Kategorie

Jakie kompetencje powinien mieć pracownik strategiczny?

Małgorzata Grabus
Jolanta Zasadzka
Organizacje potrzebują pracowników, którzy sprostają wyzwaniom XXI wieku. Drogą do sukcesu są osoby, które potrafią bardziej efektywnie wykorzystać obecne zasoby firmy, wybiegają myślami w przyszłość, widzą często to, czego inni nie widzą. Takich pracowników określa się często mianem pracowników strategicznych. Ich pomysły, wiedza, umiejętności i doświadczenie mogą decydować o sukcesie biznesowym.

Wyzwaniem dla firm jest globalizacja i rosnąca konkurencja wymuszająca elastyczność w podejmowanych działaniach oraz w poszukiwaniu nowych możliwości. Aby temu sprostać i zaspokoić potrzeby interesariuszy, trzeba mieć odpowiedni potencjał pracy i właściwie nim zarządzać. Konsekwencją zmian globalnych jest zmiana oczekiwań wobec pracowników oraz poszukiwanie nowego rodzaju pracowników. Od pracownika XXI wieku wymaga się i wymagać będzie profesjonalizmu we wszystkim, co robi, kreatywności, innowacyjności, pomysłowości, umiejętności szybkiego uczenia się i zdobywania nowych kompetencji, akceptowania i tolerowania niepewnej rzeczywistości, umiejętności konkurowania na światowym rynku pracy, zdolności do autentycznie partnerskiej pracy zespołowej, wyzbycia się władczych tendencji i skłonności do dominowania, umiejętności funkcjonowania w środowisku wielokulturowym1.

Na tak sformułowane oczekiwania może odpowiedzieć pracownik strategiczny, którego najważniejszym wyznacznikiem jest to, że lubi swoją pracę i czerpie z niej zadowolenie. Przysłowie japońskie mówi, że nikt nie odkryje, jak najlepiej robić daną rzecz, jeśli nie kocha jej robienia.

Pracownik strategiczny to pracownik nastawiony na przyszłość, świadomie kształtujący swoje kompetencje lub swoją ścieżkę zawodową, samodzielnie lub przy wsparciu pracodawcy. Pracownicy strategiczni:

  • gromadzą wiedzę, a nie tylko dyplomy,
  • przekształcają wiedzę w umiejętności, a te w wartości,
  • potrafią pracować w zespole,
  • akceptują i inicjują zmiany,
  • dbają o swój rozwój i akceptują go u innych,
  • są kreatywni.

Wymienione cechy w globalnej gospodarce są coraz bardziej poszukiwane przez pracodawców. Poniżej scharakteryzowano każdą z nich.


„Kolekcjonowanie” wiedzy

Wielu pracowników to kolekcjonerzy dyplomów, co może wynikać zarówno z ich indywidualnych potrzeb, jak i oczekiwań organizacji. Wiąże się to z przekonaniem, że dyplom gwarantuje określony poziom wiedzy lub umiejętności. Często jednak dyplom ukończenia studiów czy doskonalenia kwalifikacji nie jest miarą posiadania wiedzy i umiejętności. We współczesnych organizacjach ważniejsze jest „kolekcjonowanie” wiedzy, jej stałe rozwijanie i aktualizowanie. Wiara w magię dyplomu może być dobra na określonych stanowiskach, np. elektryk, rzeczoznawca, lekarz, pilot, adwokat. Warto podkreślić, że dyplom często otwiera drogę do organizacji, ale nie gwarantuje sukcesu.

Umiejętności i wartości

Dyplom wprawdzie otwiera drzwi do firm poszukujących pracowników, ale dalej sprawdzane są wiedza, umiejętności, kompetencje, postawy. Nawet bardzo duża i specjalistyczna wiedza nie uczyni z pracownika specjalisty – dla organizacji ważne jest jej praktyczne zastosowanie, czyli przekształcenie w określone umiejętności. Kolejnym krokiem jest kreowanie takich umiejętności, które są istotne z punktu widzenia organizacji i które, poprzez realizację niewymiernych, określonych kulturowo wartości, prowadzą do podnoszenia wymiernej wartości firmy (zobacz schemat).

