Kategorie

Jakie obowiązki ma pracodawca, gdy pracownik przechodzi na świadczenie przedemerytalne

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Zwalniany pracownik może w niektórych przypadkach uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego do czasu nabycia uprawnień do emerytury. Dlatego ważne jest, aby pracodawca odpowiednio wypełnił dokumenty pracownika związane z rozwiązaniem stosunku pracy, zwłaszcza świadectwo pracy. Zwolnienie to musi dotyczyć określonych przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba sprawująca zarząd nad majątkiem firmy musi wyraźnie wskazać tę przyczynę w wystawianym świadectwie pracy lub odrębnym zaświadczeniu.

Wysyłając pracownika na świadczenie przedemerytalne, pracodawca powinien pamiętać o tym, że osoba ubiegająca się o takie świadczenie musi spełnić również inne warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego, a w niektórych przypadkach - odpowiedniego wieku przedemerytalnego. Po zwolnieniu z pracy w okolicznościach przewidzianych w przepisach nabędzie ona prawo do świadczenia przedemerytalnego, jeśli spełni pozostałe warunki, w tym m.in. będzie pobierała przez określony czas zasiłek dla bezrobotnych, a wniosek o to świadczenie złoży do ZUS w odpowiednim terminie.

Jestem kadrową w firmie, wobec której niedawno sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu. W związku z tym konieczne będzie zwolnienie kilku pracowników. Jeden z nich będzie spełniał warunki wymagane do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż ma w sumie ponad 40-letni staż pracy. Czy biorąc pod uwagę fakt, że ma dopiero 57 lat, będzie mógł w takiej sytuacji ubiegać się o to świadczenie?

Jeśli pracownik spełni wszystkie wymagane warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, będzie mógł uzyskać to świadczenie niezależnie od osiągniętego wieku, ponieważ zwolnienie z pracy nastąpiło z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy.

Świadczenie przedemerytalne przysługuje m.in. pracownikom zwalnianym z zakładów pracy, których stosunek pracy został rozwiązany w związku z niewypłacalnością lub likwidacją pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, czyli w sytuacji, gdy sąd upadłościowy wydał postanowienie o:
- ogłoszeniu upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika,
- ogłoszeniu upadłości pracodawcy z możliwością zawarcia układu,
- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy, ponieważ jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania,
- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Niewypłacalność pracodawcy dotyczy także sytuacji, kiedy pracodawca nie zaspokaja roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych m.in., gdy:
- sąd upadłościowy wyda postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego z określonych powodów,
- organ założycielski podejmie decyzję o wdrożeniu postępowania likwidacyjnego wobec przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli likwidacja nie jest skutkiem przekształcenia, łączenia lub podziału przedsiębiorstwa,
- sąd orzeknie rozwiązanie spółki handlowej.

Aby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego nie zawsze konieczne jest osiągnięcie odpowiedniego wieku emerytalnego. Należy w tym przypadku udowodnić długi staż ubezpieczeniowy, który wynosi 34 lata dla kobiet lub 39 lat dla mężczyzn, najpóźniej 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego. Osoby ubiegające się o świadczenie przedemerytalne na tej podstawie muszą być zatrudnione co najmniej przez 6 miesięcy u pracodawcy, który rozwiązał z nimi stosunek pracy z tych właśnie przyczyn.

WAŻNE!
Sześciomiesięczny okres zatrudnienia nie musi być nieprzerwany, ale łącznie musi wynosić 6 miesięcy.

Do uzyskania świadczenia przedemerytalnego konieczne jest również spełnienie ogólnych warunków przewidzianych dla wszystkich osób ubiegających się o to świadczenie, tj.:
- zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy, a następnie pobieranie przez 6 miesięcy zasiłku dla bezrobotnych,
- brak odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych składanych przez urząd pracy w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych (chyba że odmowa była uzasadniona),
- złożenie wniosku o świadczenie przedemerytalne w ciągu 30 dni od dnia, w którym powiatowy urząd pracy wydał dokument poświadczający 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.



