Kategorie

Rozliczanie składek z umowy na zastępstwo

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Jedna z naszych pracownic poszła na urlop wychowawczy. Na jej miejsce chcemy zatrudnić na zastępstwo inną naszą pracownicę, która obecnie pracuje na 1/2 etatu. Czy możemy podpisać z nią taką umowę? Jeśli tak, to czy należy pracownicę zgłosić odrębnie do ubezpieczeń z tytułu pracy na podstawie umowy na zastępstwo i jak wykazywać ją w raportach do ZUS?

Mogą Państwo podpisać umowę na zastępstwo ze swoją pracownicą, jeśli praca wykonywana na podstawie tej umowy jest inna rodzajowo od zakresu obowiązków wynikających z podstawowej umowy o pracę tej pracownicy. Pracownicy podejmującej zatrudnienie na podstawie drugiej umowy o pracę nie należy odrębnie zgłaszać do ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnego. Należy wykazywać ją w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z wyższym wymiarem czasu pracy i sumą przychodów z obu stosunków pracy jako podstawą wymiaru składek na jej ubezpieczenia.

UZASADNIENIE

Reklama

Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności (art. 25 § 1 Kodeksu pracy). Zatem umowa na zastępstwo jest umową terminową, zawartą na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy danego pracownika np. z powodu długotrwałej choroby, urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego czy macierzyńskiego.

Pracodawca może przyjąć na zastępstwo zarówno osobę z zewnątrz, jak i poszukać zastępcy wśród własnej załogi. Przy tej drugiej opcji następuje zatrudnienie w ramach drugiego stosunku pracy. Jest bowiem dopuszczalne zawarcie więcej niż jednego stosunku pracy między tymi samymi stronami. Jednak jest tu pewne obwarowanie. Rodzaj pracy powierzonej na podstawie umowy na zastępstwo i przedmiot podstawowej umowy muszą się różnić, tzn. pracownik nie może świadczyć tej samej pracy w jednej firmie w ramach dwóch umów o pracę (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 1997 r., I PKN 43/97). Ponadto trzeba mieć również na uwadze fakt, czy pracownik będzie miał możliwość realizowania umowy na zastępstwo poza swoim etatem. W przypadku istnienia dwóch umów o pracę dotyczących wykonywania odmiennych obowiązków, czas pracy z każdej z nich jest odrębnie rozliczany. Chodzi o to, aby łączny wymiar czasu pracy nie naruszał przysługującego pracownikowi odpoczynku dobowego i tygodniowego. Jak wynika z pisma Ministerstwa Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. (PP-I-079-358/ TW/05), zakaz zawierania z własnym pracownikiem kilku umów o pracę na pracę tego samego rodzaju podyktowany jest ograniczeniami związanymi z zatrudnianiem pracowników w godzinach nadliczbowych. Natomiast zawarcie z pracownikiem już zatrudnionym u pracodawcy odrębnej umowy o świadczenie pracy innego rodzaju jest dopuszczalne.


Stosunek pracy jest zawsze obowiązkowym tytułem do wszystkich ubezpieczeń, a więc zarówno społecznych, jak i zdrowotnego. Płatnik składek musi zgłosić pracownika do tych ubezpieczeń w ciągu 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń. Jednak w razie zawarcia kolejnej umowy o pracę (w tym na zastępstwo) z pracownikiem, który został już zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu pracy na podstawie umowy o pracę, nie należy ponownie zgłaszać go do ubezpieczeń na ZUS ZUA. Nadal osoba taka ma tylko jeden tytuł do ubezpieczeń społecznych u tego samego płatnika składek, tj. zatrudnienie w ramach stosunku pracy. W takiej sytuacji pracodawca ma obowiązek łączyć przychód z obydwu stosunków pracy i wykazywać go jako podstawę wymiaru składek w raportach rozliczeniowych ZUS RCA za miesiące trwania umów (poza świadczeniami niepodlegającymi oskładkowaniu). Wykazuje pracownika z tym samym kodem tytułu ubezpieczenia (01 10 xx), ale z wyższym wymiarem czasu pracy (zsumowanym z obydwu umów).