Przykładowo, opanowanie wiedzy z obszaru socjologii może skutkować rozwojem różnych umiejętności, a w konsekwencji przydatnością w różnych organizacjach – w działach HR, w ośrodkach badania opinii publicznej, w urzędach zajmujących się pomocą społeczną, w placówkach resocjalizacyjnych lub wychowawczych, a także w instytutach badawczych. W każdej z tych organizacji ta sama wiedza jest przekształcana w odmienne umiejętności, które kształtują określone i pożądane wartości specyficzne dla danej organizacji.

Umiejętność pracy zespołowej

Praca zespołowa jest sposobem na pełniejsze wykorzystanie zdolności i kompetencji pracowników oraz zwiększenie ich zaangażowania w procesy pracy. Umiejętność ta nie jest łatwa, może być szczególnie trudna dla indywidualistów. Jednak pracodawcy coraz lepiej radzą sobie z jej wdrażaniem i promowaniem przez nacisk na integrację, komunikację między pracownikami i podsycanie ich chęci do współdziałania, nie ograniczając przy tym rozwoju indywidualnych talentów. Można wymienić dwie podstawowe przyczyny niechętnego stosunku do pracy zespołowej – po pierwsze, nieznajomość procesów zachodzących w grupie, po drugie zaś zaniedbania i błędy firm promujących pracę zespołową2. Pracownicy strategiczni w tym zakresie potrafią:

  • namówić uczestników do współdziałania dla osiągnięcia wspólnego celu,
  • aktywizować członków zespołu do aktywnego i entuzjastycznego udziału,
  • dzielić się wiedzą, nieść pomoc innym,
  • zachęcać członków zespołu do utożsamiania się z grupą, solidarności i zaangażowania,
  • chronić zespół i jego reputację,
  • dostrzegać zasługi nie tylko swoje, ale i innych,
  • być otwartym i tolerancyjnym, przyjmować krytykę,
  • być elastycznym i oryginalnym w działaniu.

Akceptowanie i inicjowanie zmian

P. Drucker twierdził, że z okresu wielkich transformacji zwycięsko wyjdą te jednostki, które nie tylko wykażą się odpowiednią elastycznością, lecz także będą liderami zmian3. Źródłem sukcesu w wielu firmach jest świadomość, że jedyną stałą jest zmiana. W każdej organizacji funkcjonują zwolennicy oraz przeciwnicy zmian oraz osoby neutralne. Zwolennikiem zmiany jest najczęściej pracownik, który ma wiedzę i dzięki temu dostrzega potrzebę zmian. Będąc kreatorem zmian, ma poczucie autorstwa lub współautorstwa zmiany i stąd jego obawy przed zmianą są mniejsze niż u innych osób.

Wszechstronny rozwój

Zmienność technologii i produktów powoduje konieczność ciągłej adaptacji zarówno całych organizacji, jak i zatrudnionych pracowników. Większość pracowników rozwija się już dzisiaj, samodzielnie lub przy pomocy organizacji. Jednak pracownik strategiczny to ten, który nie tylko rozwija się, lecz także cieszy go rozwój innych osób i często do rozwoju namawia. Pracownik strategiczny postrzega rozwój firmy i jej pracowników jako szansę, a zarazem wyzwanie dla siebie.

Myślenie kreatywne

Kreatywność to zdolność do tworzenia nowych wartości, nowych koncepcji lub nowych skojarzeń i powiązań z istniejącymi już ideami i koncepcjami. Myślenie kreatywne prowadzi do uzyskania rozwiązań oryginalnych, a zarazem pasujących do obecnych i przyszłych wyzwań. Osoby kreatywne są jednocześnie elastyczne i wolne od ograniczeń oraz stereotypów myślowych, a także od rutyny i nawyków. Wyłamują się z myślowych konwenansów, nie poddają się bezwzględnie władzy przełożonych, często stawiają pytania: „po co?, dlaczego?, czy można inaczej?”.