Firma, w której prowadzę sprawy kadrowe, zamierza ogłosić upadłość. W związku z tym będziemy musieli zwolnić część załogi. W pierwszej kolejności chcielibyśmy rozwiązać umowy o pracę z osobami, które mogłyby zaraz po zwolnieniu nabyć uprawnienia do emerytury lub świadczenia przedemerytalnego. Dwie pracownice ukończą za kilka miesięcy 56 lat i mają ponad 25-letni staż pracy. Czy będą mogły uzyskać świadczenie przedemerytalne?
Pracownice po ukończeniu wymaganego wieku 56 lat mogą uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli po rozwiązaniu stosunku pracy uzyskają status osoby bezrobotnej i przez 6 miesięcy będą pobierać zasiłek dla bezrobotnych.

Prawo do świadczenia przedemerytalnego mogą uzyskać również pracownicy, których stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany w związku z niewypłacalnością lub likwidacją pracodawcy, jeżeli ukończyli wiek co najmniej 56 lat w przypadku kobiet lub 61 lat w przypadku mężczyzn oraz udowodnili okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Pracownik, który będzie ubiegał się o świadczenie przedemerytalne, musi być zatrudniony lub pozostawać w stosunku służbowym przez okres co najmniej 6 miesięcy u pracodawcy, który następnie uległ likwidacji lub stał się niewypłacalny. Wszystkie te warunki muszą być spełnione do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego.

Pracownicy muszą również spełnić ogólne wymagania przewidziane dla osób ubiegających się o świadczenie przedemerytalne, m.in. pobierać przez przynajmniej 6 miesięcy zasiłek dla bezrobotnych oraz złożyć do ZUS wniosek o to świadczenie w odpowiednim terminie.

Przedsiębiorstwo, w którym jestem kadrową, zamierza niedługo przeprowadzić zwolnienia grupowe. Pracownicy mający ponad 50 lat, którzy nie mogą jeszcze nabyć uprawnień emerytalnych, zwracają się do mnie z pytaniami, czy w takiej sytuacji będą mogli przejść na świadczenie przedemerytalne. Czy w ich przypadku jest możliwość uzyskania tego świadczenia?
Rozwiązanie stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych stworzy byłym pracownikom możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego.

Prawo do świadczenia przedemerytalnego mogą nabyć również osoby, których stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Chodzi o sytuacje, gdy stosunek pracy lub stosunek służbowy:
- został rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z takich samych przyczyn, ale u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników),
- został rozwiązany z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych,
- wygasł w przypadku śmierci pracodawcy lub na mocy przepisów szczególnych w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.

Osoba, której stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z wymienionych przyczyn, może uzyskać świadczenie przedemerytalne, jeśli do dnia zwolnienia z pracy ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna), udowodniła okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 30 lat dla kobiet lub 35 lat dla mężczyzn oraz była zatrudniona przez co najmniej 6 miesięcy u pracodawcy, z którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego. Konieczne jest też spełnienie (wcześniej opisanych) ogólnych warunków wymaganych od wszystkich osób ubiegających się o świadczenie przedemerytalne.

Pracownik, którego niedawno zwolniliśmy z pracy, zwrócił się do nas z pytaniem, czy będzie mu przysługiwało świadczenie przedemerytalne. Przeżywamy poważne kłopoty finansowe i niedługo ma się rozpocząć postępowanie likwidacyjne naszej firmy. Pracownik ma 58 lat, ale udowodnił dotychczas ponad 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Czy po likwidacji naszej firmy będzie mógł uzyskać świadczenie przedemerytalne?

Stosunek pracy został rozwiązany przed wszczęciem postępowania likwidacyjnego, dlatego były pracownik nie uzyska prawa do świadczenia przedemerytalnego w związku z likwidacją zakładu pracy.

Jeżeli pracownik został zwolniony z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, to ma możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego bez względu na osiągnięty wiek. W tym przypadku musi udowodnić dłuższy staż ubezpieczeniowy, który wynosi co najmniej 35 lat (dla kobiet) lub 40 lat (dla mężczyzn). Także w tym przypadku pracownik musi spełnić wszystkie inne warunki wymagane od wszystkich osób do przyznania świadczenia.

Bardzo ważne dla uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego (w każdym przypadku) jest to, kiedy nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy.

