Kategorie

Liczba dni wypoczynku pracownika zależy od wymiaru jego czasu pracy

Jadwiga Sowińska
Pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. na pół etatu, urlop wypoczynkowy ustala się w wymiarze proporcjonalnym do wymiaru czasu pracy. Zasada ta obowiązuje zarówno w odniesieniu do pracownika podejmującego pracę po raz pierwszy, jak i wobec pracownika mającego prawo do kolejnego urlopu.
Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podejmuje taką pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Ustalenie, ile dni urlopu będzie pracownikowi przysługiwało po przepracowaniu każdego miesiąca sprawia niekiedy pracodawcom kłopot, szczególnie gdy dotyczy to pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Urlop cząstkowy

W takiej sytuacji należy ustalić najpierw wymiar urlopu w proporcji do wymiaru czasu pracy, do jakiego miałby prawo po roku pracy (np. dla pracownika zatrudnionego na 1/4 etatu, przy założeniu, że ukończył on szkołę wyższą, a zatem po roku pracy miałby dziewięcioletni staż pracy, wyniesie on pięć dni).

Następnie należy ustalić 1/12 z wymiaru urlopu przysługującego takiemu pracownikowi po przepracowaniu roku, tj. 1/12 z pięciu dni.

Ze względu na brak przepisu zobowiązującego pracodawcę do zaokrąglania niepełnego dnia urlopu w górę - wymiar urlopu cząstkowego, przysługującego pracownikowi z upływem każdego miesiąca pracy w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę po raz pierwszy może być określony nie tylko w dniach, ale także w godzinach, a niekiedy i w minutach.

Urlop wypoczynkowy w wymiarze 1/12 z pięciu dni wyniesie 3 godziny i 20 minut. Wynika to z następującego wyliczenia:

- pięć dni urlopu to 40 godzin (jeden dzień urlopu odpowiada ośmiu godzinom pracy)

- 40 godzin to 2400 minut,

- 1/12 z 2400 minut to 200 minut;

- 200 minut to 3 godziny i 20 minut.

Jeżeli zatem taki pracownik pozostaje w zatrudnieniu np. przez ostatnie trzy miesiące 2007 roku to uzyska on prawo do trzech cząstkowych urlopów wypoczynkowych, każdy w wymiarze trzech godzin i 20 minut.

Ustalenie wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi w następnym roku kalendarzowym, przy założeniu, że pracownik nadal pracowałby w niepełnym wymiarze czasu pracy (np. na 1/3 etatu) i był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony przedstawia się następująco: 1/3 z 20 dni urlopu to siedem dni (po zaokrągleniu niepełnego dnia urlopu w górę do pełnego dnia). W tym przypadku obowiązuje już bowiem zasada, że przy ustalaniu urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do wymiaru czasu pracy następuje zaokrąglenie ułamkowej części urlopu w górę do pełnego dnia, czyli zawsze na korzyść pracownika.

Zmiana wymiaru

Reklama

Ze względu na to, że wymiar urlopu wypoczynkowego jest ustalany z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy, w jakim pracownik wykonuje pracę - każda zmiana wymiaru czasu pracy oznacza konieczność skorygowania wymiaru urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi.

Korekta ta oznaczać będzie podwyższenie lub obniżenie przysługującego pracownikowi urlopu, w zależności od tego, czy pracownik ma wykonywać pracę w wyższym, czy też w niższym wymiarze czasu pracy.

Urlop na żądanie

Prawo do urlopu na żądanie przysługuje każdemu pracownikowi, niezależnie od tego, w jakim wymiarze czasu pracy jest zatrudniony. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1672 k.p. pracownik w każdym roku kalendarzowym ma prawo do czterech dni urlopu wykorzystywanego w terminie przez siebie wskazanym.

Urlop na żądanie nie jest odrębnym rodzajem urlopu, a jedynie częścią urlopu wypoczynkowego należnego pracownikowi. Należy to rozumieć w ten sposób, iż z wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownika określona jego część może być przez pracownika wykorzystywana na uprzywilejowanych zasadach.

Reklama

Żaden przepis nie daje podstaw do stosowania do urlopu na żądanie zasady proporcjonalności, zarówno w przypadku nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, jak i w przypadku ustalania wymiaru urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Prowadzi to zatem do wniosku, iż pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy powinien mieć prawo do urlopu na żądanie na takich samych zasadach, jak pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ze względu na cel, jakiemu służy urlop na żądanie, przyjmuje się, że chodzi tu o cztery nieobecności pracownika w pracy usprawiedliwione faktem wykorzystywania przez niego urlopu wypoczynkowego. Ile faktycznie godzin urlopu zużyje pracownik korzystający z urlopu na żądanie, jest uzależnione od liczby godzin, jaką miałby on przepracować w danym dniu, gdyby nie korzystał z takiego urlopu. Urlopu wypoczynkowego, w tym także urlopu na żądanie, udziela się bowiem w wymiarze godzinowym odpowiadającym liczbie godzin pracy pracownika w danym dniu, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Jeżeli więc pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. na 3/4 etatu ma prawo do 20 dni urlopu (3/4 z 26 dni) - to oznacza to, że urlop ten obejmuje także cztery dni nieobecności pracownika w pracy usprawiedliwione faktem korzystania przez niego z urlopu na żądanie.


