Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, Podkomisji stałej do spraw osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego

Co to jest renta socjalna?

Zagadnienie renty socjalnej zostało uregulowane w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 240, dalej: ustawa). To właśnie w ustawie wskazane są przesłanki, tryb i szczegółowe zasady przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej. Renta socjalna jest świadczeniem pieniężnym przyznawanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS), w sytuacji całkowitej niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Renta socjalna może mieć charakter: renty socjalnej stałej - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; renty socjalnej okresowej - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa, wówczas przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej ZUS.

Pytamy: co z rentą socjalną w 2024? Czy będzie  4300 od lipca 2024? Czy renta socjalna będzie wreszcie zrównana z minimalną krajową?

To kpina, narzekają obywatele. Miało być 4300 od lipca renty socjalnej, tj. wyrównanie do minimalnej ale się na to nie zanosi. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przedstawiła swoją wersję. Proponują wyrównanie i dodatek a nie zrównanie renty socjalnej z minimalną. Wciąż trwają prace nad drukiem nr 30, tj. obywatelskim projektem ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej (dalej jako: projekt). Projekt dotyczy zwiększenia kwoty renty socjalnej z 1217,98 zł netto do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Obecnie kwota renty socjalnej równa jest kwocie najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy tj. 1780,96 zł (po waloryzacji w marcu 2024 r.).

Premier Donald Tusk wskazywał, że: „Obiecuję, że teraz będziemy pracować pilnie i jak najszybciej, żeby ta ustawa stała się faktem”. Posłanka wskazywał, że: "Ustawa ma tylko i wyłącznie dwa artykuły. (…) Nie można zasłaniać się brakiem środków w budżecie, nie można zasłaniać się innymi względami, ponieważ jeżeli się przygotowywało przez osiem lat do tego, aby objąć rządy, jeżeli cały czas przedstawiało się osobom z niepełnosprawnościami, że będzie realizowany ten oto punkt, to proszę bardzo, niech on będzie realizowany.".

Pierwotny projekt zmian, renta socjalna=minimalne wynagrodzenie

Zgodnie z projektem: "Art. 1 W ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U.  z 2022 r. poz. 240) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 6 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Renta socjalna wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2022 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207), obowiązującego w danym roku.

2) w art. 9 ust. 1:

"1. W przypadku zbiegu uprawnień do renty socjalnej z uprawnieniem do renty rodzinnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekroczyła 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy."

Zgodnie z opinią merytoryczną do obywatelskiego projektu ustawy zmianie ustawy o rencie socjalnej (druk sejmowy nr 30): Proponowana ustawa zmieniająca ustawę o rencie socjalnej ma na celu ponad dwukrotne podwyższenie wysokości renty socjalnej. Związane jest to z odejściem od wyznaczania wysokości renty socjalnej w oparciu o najniższą rentę z tytułu niezdolności do pracy i powiązania jej wysokości z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zaproponowana zmiana miałaby daleko idące skutki dla systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce i preferowałaby osoby pobierające rentę socjalną w stosunku do innych świadczeniobiorców (rencistów, emerytów, pobierających zasiłki), w tym pobierających rentę socjalną. Projektodawca w uzasadnieniu nie odnosi się do skutków społeczno-ekonomicznych zaproponowanych rozwiązań. Nie dostrzega złożoności systemu zabezpieczenia społecznego i konsekwencji, jakie spowoduje ponad dwukrotne zwiększenie kwoty renty socjalnej nie tyle dla budżetu państwa, ale co dla zasad na których opiera się konstrukcja tego systemu. 

SKORO TAK, TO KOMISJA PRZEDSTAWIŁA SWÓJ PROJEKT! 

Nowy projekt zmian Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, Podkomisji stałej do spraw osób z niepełnosprawnościami i włączenia społecznego

Zgodnie z propozycją:

"Art. 1. W ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194) wprowadza się następujące zmiany: 

1) w art. 6 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, przysługuje dodatek do renty socjalnej w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów na dzień 31 grudnia 2024 r., a kwotą najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.”;

2) w art. 9 ust. 1 otrzymuje brzmienie: 

„1. W przypadku zbiegu uprawnień do renty socjalnej z uprawnieniem do renty rodzinnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekraczała 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.”. 

Art. 2. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 i 232) w art. 34 w ust. 1 po wyrazach „rent socjalnych” dodaje się wyrazy „, dodatków do renty socjalnej”

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

Pozostaje czekać na prace w Sejmie i kolejne ustalenia.