Kategorie

Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za nieopłacone przez zbywcę składki na ubezpieczenia społeczne

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Nabywca przedsiębiorstwa odpowiada za należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej z własnych środków przez zbywcę jako płatnika składek (pracodawcę), a nie odpowiada za należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników (art. 112 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) (uchwała Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2008 r., I UZP 3/08).
W 2003 r. firma W. zakupiła nieruchomości należące do Huty Szkła A. Krótko po kupnie majątku huty firma W. przejęła całość przedsiębiorstwa. W miejsce huty A. i firmy W. powstała jedna spółka prowadząca wspomnianą hutę - W.A. W toku przejmowania majątku huty okazało się, że jej udziałowcy zalegali ze składkami na ubezpieczenia społeczne pracowników, nie opłacono też wszystkich składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych. Zaległości powstały w latach 2001-2003, a ich łączna kwota wyniosła ponad 618 tys. zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Nowa spółka W.A. wpłaciła na poczet zaległości składkowych prawie 400 tys. zł. Pozostałej części składek nie zamierzała regulować, wskazując udziałowców dawnej huty A. jako wyłącznych dłużników ZUS. Jednak organ rentowy uznał, że to właśnie spółka W.A. odpowiada za całość długów składkowych. Wydając stosowną decyzję ZUS powołał się na art. 112 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (DzU z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.), mający tu odpowiednie zastosowanie na mocy art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).

Zgodnie ze wspomnianym przepisem Ordynacji, nabywca:

• przedsiębiorstwa,

• zorganizowanej części przedsiębiorstwa,

• składników majątku o wartości jednostkowej w dniu zbycia wynoszącej co najmniej 16,1 tys. zł, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i wymienionych w art. 112 § 2 (są to aktywa trwałe w rozumieniu przepisów o rachunkowości, z wyłączeniem należności długoterminowych, udzielonych pożyczek i długoterminowych rozliczeń międzyokresowych),

odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

ZUS uznał, że w przypadku nabycia przedsiębiorstwa nabywca ponosi odpowiedzialność za całość nieopłaconych składek przez sprzedającego przedsiębiorstwo lub jego składniki - dokładnie tak, jak w przypadku długów podatkowych.

Reklama

Spółka odwołała się od tej decyzji, ale rozpatrujący sprawę w I instancji Sąd Okręgowy w T. oddalił odwołanie, podzielając argumenty ZUS. Od niekorzystnego wyroku W.A. złożyła apelację. Rozpatrujący ją Sąd Apelacyjny w K. zauważył, że w sprawie pojawia się istotna wątpliwość co do zakresu odpowiedzialności solidarnej nabywcy przedsiębiorstwa lub jego części. Dlatego skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne:

Reklama

„Czy odpowiednie stosowanie art. 112 ustawy - Ordynacja podatkowa do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w myśl art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wyłączenia odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa na podstawie art. 112 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 § 2 pkt 1 tej ustawy jedynie za tę część składki na ubezpieczenia społeczne, która jest potrącana przez przedsiębiorcę jako płatnika z wynagrodzenia zatrudnianych przez niego pracowników, czy wyłączenie odpowiedzialności przewidziane w tym przepisie nie ma zastosowania do odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania składkowe zbywcy?”

Sąd Najwyższy opowiedział się za pierwszym ze wskazanych w pytaniu stanowisk. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, odsyłając do Ordynacji podatkowej, nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów podatkowych do składek. Wspomniany w pytaniu prawnym art. 107 § 2 pkt 1 Ordynacji określa także solidarną odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe z tytułu podatków niepobranych oraz pobranych, ale niewpłaconych przez płatników lub inkasentów. Sąd zwrócił jednak uwagę na znaczącą różnicę między pojęciem „płatnik podatków” a „płatnik składek na ubezpieczenia społeczne”. Płatnikiem podatków jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zobowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu (art. 8 Ordynacji podatkowej). Natomiast płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne jest podmiot wskazany w art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jest to więc zasadnicza różnica. Przepisy podatkowe definiują płatnika tylko przez jego czynności. Płatnik składek jest natomiast określonym podmiotem, mającym - poza obliczeniem, pobraniem i zapłaceniem składek - także inne zobowiązania. Jest też zobligowany do opłacenia części składek z własnych środków za osoby trzecie, np. pracowników lub zleceniobiorców. Składki płatnika obciążają bezpośrednio jego majątek i to wyłącznie on jest za nie odpowiedzialny. Składki ubezpieczonych płatnik jedynie oblicza i wpłaca, ale nie są one częścią jego majątku, tylko majątku ubezpieczonego, stanowią bowiem część jego wynagrodzenia. Dlatego nabywca przedsiębiorstwa, jako osoba trzecia, nie powinien odpowiadać za składki opłacane ze środków ubezpieczonych.

Michał Culepa

specjalista w zakresie spraw pracowniczych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?