REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co to jest wypalenie zawodowe?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Co to jest wypalenie zawodowe?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Na czym polega wypalenie? Jakie są oznaki wypalenia zawodowego? Czy można iść na L4 z powodu wypalenia zawodowego? Ile dni zwolnienia na wypalenie zawodowe? Co zrobić jak ma się wypalenie zawodowe? Po jakim czasie jest wypalenie zawodowe?
rozwiń >

Czy wypalenie zawodowe jest chorobą?

Już jakiś czas temu przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) została wydana Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych (International Classification of Diseases, ICD). Obowiązuje już jedenasta wersja Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, ICD-11. Wypalenie zawodowe, zgodnie z Klasyfikacją ICD-11 od 1 stycznia 2022 r. zakwalifikowano jako syndrom zawodowy, którego efektem jest przewlekły stres w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. Przypisany symbol to: QD85. Oznacza to, że wypalenie zawodowe jest czynnikiem mogącym wpłynąć na stan zdrowia pracownika. Nie stwierdzono jednak w ICD-11 wprost, że wypalenie to jedna z chorób zawodowych. Wypalenie zawodowe jest opisane w rozdziale: "Czynniki wpływające na stan zdrowia lub kontakt ze służbą zdrowia" – który obejmuje powody, dla których ludzie kontaktują się ze służbą zdrowia, ale które nie są klasyfikowane jako choroby lub schorzenia.

Autopromocja

W związku z tym, lekarz nie może wprost wystawić zwolnienia lekarskiego, L4 z powodu wypalenia zawodowego. Może jednak wystawić L4 z powodu nadmiernego stresu i związanych z tym migren, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, problemów ze snem, z kołataniem serca, problemów z zasypianiem lub z wysypianiem się i innych zaburzeń psychicznych, czy też problemów zdrowotnych. Długość zwolnienia jest zależna od długości trwania objawów.

Czym jest wypalenie zawodowe?

Wypalenie zawodowe jest zdefiniowane w ICD-11 w następujący sposób:

Ważne
Wypalenie zawodowe to syndrom wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. 

Charakteryzuje się trzema wymiarami:

  • uczucie wyczerpania lub wyczerpania energetycznego;
  • zwiększony dystans psychiczny do pracy lub poczucie negatywizmu lub cynizmu związane z pracą;
  • zmniejszona skuteczność zawodowa.

Wypalenie zawodowe odnosi się konkretnie do zjawisk w kontekście zawodowym i nie powinno być stosowane do opisywania doświadczeń w innych dziedzinach życia.

Nie należy mylić wypalenia zawodowego ze znużeniem. Znużenie może generalnie wynikać z tego, że pracownik nie ma możliwości w pełni zaangażować się w wykonywane zadania lub praca nie stawia przed nim żadnych wyzwań. Przy wypaleniu wręcz odwrotnie, często pracownik jest bardzo zaangażowany i zmotywowany, stawia sobie wysokie cele, ma wysokie oczekiwania (zarówno on jak i przełożeni). Istnieją pewne cechy osobowości, które zwiększają ryzyko wystąpienia syndromu wypalenia zawodowego – wysoka ambicja, skłonność do perfekcjonizmu, duże zaangażowanie emocjonalne w wykonywane zadania, wysokie oczekiwania wobec pracy, oddanie się pracy. Oczywiście każdy przypadek jest indywidualny, ale to są pewne wspólne generalne symptomy.  

Definicji wypalenia zawodowego jest dużo, kolejną jest definicja Christiny Maslach, która podkreśla, że wypalenie zawodowe to zespół wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji oraz obniżonego poczucia dokonań osobistych. Oznacza to, że osoba doświadczająca wypalenia zawodowego: odczuwa przeciążenie emocjonalne, ma poczucie braku zasobów do radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, co przejawia się jako poczucie wyczerpania, ma obojętny, cyniczny, czasem postrzegany jako bezduszny stosunek do odbiorców swojej pracy (mogą to być interesanci, klienci zewnętrzni oraz wewnętrzni, uczniowie, pacjenci, podopieczni), odczuwa obniżoną satysfakcję z wykonanej pracy, aż do poczucia jej bezsensu i całkowitej rezygnacji.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przegląd prasy i portali na INFOR.PL Subskrybuj nas na YOUTUBE!

