Kategorie

Przesłanki różnicowania wysokości wynagrodzenia

Monika Wacikowska
Wiek pracownika nie może stanowić przesłanki różnicującej wysokość wynagrodzenia pracowniczego. Należy jednak pamiętać, że co do zasady z wiekiem łączy się staż pracowniczy, który może być czynnikiem wpływającym na wysokość wynagrodzenia.

Pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Zasada ta obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia – zarówno wynagrodzenie zasadnicze, jak i wszelkiego rodzaju dodatki czy premie, bez względu na ich nazwę i charakter. Co więcej, dotyczy ona zarówno świadczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych, związanych z pracą.

Pracami o jednakowej wartości, które można porównywać pod względem równości wynagrodzenia, są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.

Ustalanie wynagrodzenia

Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.

Reklama

Wysokość wynagrodzenia kształtowana jest przede wszystkim w zależności od rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy. To dlatego pierwszym kryterium, które różnicuje wysokość pensji pracowników, są obejmowane przez nich stanowiska. A zatem, co do zasady, można porównywać jedynie pensje pracowników, którzy wykonują taką samą lub porównywalną pracę, nie zaś zupełnie różną. Z tego też względu pracodawcy w regulaminach pracy tworzą siatkę płac, w której wskazują poziom wynagrodzenia, które powinno być przyznawane na poszczególnych stanowiskach. Już jednak na tym etapie pracodawcy dają sobie możliwość różnicowania wynagrodzenia – wprowadzając tzw. widełki określające jego minimalną i maksymalną wartość.

Zróżnicowanie wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę tego samego rodzaju jest dopuszczalne przede wszystkim ze względu na kwalifikacje wymagane przy jej wykonywaniu oraz ilość i jakość pracy. Warto pamiętać, że różnicowanie wynagrodzenia ze względu na posiadane przez pracowników kwalifikacje powinno odbywać się tylko w odniesieniu do kwalifikacji wymaganych przy jej wykonywaniu.

Przykłady

Pracodawca zatrudniający 2 pracowników magazynu, bez doświadczenia zawodowego, zróżnicował ich wynagrodzenia ze względu na fakt, że jeden z nich miał ukończony 3-letni kurs języka angielskiego. Znajomość języka obcego na tym stanowisku nie jest ani wymagana, ani przydatna, dlatego też zróżnicowanie wysokości pensji ze względu na ten czynnik nie powinno mieć miejsca.

***

Pracodawca, zatrudniając 2 sekretarki bez doświadczenia zawodowego, zróżnicował wysokości przyznawanych im pensji ze względu na to, że jedna z nich ma ukończony roczny kurs dla sekretarek oraz włada językiem angielskim w stopniu wyższym niż druga. Takie zróżnicowanie wynagrodzeń jest uzasadnione.

Wysokość wynagrodzenia może być także zróżnicowana ze względu na efektywność pracownika.


Przykłady

Pracodawca zatrudniający 3 pracowników na stanowisku handlowca, jednemu z nich przyznał (w drodze podwyżki) znacznie wyższą pensję niż dwóm pozostałym. Pracownik ten charakteryzuje się dużo większą skutecznością pracy – w ramach swoich obowiązków zdobywa dla pracodawcy dużo większą liczbę klientów, którzy w efekcie składają większą liczbę zamówień na produkty sprzedawane przez firmę. Takie zróżnicowanie jest zatem uzasadnione i dopuszczalne.

***

Pracownicy zatrudnieni w firmie zajmującej się usługami księgowymi mają zróżnicowane pensje w zależności od jakości wykonanej przez nich pracy. Ci, do których pracodawca może mieć zaufanie, że wykonane przez nich usługi mają oczekiwaną wartość, zarabiają więcej niż ci, których pracodawca musi kontrolować pod względem prawidłowości wykonanych przez nich zadań. Takie zróżnicowanie jest dopuszczalne.

Wiek pracownika

Sam wiek pracownika nie może stanowić przesłanki różnicującej wysokość wynagrodzenia pracowniczego. Dotyczy to zarówno interpretacji na korzyść pracowników młodych, jak i starszych.

Należy jednak pamiętać, że co do zasady z wiekiem łączy się również doświadczenie zawodowe (staż pracowniczy). To zaś jest czynnikiem, który powoduje różnice w wysokości wynagrodzenia pracowników, mimo że zdaniem wielu pracowników i pracodawców doświadczenie zawodowe nieraz może „przegrywać” z inwencją, pomysłowością i chęcią do pracy młodych pracowników.

Przykłady

Pracodawca zatrudniający pracowników na stanowisku handlowców, kształtując ich wynagrodzenia, za czynnik decydujący przyjmuje ich wiek. Uważa bowiem, że młodzi pracownicy lepiej wykonują swoją pracę niż pracownicy po 50. roku życia. Dlatego też, rozpoczynając pracę, starsi pracownicy otrzymują pensję o 1000 zł niższą. Takie zróżnicowanie jest niedopuszczalne. Jeśli po pewnym czasie okaże się, że młody pracownik wykonuje pracę bardziej efektywnie niż pracownik po 50. roku życia, dopuszczalne jest zróżnicowanie ich wynagrodzeń – wtedy bowiem podstawą takiego działania nie będzie wiek, lecz efektywność pracy.

***

Pracodawca, zatrudniając pracowników, jako kryterium, od którego uzależnia wysokość wynagrodzenia, przyjmuje doświadczenie zawodowe (staż w dziedzinie księgowości). Młodzi pracownicy z małym doświadczeniem, podejmując pracę, otrzymują zatem niższe wynagrodzenie niż nowo zatrudnieni starsi pracownicy – z większym doświadczeniem. Kryterium różnicowania nie jest tu zatem wiek, lecz doświadczenie zawodowe, które z wiekiem ma co do zasady ścisły związek.

Składniki różnicujące wysokość wynagrodzenia

W niektórych przypadkach pracodawca nie musi różnicować wysokości pensji pracowników wprost, gdyż różnica taka wynika z określenia danego składnika i odnosi się w dużej mierze do efektywności pracy podwładnych. Chodzi tu przede wszystkim o wszelkiego rodzaju prowizje (najczęściej określone procentowo) oraz premie, których wysokość jest uzależniona od nakładu czy efektywności pracy. Sam zaś składnik może być ustalony dla wszystkich na takim samym poziomie.

Przykład

Pracownikom zatrudnionym na stanowisku doradcy kredytowego przysługuje wynagrodzenie prowizyjne w wysokości 1% udzielonych i zrealizowanych w danym miesiącu kredytów (nie mniejsze niż minimalne wynagrodzenie za pracę). Pracownicy, którzy uzyskają większą kwotę udzielonych i zrealizowanych kredytów, otrzymają zatem wyższe wynagrodzenie niż ci, których wynik pracy był niższy.

Podstawa prawna:

  • art. 183b § 2 pkt 4, art. 183c, 78 § 1 Kodeksu pracy.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?