Ze względu na możliwość wykonywania pracy także w bardzo niewielkim wymiarze czasu pracy, np. na 1/5, czy 1/8 etatu - wymiar urlopu wypoczynkowego ustalony w proporcji do wymiaru czasu pracy może nieznacznie tylko różnić się od liczby dni nieobecności pracownika w pracy z powodu wykorzystywania urlopu na żądanie.

PRZYKŁAD WYMIAR CZASU PRACY WPŁYWA NA URLOP

Pracownik z 12 letnim stażem pracy został z początkiem roku kalendarzowego zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 1/2 etatu a następnie, od dnia 1 kwietnia do końca roku, wykonuje pracę u tego samego pracodawcy w wymiarze 2/3 etatu.

W danym roku pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze 18 dni. Wynika to z następującego wyliczenia:

1/2 z 26 dni urlopu to 13 dni urlopu, 3/12 z 13 dni urlopu to 4 dni urlopu;

2/3 z 26 dni urlopu to 18 dni urlopu, 9/12 z 18 dni urlopu to 14 dni urlopu,

to znaczy 4+14 = 18 dni urlopu

PRZYKŁAD ZMIANA PRACODAWCY W CIĄGU ROKU

Pracownik z ośmioletnim stażem pracy był zatrudniony u pracodawcy A w pełnym wymiarze czasu pracy od stycznia do maja, a następnie podjął pracę u pracodawcy B w wymiarze 1/3 etatu od lipca do końca roku. W czerwcu pracownik ten nie był zatrudniony.

Minimalny wymiar urlopu tego pracownika to 13 dni. Wynika to z następującego wyliczenia:

5/12 z 20 dni urlopu to 9 dni urlopu;

1/3 z 20 dni urlopu to 7 dni urlopu; 6/12 z 7 dni urlopu to 4 dni urlopu.

W praktyce pracownik mógł u pracodawcy A do dnia rozwiązania stosunku pracy wykorzystać w naturze więcej niż dziewięć dni urlopu, bowiem urlop w wymiarze proporcjonalnym jest ustalany dopiero w momencie rozwiązania stosunku pracy, a więc do tego dnia pracownik może wykorzystywać urlop w pełnym należnym mu wymiarze (w naszym przykładzie 20 dni). Informacja o wymiarze faktycznie wykorzystanego urlopu powinna być zawarta w wydanym przez pracodawcę A świadectwie pracy. Pracodawca B, ustalając wymiar urlopu, powinien brać pod uwagę treść świadectwa pracy. W konkretnym przypadku może się zatem okazać, że pracodawca B w ogóle nie będzie zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu. Tak będzie, jeżeli pracownik wykorzystał u pracodawcy A taką liczbę dni urlopu, która odpowiada wymiarowi urlopu pracownika w danym roku kalendarzowym, biorąc pod uwagę okresy zatrudnienia pracownika w danym roku u poszczególnych pracodawców, przerwy w zatrudnieniu oraz wymiar czasu pracy, w jakim pracownik wykonuje pracę.

Jeżeli zatem pracownik u pracodawcy A wykorzystałby np. 15 dni urlopu, to pracodawca B w ogóle nie byłby zobowiązany do udzielenia mu urlopu wypoczynkowego. Minimalny łączny wymiar urlopu w tym roku wynosi bowiem dla tego pracownika 13 dni.

PRZYKŁAD NIEPEŁNY WYMIAR CZASU PRACY

Wymiar urlopu wypoczynkowego dla pracownika z 12-letnim stażem pracy zatrudnionego na 1/5 etatu wynosi 6 dni (w tym 4 dni urlopu na żądanie), zaś zatrudnionego na 1/8 etatu wynosi 4 dni (co pokrywa się z wymiarem urlopu na żądanie). Od rozkładu czasu pracy tych pracowników będzie zależeć, ile godzin urlopu zużyją oni korzystając z 4 nieobecności w pracy usprawiedliwionych faktem bycia na urlopie na żądanie.

W praktyce bowiem wyrażany w dniach wymiar urlopu nie zawsze pokrywa się z liczbą dni nieobecności w pracy ze względu na korzystanie z urlopu. Liczba ta będzie taka sama jedynie w przypadku, gdy pracownik ma 8-godzinny dzień pracy. Jeżeli natomiast dobowy wymiar czasu pracy jest krótszy niż 8 godzin, to np. 6-dniowy urlop (48 godzin) będzie wykorzystywany przez większą liczbę dni niż 6. Jeżeli natomiast dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż 8 godzin, to np. 4-dniowy urlop (32 godziny) będzie wykorzystywany przez mniejszą liczbę dni niż 4.

Powyższe reguły odnoszą się także do urlopu na żądanie wykorzystywanego przez pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy. W przypadku zatrudnienia na 1/8 etatu (co uprawnia do 4 dni urlopu, które w całości mogą być wykorzystane na zasadach uprzywilejowanych) - pracownik może być nieobecny w pracy np. tylko przez 2 dni (jeżeli jego dobowy wymiar czasu pracy wynosi 16 godzin). Jeżeli jednak jego dobowy wymiar czasu pracy wynosiłby np. 2 godziny, to po wykorzystaniu 4 dni urlopu na żądanie w puli urlopowej zostanie jeszcze 24 godziny urlopu.

JADWIGA SOWIŃSKA

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?