Stres w pracy

Stres w pracy również nie jest chorobą. Można powiedzieć, że to pewnego rodzaju stan obciążenia psychicznego powstający w sytuacji zagrożenia, utrudnienia lub niemożności realizacji ważnych dla pracowników celów, zadań, wartości. Jest zjawiskiem, które negatywnie może wpływać na stan zdrowia pracownika oraz na jakoś i ilość świadczonej pracy przez niego pracy. Często, to automatyczna psychiczna i fizyczna reakcja organizmu na wymagania stawiane pracownikowi.

Jakie są objawy wypalenia zawodowego?

Jak podkreśla ekspert, psycholog Agnieszka Kaszubska z Głównego Inspektoratu Pracy, objawami wypalenia zawodowego są:

Przykład
Objawy wypalenia zawodowego:
  • sygnały natury fizycznej, takie jak bóle głowy, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, problemy ze snem, z zasypianiem lub wysypianiem się, podwyższone ciśnienie, uczucie ogólnego osłabienia, zmniejszenie odporności organizmu oraz coraz większe zmęczenie po pracy;
  • sygnały natury poznawczej, takie jak zmienność nastrojów, ogólne przygnębienie, coraz częściej odczuwane napięcie emocjonalne, pojawia się poczucie bezradności w pracy oraz obniżenie samo-oceny, brak wiary w to, że mamy wpływ i możliwość zmiany trudnej sytuacji, trudności w skupieniu uwagi na pracy;
  • sygnały natury behawioralnej, takie jak unikanie pracy, popadanie w konflikty, narastająca obojętność wobec klientów, uczniów, podopiecznych czy współpracowników, coraz mniejsza wydajność i organizacja czasu w pracy, nadużywanie substancji psychoaktywnych, co ma pomóc w rozluźnieniu i poprawie samopoczucia, mniejsza dbałość o wygląd zewnętrzny.

Niewątpliwie zagwarantowanie sobie tzw. work life-balance, równowagi między życiem zawodowym a osobistym, odpoczynku czy oddanie się jakiemuś hobby - pomoże zapobiec wypaleniu zawodowemu czy też je zniwelować. Wiele osób mówi: nie samą pracą człowiek żyje, ale prawda jest taka, że w Polacy bardzo dużo pracują. Oczywiście raczej nie u nas takich skrajnych sytuacji jak np. w Japonii czyli Karoshi - śmierci z przepracowania, jednak wiele pracowników ma problemy kardiologiczne, dochodzi do udarów czy zawałów serca, które powodują często śmierć. Często przy zauważeniu pierwszych objawów konieczna jest pomoc lekarza pierwsze kontaktu, a następnie pomoc profesjonalna w postaci porady psychologicznej, psychiatrycznej lub psychoterapeutycznej.

Wypalenie zawodowe a depresja

Jak podkreśla ekspert z PIP: podstawowa różnica między depresją a wypaleniem zawodowym, jest taka, że depresja dotyczy wszystkich sfer życia. W stanie depresji, niezależnie od tego, jaką aktualnie pełnimy rolę – zawodową czy prywatną, pracownika, rodzica czy małżonka – towarzyszymy nam smutek, przygnębienie, poczucie braku sił witalnych. Natomiast wypalenie zawodowe jest ściśle związane ze stresem doświadczanym w pracy i zwykle osoby doświadczające wypalenia zawodowego odczuwają satysfakcję w innych obszarach życia. 