PRZYKŁAD

Reklama

Pracodawca zawarł 1 lipca br. z własną pracownicą zatrudnioną na 1/2 etatu umowę na zastępstwo innej pracownicy przebywającej na urlopie macierzyńskim. Druga umowa jest zawarta na pełny etat. Miesięczne wynagrodzenie pracownicy z jej pierwotnej umowy wynosi 1200 zł, a z tytułu zastępstwa 3200 zł. Po podpisaniu drugiego angażu pracodawca nie musi dodatkowo zgłaszać jej do ubezpieczeń. Natomiast w raporcie ZUS RCA (począwszy od raportu za lipiec 2011 r.) w polu 03 bloku III.B. (wymiar czasu pracy) musi wpisać podwyższony wymiar czasu pracy w postaci ułamka zwykłego, tj. 3/2 (a nie 1/2). Składki na ubezpieczenia społeczne powinny być liczone od podstawy równej 4400 zł (1200 zł + 3200 zł), a na ubezpieczenie zdrowotne od 3796,76 zł (4400 zł pomniejszone o 13,71%, tj. o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego). Po zakończeniu trwania umowy na zastępstwo pracodawca nie będzie wyrejestrowywał tej pracownicy, ale rozliczał za nią składki w raporcie ZUS RCA z tytułu pracy na 1/2 etatu.

Inaczej jest w przypadku obowiązku opłacenia zaliczki na podatek. Do celów podatku dochodowego od osób fizycznych każdy kolejny stosunek pracy, nawet zawarty z tym samym pracodawcą, jest traktowany odrębnie pod względem stosowania m.in. kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że z każdej umowy o pracę pracownikowi przysługuje jedna miesięczna norma tych kosztów. Nie wolno więc zliczać obu przychodów i ustalać zaliczki stosując jedne koszty.

Zawarcie każdej umowy z tym samym zakładem jest uważane jako odrębny stosunek pracy, traktowany na równi z umowami zawartymi z różnymi zakładami pracy (interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 maja 2009 r., sygn. IPPB2/415-179/09-2/JB).


Nie wolno jednak stosować kilkakrotnie kwoty zmniejszającej zaliczkę na podatek. Kwota ta stanowi 1/12 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej (w 2011 r. miesięcznie wynosi 46,33 zł). Pracodawca pomniejsza zaliczkę na podatek o tę kwotę w danym roku podatkowym tylko wówczas, gdy pracownik przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w tym roku złożył w firmie oświadczenie PIT-2, upoważniające do stosowania tej ulgi. W oświadczeniu pracownik wskazuje m.in., że to właśnie ten zakład pracy jest właściwy do stosowania kwoty zmniejszającej. Co prawda mamy tu jeden i ten sam zakład pracy, który został wskazany przez pracownika, ale skoro dwie umowy traktowane są jak umowy zawarte z różnymi zakładami pracy, to oznacza, że pracodawca może uwzględniać kwotę zmniejszającą tylko przy jednej z nich. Ponadto pracownik może w danym zakładzie pracy złożyć tylko jeden PIT-2, a to też oznacza stosowanie jednej kwoty wolnej.

Reasumując, pracodawca, który zatrudnił pracownika na dwie umowy o pracę, rozlicza go miesięcznie w następujący sposób:

  • sumuje przychody z obu umów i od łącznej kwoty odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
  • przy obliczaniu zaliczek na podatek stosuje normę kosztów uzyskania przychodów z każdej z umów odrębnie,
  • stosuje jedną kwotę zmniejszającą zaliczkę na podatek, jeżeli pracownik złożył PIT-2 (stosuje ją obliczając zaliczkę od dochodu z podstawowej umowy o pracę, ponieważ PIT-2 dotyczył wynagrodzenia z tej umowy).

Podstawa prawna

  • art. 25 § 1 Kodeksu pracy,
  • art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12, art. 18 ust. 1, art. 20 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 69 ust. 1, art. 81 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • załączniki nr 12 oraz nr 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. Nr 186, poz. 1444 ze zm.),
  • art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.