Czy podatek pobrany w 2009 r. ryczałtem od „małych” umów zlecenia i o dzieło należy wykazać w rocznej deklaracji

Podatek zryczałtowany pobrany w ciągu 2009 r. od tzw. małych umów zlecenia powinna Pani wykazać w deklaracji zbiorczej PIT-8AR. Termin złożenia tej deklaracji upłynął 1 lutego 2010 r. Tego rodzaju przychodów nie należy natomiast uwzględniać w informacji PIT-11. Jedynie w sytuacji, gdyby pobrała Pani podatek zryczałtowany, gdy powinna zostać pobrana zaliczka na podatek, musiałaby Pani uwzględnić ten przychód w PIT-11 i wykazać w nim faktycznie pobrany podatek jako zaliczkę na podatek. Wówczas należałoby również uwzględnić ten przychód i zaliczkę w PIT-4R.

UZASADNIENIE

Od stycznia 2009 r. tzw. małe umowy zlecenia (a także umowy o dzieło) podlegają opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym. Określenie „małe” dotyczy osiąganego z nich przychodu. Ryczałtowe opodatkowanie dotyczy umów, z których należność nie przekracza 200 zł miesięcznie. Jeśli przychód z umowy zlecenia (o dzieło) przekracza 200 zł, powinna od niego zostać pobrana zaliczka na podatek, a nie ryczałt.

Zasadnicza różnica w opodatkowaniu polega więc na tym, że w pierwszym przypadku mamy do czynienia z podatkiem, który jest pobierany jednorazowo ryczałtem (w wysokości 18% od przychodu, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5a updof), natomiast w drugim pobieramy zaliczkę na podatek. Zatem tylko w drugim przypadku, gdy została pobrana zaliczka na podatek, ostateczne rozliczenie podatku należnego powinno nastąpić w zeznaniu rocznym podatnika (zleceniobiorcy, wykonawcy umowy o dzieło).

Jeśli zleceniobiorca musi się rozliczyć rocznie (ponieważ od jego przychodów została pobrana zaliczka na podatek, a nie ryczałt), płatnik ma obowiązek sporządzić dla niego i dla właściwego urzędu skarbowego informację na formularzu PIT-11. Jest to zbiorcza informacja o przychodach, kosztach uzyskania przychodów oraz pobranych zaliczkach na podatek, na podstawie której podatnik sporządza zeznanie roczne.

Informacji PIT-11 nie należy natomiast sporządzać w sytuacji, gdy od przychodu został pobrany podatek zryczałtowany. Przychody opodatkowane w ten sposób nie podlegają bowiem wykazaniu w zeznaniu rocznym.

Może się jednak zdarzyć, że płatnik pomylił się i w sytuacji, gdy należało pobrać zaliczkę na podatek dochodowy, pobrał podatek zryczałtowany. W takim przypadku należność i pobrany podatek należy wykazać w PIT-11. Podatnik musi je uwzględnić w zeznaniu rocznym, ponieważ nie są to przychody podlegające opodatkowaniu ryczałtem.

PRZYKŁAD

Firma „ABC” w październiku 2009 r. zawarła umowę zlecenia na kwotę 210 zł z osobą niebędącą jej pracownikiem. Przez pomyłkę przy wypłacie należności dokonanej w listopadzie 2009 r. pobrano podatek zryczałtowany w kwocie 38 zł. Od tego rodzaju należności należało pobrać zaliczkę na podatek, wobec tego firma „ABC” musi sporządzić dla zleceniobiorcy i właściwego dla niego urzędu skarbowego informację PIT-11, w której wykaże:

● przychód w kwocie 210 zł oraz

●rzeczywiście pobraną kwotę podatku (38 zł) jako zaliczkę na podatek.

Na podstawie tej informacji zleceniobiorca wykaże w zeznaniu rocznym przychód (210 zł) i zaliczkę na podatek (38 zł), a ponadto uwzględni przysługujące mu zryczałtowane koszty uzyskania przychodów (20% lub 50%). W ten sposób odzyska nadpłacony podatek.

Niezależnie od tego, czy od przychodów wypłaconych z tytułu umów zlecenia (o dzieło) pobierano zaliczkę na podatek czy podatek zryczałtowany, płatnik ma obowiązek sporządzić zbiorcze deklaracje za dany rok podatkowy w terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego (art. 42 ust. 1a updof).

Zbiorcze deklaracje sporządzają zarówno płatnicy pobierający zaliczki na podatek, jak i pobierający podatek zryczałtowany (art. 42 ust. 1–1a updof). Obowiązek ten dotyczy bowiem wszystkich płatników, o których mowa w art. 41 updof, czyli również płatników pobierających podatek zryczałtowany m.in. od małych umów zlecenia (art. 41 ust. 4 updof w związku z art. 30 ust. 1 pkt 5a updof).

Każdy rodzaj daniny należy wykazywać w innej deklaracji zbiorczej. Pobrane w danym roku podatkowym zaliczki na podatek od umów zlecenia (o dzieło) wykazuje się w deklaracji PIT-4R, natomiast pobrany podatek zryczałtowany od umów zlecenia (o dzieło) – w PIT-8AR.

Konstrukcja formularza PIT-8AR nie przewiduje odrębnej rubryki na wykazanie podatku zryczałtowanego pobranego od tzw. małych umów zlecenia, ale jednocześnie przewidziano w niej wiersz 13 „Inne należności niewymienione w wierszach 1–12”. Wydaje się, że jest to miejsce właściwe do wpisania pobranego podatku zryczałtowanego od „małych” umów zlecenia w poszczególnych miesiącach.

Termin na złożenie zbiorczych deklaracji za 2009 r. upłynął 1 lutego 2010 r. (31 stycznia 2010 r. przypadał na dzień wolny od pracy). Jeśli nie złożyła Pani jeszcze PIT-8AR za 2009 r., należy to zrobić jak najszybciej. Aby uniknąć konsekwencji za opóźnienie wykonania tego obowiązku, należy złożyć tzw. czynny żal wraz z deklaracją roczną.

Podstawa prawna

• art. 30 ust. 1 pkt 5a, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.),
• art. 16 Kodeksu karnego skarbowego.