Grupy zawodowe szczególnie narażone na wypalenie wypalenie zawodowe

Generalnie każdy jest narażony na wypalenie zawodowe. Można jednak wyszczególnić pewne grupy zawodowe wysokiego ryzyka wystąpienia wypalenia zawodowego, np. nauczyciele, personel medyczny, kadra kierownicza, psycholodzy, policjanci

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Diety zagraniczne 2024 - tabela

    Diety zagraniczne w 2024 roku – ile wynoszą stawki diety zagranicznej w takich państwach jak Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja? Tabela z załącznika do rozporządzenia wskazuje wysokość diety za dobę w podróży zagranicznej. Jak liczyć dietę zagraniczną? Jak jest kwota limitu za nocleg?

    Podwyżka emerytur i rent dwa razy w roku – 1 marca i 1 września. Jest projekt dodatkowej waloryzacji

    10 kwietnia 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowej waloryzacji w przypadku, gdy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku, w którym przeprowadzona była roczna waloryzacja od 1 marca przekroczy 5%.

    30 dni lub 36 dni urlopu wypoczynkowego. Kiedy pracownik ma prawo do urlopu w takim wymiarze?

    Zwykle pracownicy mają prawo do 20 dni lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od ogólnego stażu pracy. Jednak niektórym pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy w powiększonym wymiarze.

    Odpowiedzialność materialna pracownika - zasady, wina, przykłady

    Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swojej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w Kodeksie pracy.

    REKLAMA

    Dzień przyjemności w pracy. Nowe wydarzenie w kalendarzach działów HR

    Dzień przyjemności w pracy to nowa inicjatywa Pluxee, która ma szansę na stałe zagościć na mapie pracowniczych wydarzeń. Jest nie tylko okazją do tego, by zadbać o siebie i swoje potrzeby, lecz także przypomina, jak bardzo radość, przyjemność i pozytywna atmosfera wpływają na zaangażowanie i poczucie sensu pracy. Mimo że jest to działanie z obszaru tzw. miękkiego HR, jego efekty są konkretne i mierzalne. 

    OFE czy ZUS - okno transferowe 2024

    Okno transferowe OFE-ZUS otwarte jest od 1 kwietnia do 31 lipca 2024 roku. Czy część obowiązkowych składek emerytalnych przekazać do OFE? Ubezpieczeni mają 4 miesiące na decyzję.

    Elektroniczna legitymacja emeryta i rencisty - czy potrzebny jest wniosek?

    Elektroniczne legitymacja emeryta i rencisty działa jak tradycyjna karta plastikowa. Wystarczy mieć ją w telefonie w aplikacji mObywatel, by korzystać z ulg. Czy trzeba złożyć wniosek do ZUS, aby ją otrzymać? Jak wyrobić kartę emeryta?

    Świadczenie AKTYWNIE W ŻŁOBKU: Od czego będzie zależała wysokość świadczenia?

    Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest częścią programu „Aktywny rodzic”. Program jest systemową strategią wspierania rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Wsparcie będzie polegać m.in. na wprowadzeniu nowych świadczeń dla rodziców, m.in. świadczenia „Aktywnie w żłobku”.

    REKLAMA

    Uwaga: można obniżyć składkę zdrowotną

    Czy składkę zdrowotną obniża się do wysokości podatku? Jak ustalić składkę na ubezpieczenie zdrowotne obniżona do wysokości zaliczki na podatek dochodowy? Również i w 2024 r. przedsiębiorcy, czyli osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają status: osoby z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności są uprawnione do tego, aby obniżyć roczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości należnego podatku.

    Umowa o dzieło. Trwają kontrole ZUS!

    Uwaga: trwają kontrole ZUS co do umów o dzieło. ZUS ewidencjonuje takie umowy. Dlaczego? Ponieważ ZUS jak i PIP chcą przeciwdziałać zatrudnianiu w formie cywilnoprawnej (zlecenie czy dzieło) w miejsce umów o pracę. Na płatnikach składek ciąży obowiązek zgłaszania do ZUS umów o dzieło zawieranych od 1 stycznia 2021 r. Od momentu zawarcia umowy o dzieło masz 7 dni na poinformowanie o tym fakcie ZUS.

    REKLAMA