Kategorie

Kontynuacja zatrudnienia pracownika po orzeczeniu o niepełnosprawności

Katarzyna Wrońska-Zblewska
Gdy pełnosprawny dotychczas pracownik przedkłada w firmie orzeczenie ustalające stopień jego niepełnosprawności, zatrudniający go pracodawca musi dostosować warunki pracy tego pracownika do jego stanu zdrowia.

W zależności od stopnia niepełnosprawności pracownika ma on prawo do różnych ulg w pracy. Uprawnienia pracowników związane z niepełnosprawnością wymienia ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zwana dalej ustawą o rehabilitacji.

Istnieją 3 stopnie niepełnosprawności, które zostały opisane w ustawie o rehabilitacji:

  • znaczny – zalicza się do niego osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji,
  • umiarkowany – zalicza się do niego osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych,
  • lekki – zalicza się do niego osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, dające się kompensować za pomocą wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (art. 3 ust. 1 ustawy o rehabilitacji).

Czas pracy

Przepisy ustawy o rehabilitacji gwarantują pracownikom zaliczonym do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnienie w obniżonych normach czasu pracy, tj. po 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo.

Mimo że normy te są niższe niż ogólnie obowiązujące, stanowią one dla wymienionych pracowników „pełny etat”. Normy te nie obejmują jednak pracowników:

  • zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności,
  • zatrudnionych przy pilnowaniu mienia,
  • co do których lekarz profilaktyk (lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę zdrowotną nad takim pracownikiem), na wniosek niepełnosprawnego, dopuścił pracę powyżej 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo (art. 15 i 16 ustawy o rehabilitacji).

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego w wymiarze czasu pracy odpowiadającym jego niepełnosprawności oraz zgodnie z orzeczeniem lekarskim następuje od dnia następnego po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności. W tym celu pracodawca powinien przede wszystkim przekazać pracownikowi informację o zmienionych warunkach zatrudnienia. Taka informacja może jednak ograniczyć się do podania, które z elementów poprzedniej informacji uległy zmianie. W przypadku pracowników niepełnosprawnych (w stopniu umiarkowanym i znacznym) będą to normy czasu pracy oraz wymiar urlopu wypoczynkowego.

Warto również przeanalizować umowę o pracę z tym pracownikiem. Jeśli w jej treści wpisano, że pracownik wykonuje pracę po 8 godzin na dobę (choć w praktyce zdarza się to niezwykle rzadko), a ze względu na stopień niepełnosprawności powinien pracować nie więcej niż 7 godzin na dobę, to takie zapisy wymagają korekty. Zmiany w tym zakresie z powodzeniem można wprowadzić w drodze porozumienia zmieniającego.

WAŻNE!

Niepełnosprawny pracownik nie może być zatrudniany w nadgodzinach oraz w porze nocnej. Pracownik może wykonywać pracę w ww. warunkach, jeżeli pracuje przy pilnowaniu lub pracę w takich warunkach (na wniosek pracownika) dopuścił lekarz profilaktyk lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę zdrowotną nad takim pracownikiem (art. 16 ustawy o rehabilitacji).

Wynagrodzenie i przerwa w pracy

Zastosowanie skróconych norm czasu pracy nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Praca po 7 godzin dziennie jest bowiem dla pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym lub znacznym pracą „na pełny etat”. Dlatego też mimo mniejszej liczby godzin pracy wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej nie ulega zmianie, a wynagrodzenie określone w stawce godzinowej powinno ulec odpowiedniemu podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do skróconych norm czasu pracy (art. 18 ustawy o rehabilitacji). W praktyce chodzi o to, żeby przy zmniejszonej liczbie godzin pracy pracownik zachował wynagrodzenie w dotychczasowej wysokości.

Przerwa od pracy przysługuje wszystkim pracownikom niepełnosprawnym niezależnie od stopnia ich niepełnosprawności, a więc nawet pracownikom niepełnosprawnym w stopniu lekkim. Dodatkowa przerwa dla niepełnosprawnego trwa 15 minut i może być spożytkowana przez pracownika na wypoczynek lub gimnastykę usprawniającą. Podobnie jak przerwa kodeksowa jest wliczana do czasu pracy pracownika, a więc jest płatna (art. 17 ustawy o rehabilitacji).


Dodatkowy urlop wypoczynkowy

Pracownicy o umiarkowanym i znacznym stopniu niepełnosprawności mają prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego takiego urlopu niepełnosprawny nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia go do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności (art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Prawo do kolejnych urlopów dodatkowych nabywa – podobnie jak w przypadku „zwykłego” urlopu wypoczynkowego.

WAŻNE!

Dodatkowy urlop nie przysługuje pracownikowi, który jest uprawniony do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli jednak wymiar tego urlopu jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu przysługuje urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności.

Dostosowanie stanowiska pracy – już bez opinii PIP

Dotychczas pracodawca niezapewniający warunków pracy chronionej mógł zatrudnić niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym lub znacznym albo w formie telepracy (świadczonej w domu pracownika) albo w zakładzie pracy po uzyskaniu pozytywnej opinii PIP o przystosowaniu stanowiska pracy do potrzeb niepełnosprawnego. Od 31 marca 2010 r. nie ma już takiego obowiązku. Wystarczy, że pracodawca przystosuje stanowisko pracy do potrzeb niepełnosprawnego. Natomiast PIP będzie przeprowadzać kontrole, sprawdzając, czy pracodawca wywiązał się z tej powinności (art. 1 ustawy z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, DzU nr 40, poz. 223).

Podstawa prawna:

  • ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.