ZUS stoi na stanowisku, że zwolnienie z pracy musi być następstwem wskazanych w przepisach szczególnych okoliczności.

WAŻNE!Rozwiązanie umowy o pracę przed dniem wszczęcia postępowania likwidacyjnego lub wystąpienia niewypłacalności pracodawcy nie daje uprawnień do świadczenia przedemerytalnego z tego tytułu.

Jeżeli umowa o pracę lub stosunek służbowy zostały rozwiązane przed dniem wszczęcia postępowania likwidacyjnego lub wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, to ZUS uzna, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z innego powodu, niż uprawniające do świadczenia przedemerytalnego.


Zamierzamy wysłać jednego z pracowników na świadczenie przedemerytalne. W przepisach znajduje się pojęcie okresu uprawniającego do emerytury, który musi udowodnić osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne. Czy chodzi tylko o okresy składkowe i nieskładkowe, czy ZUS zalicza również w tym przypadku okresy pracy na roli? Tylko po doliczeniu tych okresów pracownik będzie miał wymagany 25-letni staż.
Jeśli okres pracy w gospodarstwie rolnym spełnia wymagania przewidziane w przepisach emerytalnych, to ZUS doliczy go do stażu ubezpieczeniowego pracownika.

Za okres uprawniający do emerytury uważa się okres ustalony na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Oznacza to, że w tym przypadku wliczeniu podlegają:
- okresy składkowe,
- okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych,
- okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.

Jeżeli wymienione okresy są krótsze od wymaganego stażu ubezpieczeniowego, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego stażu ZUS zalicza:
- okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki przewidziane w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
- okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16. roku życia, przypadające przed 1 lipca 1977 r.,
- okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, przypadające przed 1 stycznia 1983 r.

ZUS uwzględnia okresy rolne tylko wtedy, gdy nie zostały zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Okresy te nie mogą się również czasowo pokrywać z okresami składkowymi i nieskładkowymi.

Ze względu na likwidację stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych zamierzamy zwolnić pracownika, który przez ponad 15 lat pracował u nas przy produkcji azbestu. Pracownik ma obecnie 55 lat oraz 26 udowodnionych lat składkowych i nieskładkowych. Czy w związku z tym uzyska świadczenie przedemerytalne?
Jeśli do końca 1999 r. pracownik przepracował przynajmniej 10 lat w wymienionych w przepisach zakładach produkujących azbest, to po spełnieniu pozostałych warunków będzie mógł uzyskać świadczenie przedemerytalne bez względu na wiek.

Odrębną możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego mają osoby, które były w przeszłości zatrudnione przy produkcji azbestu ze względu na szczególnie szkodliwy charakter pracy, jaką wykonywały.

Chodzi o pracowników, którzy 28 września 1997 r. byli zatrudnieni w zakładach wymienionych w załącznikach 2 i 3 do ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, w przedsiębiorstwach powstałych w wyniku przekształcenia, podziału lub połączenia tych zakładów lub w przedsiębiorstwach korzystających z ich majątku do czasu zaprzestania produkcji wyrobów zawierających azbest i oczyszczenia tych zakładów z azbestu lub też w innych przedsiębiorstwach (w przypadku oddelegowania do nich i wykonywania stale pracy na terenie ww. zakładów lub przedsiębiorstw). Osoby te mogą uzyskać świadczenie przedemerytalne, jeśli:
- rozwiązały stosunek pracy z ostatnim pracodawcą z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
- spełniają warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
- mają staż ubezpieczeniowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w zakładach produkujących azbest.

Do 10-letniego okresu zatrudnienia ZUS wlicza tylko okresy do 31 grudnia 1999 r., w tym również okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz świadczeń pieniężnych na wypadek choroby i macierzyństwa. Nie podlegają natomiast wliczeniu okresy przebywania na urlopie bezpłatnym.


Podstawa prawna:
- art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (DzU nr 120, poz. 1252),
- art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU nr 99, poz. 1001 ze zm.),
- art. 3 i art. 8 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (DzU nr 158, poz. 1121),
- art. 6 ustawy z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (DzU z 2004 r. nr 3, poz. 20 ze zm.),
- art. 5-9, art. 8 i art. 10-11 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.