Kategorie

Ubezpieczenia społeczne studentów i uczniów (cz. 1)

Barbara Zabieglińska
Każdy student do ukończenia 26 lat jest zwolniony z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia.

W okresie przerw w nauce, np. ferii zimowych itp., zakłady pracy często korzystają z możliwości zatrudniania uczniów i studentów. Z racji ponoszonych kosztów związanych z ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym najkorzystniejsze dla pracodawcy jest zawarcie z uczniem lub studentem umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

Umowa zlecenia

Reklama

W ramach umowy zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się dokonać określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Czynność prawna to działanie podjęte w celu wywołania pewnych skutków prawnych. Może to być zawarcie umowy czy też złożenie oferty. Zasadniczo natomiast w zakresie umowy zlecenia nie mieszczą się czynności o charakterze faktycznym, np. konsultacje czy udzielenie porady. To bowiem jest już dziełem.

Warto pamiętać, że przepisy o zleceniu stosuje się też do umów o świadczenie usług, np. o zarządzanie przedsiębiorstwem czy też do kontraktu menedżerskiego (jeżeli z jego unormowania nie wynika, że kontrakt należy traktować jak umowę o pracę).

Umowa zlecenia jest z reguły odpłatna. Jednak jeżeli strony tak postanowią, może być wykonana nieodpłatnie. Należy pamiętać, że Kodeks cywilny dopuszcza wprawdzie zawieranie nieodpłatnych umów zlecenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że nieodpłatny charakter umowy musi wynikać z postanowień tej umowy. Nieodpłatne umowy zlecenia nie są podstawą do zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz opłacania składek. Fakt dokonania zwrotów przejazdu pozostaje bez wpływu na sytuację tych osób w zakresie ubezpieczeń.

Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się je wykonać bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie, które stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Przykład

Firma „ALFA” zleciła panu Kowalskiemu wyremontowanie swojego obiektu. Zlecenie nie określa, w jakich godzinach praca będzie wykonywana i pod czyim kierownictwem. Określa natomiast okres zawarcia umowy, np. trzy miesiące, oraz wynagrodzenie. Tak więc umowa ta nie nosi charakteru umowy o pracę ze względu na brak podporządkowania, wykonywania pracy w określonych godzinach itp. i jest umową odpłatną.

Umowa zlecenia powinna określać:

• rodzaj zawartej umowy, która powinna wynikać z nazwy i treści,

• datę rozpoczęcia i zakończenia wykonywanej umowy,

• oświadczenie zleceniobiorcy o tym, czy ma inne tytuły do objęcia ubezpieczeniami społecznymi,

• oświadczenie zleceniobiorcy, czy chce przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,

• miejsce wykonywania umowy,

• zasady wynagrodzenia.

Umowa zlecenia - ubezpieczenia społeczne uczniów i studentów

Reklama

Studenci i uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych do ukończenia 26. roku życia nie są obejmowani ubezpieczeniami społecznymi (i w konsekwencji ubezpieczeniem zdrowotnym) ani obowiązkowo, ani dobrowolnie z tytułu wykonywanej umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

W przypadku studentów i uczniów nie ma znaczenia, czy szkoła lub uczelnia, do której uczęszczają, jest szkołą publiczną czy prywatną, jak również to, czy nauka odbywa się w systemie dziennym, wieczorowym lub zaocznym.

Definicja ucznia

Dla celów ubezpieczeń społecznych uznaje się, że uczniem do 31 sierpnia każdego roku jest osoba, która kontynuuje naukę w tej samej szkole, ukończyła szkołę i rozpoczyna naukę w szkole, w której rok szkolny rozpoczyna się 1 września, ukończyła szkołę i nie kontynuuje nauki. To rozwiązanie dotyczy zarówno uczniów, którzy od września kontynuują naukę w tej samej szkole, jak i tych którzy kończą naukę, np. uczeń po ukończeniu liceum - do 31 sierpnia danego roku posiada status ucznia. Wynika to z przepisów art. 63 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który stanowi, że rok szkolny we wszystkich szkołach rozpoczyna się 1 września każdego roku, a kończy się - 31 sierpnia roku następnego.

Ponadto należy pamiętać, że zgodnie z ustawą z 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty wprowadzono nowy podział szkół publicznych i niepublicznych na szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne. Do celów ubezpieczeniowych uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych należy traktować jak uczniów szkół ponadpodstawowych.

Reasumując, uczniowie, którzy po ukończeniu szkoły ponadpodstawowej wykonują pracę na podstawie umowy zlecenia do 31 sierpnia roku, w którym ukończyli tę naukę, traktowani są jak uczniowie i tym samym nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Natomiast w okresie od 1 września tego samego roku osoby te w przypadku niepodjęcia dalszej nauki (np. studiów), z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, będą podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład

Uczeń czwartej klasy technikum po zakończeniu szkoły, tj. od 1 lipca do 1 października, wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia. We wrześniu przedstawia zleceniodawcy zaświadczenie o przyjęciu go na studia. W konsekwencji przez cały okres wykonywania tej umowy nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Definicja studenta

Studentem jest osoba kształcąca się na studiach pierwszego stopnia (studia licencjacie lub inżynierskie kończące się uzyskaniem tytułu licencjata lub inżyniera), na studiach drugiego stopnia (studia magisterskie kończące się uzyskaniem tytułu magistra lub równorzędnego), albo jednolitych studiach magisterskich (studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończące się uzyskaniem tytułu magistra lub tytułu równorzędnego).

Osoba jest studentem do daty ukończenia studiów, tj. do daty złożenia przez studenta egzaminu dyplomowego, złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu - w przypadku kierunków lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i weterynarii, zaliczenia przez studenta ostatniej, przewidzianej w planie studiów, praktyki - w przypadku kierunku farmacja, bądź do daty skreślenia z listy studentów.

Zwolniony z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia (umowy agencyjnej, umowy o świadczenie usług) jest każdy student do ukończenia 26 lat bez względu na obywatelstwo i kraj odbywania studiów.

Podstawa prawna:

• art. 63 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.),

• ustawa z 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (DzU nr 117, poz. 759).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?