Znaczenie kreatywności wzrasta przede wszystkim z dwóch powodów. Po pierwsze, organizacje biznesowe nieustająco konfrontowane są z nowymi problemami, dlatego istotna jest szybkość w znajdowaniu nowych rozwiązań, łatwość ich generowania oraz ich innowacyjność. Po drugie, firmy potrzebują nowych obszarów działań, nowych produktów, nowych klientów nie tylko, aby się rozwijać, ale wręcz, aby przetrwać. Poszukując pracowników kreatywnych, menedżerowie chcą wzbogacić firmę o następujące cechy:

  • ciekawość i inicjatywę,
  • zdolność do rozpoznawania wcześniej niż inni istotnych problemów oraz wrażliwość na pojawiające się problemy,
  • definiowanie od nowa kwestii znanych, posługiwanie się przedmiotami w nowy sposób,
  • szybsze i łatwiejsze dostrzeganie wszelkich relacji między różnymi zjawiskami,
  • nieakceptowanie uświęconego porządku, sprzeciwianie się rutynie,
  • rozwijanie nowego sposobu myślenia,
  • zadawanie pytań i zwracanie uwagi nie tylko na obszar własnych zadań,
  • naruszanie spokoju przełożonych i współpracowników,
  • odwagę prezentowania szalonych, oryginalnych pomysłów,
  • gotowość do podejmowania ryzyka.

Pracownik kreatywny to pracownik niełatwy, szczególnie w organizacjach, w których menedżerowie opierają swą efektywność na działaniach rutynowych. Większość ludzi nie lubi zmian, obawia się nowych metod i sposobów działania, wyznaje zasadę „po co wymyślać nowe, skoro stare dobrze działa...”. Nie myślą o przyszłości, są nastawieni na realizację działań bieżących.


Ważna równowaga

Pracownik strategiczny potrafi zachować równowagę pomiędzy wszystkimi omówionymi cechami, jest efektywny w działaniach bieżących, a jednocześnie nastawiony na przyszłość. Jego bieżąca efektywność nie jest obniżona poprzez ciągłe zmiany i myślenie o przyszłości, a pozytywne nastawienie wobec zmian i pomysły na przyszłość nie są obciążeniem dla bieżących działań. Atutami pracownika strategicznego są pozytywne nastawienie do zmian oraz chęć rozwoju i przełamania rutyny działań bieżących.

Kwestionowanie bieżących metod działania oraz chęć rozwoju może budzić niechęć współpracowników, a często również przełożonych. Szczególnie trzy ostatnie cechy są związane z negowaniem lub przynajmniej kwestionowaniem sytuacji bieżącej, stanu zastanego, aktualnego sposobu działania. Odmienne podejście do teraźniejszości i do przyszłości może generować konflikty. Warto pamiętać, że ich źródłem nie są sami pracownicy, ale ich wzajemne niedopasowanie – w konkretnej sytuacji jedni chcą działać za szybko, a inni – za wolno.

Schemat

Od wiedzy do wartości

@RY1@i13/2012/005/i13.2012.005.000.0062.201.jpg@RY2@

Opracowanie własne Autorek

 

1 K. Bolesta-Kukułka, Rynek pracy 21 wieku, http://www.kariera.procter.pl/przewodnik/przewodnik2 10.html, (30 sierpnia 2011 r.).

2 G. Aniszewska, Nie lubię pracy w grupach!, „Przegląd Organizacji” nr 11, 1999, s. 18–20.

3 P. F. Drucker, Zarządzanie w XXI wieku, MT Biznes, Warszawa 2000.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?