Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie składki trzeba płacić, gdy emeryt i rencista dorabiają do świadczenia

Michał Jarosik
Dla wielu emerytów i rencistów uzyskanie świadczenia nie wiąże się z zakończeniem aktywności zawodowej. Najczęściej podpisują oni umowy cywilnoprawne, ale także umowy o pracę. Wielu zakłada też własne firmy.

Zanim zaczniemy omawiać zasady oskładkowania poszczególnych umów czy podejmowania działalności gospodarczej przez emerytów i rencistów, musimy poczynić pewne zastrzeżenie. Przez osobę uprawnioną do renty należy rozumieć wyłącznie pobierającą świadczenie pieniężne z systemu ubezpieczenia społecznego (realizowanego w naszym kraju przez ZUS i KRUS) bądź zaopatrzenia emerytalnego.

Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to renta z polskiego czy zagranicznego systemu ubezpieczenia bądź zaopatrzenia społecznego. Nie jest rentą świadczenie wypłacane na podstawie przepisów prawa cywilnego (np. renta wyrównawcza) czy też renta socjalna. Podobnie jak w przypadku renty, również w przypadku emerytury nie ma znaczenia, czy jest to emerytura z polskiego czy zagranicznego systemu ubezpieczenia bądź zaopatrzenia społecznego.

Umowa o pracę

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega wszystkim ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. W tym przypadku nie ma znaczenia fakt, że jest ona uprawniona do emerytury lub renty.

Jeśli emeryt lub rencista zdecyduje się na zawarcie takiej umowy, będzie musiał sfinansować połowę składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76 proc.), 3,5 proc. (a od 1 stycznia 2008 r. 1,5 proc.) składki na ubezpieczenie rentowe, całą składkę na ubezpieczenie chorobowe (2,45 proc.) i całą składkę na ubezpieczenie zdrowotne (9 proc.).

Z powyższego wynika, że umowa o pracę jest drogą formą zatrudnienia. Należy podkreślić, że nie zależnie od tego, ile umów emeryt lub rencista podpisze, i niezależnie od ich rodzajów (chodzi o tzw. zbiegi tytułów do ubezpieczeń), od umowy o pracę zawsze obowiązkowe będą składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa zlecenia

Każdy emeryt, rencista podpisujący umowę zlecenia musi wiedzieć jak będzie ona oskładkowana. Rozważmy trzy sytuacje:
- gdy emeryt lub rencista nie pozostaje w stosunku pracy,
- gdy emeryt lub rencista zawiera umowę zlecenia z własnym pracodawcą albo wykonuje ją na jego rzecz,
- gdy emeryt lub rencista pozostaje w stosunku pracy z innym podmiotem.

W pierwszej sytuacji emeryt, rencista, który zawrze umowę zlecenia, będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym, wypadkowemu, gdy wykonywanie umowy będzie się odbywało w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy. Do ubezpieczenia chorobowego będzie mógł przystąpić dobrowolnie. Obowiązkowe będzie także opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Powyższe dotyczy emeryta lub rencisty, który zawarł umowę zlecenia po dniu 13 stycznia 2000 r. W odniesieniu do umów zawartych przed 14 stycznia 2000 r. emeryt lub rencista z tytułu zawartej umowy nadal podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na zasadzie dobrowolności. Jeśli skorzysta z tego prawa, obowiązkowe staje się dla niego ubezpieczenie wypadkowe, gdy praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę. Nie może natomiast przystąpić do ubezpieczenia chorobowego.

Jeżeli emeryt, rencista, zawrze umowę zlecenia z własnym pracodawcą albo będzie taką umowę wykonywał na jego rzecz, od umowy tej trzeba opłacać wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Taki zleceniobiorca jest bowiem traktowany przez przepisy ubezpieczeniowe jak pracownik.

Trzecia najkorzystniejsza dla emeryta, rencisty, sytuacja zachodzi wówczas, gdy ma on podpisaną umowę o pracę z innym podmiotem, a z innym zawiera umowę zlecenia. W takim przypadku umowa zlecenia nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych.

Warto też rozważyć sytuację, gdy emeryt, rencista równocześnie wykonuje dwie lub więcej umowy zlecenia. Wówczas obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z pierwszej wykonywanej umowy, z drugiej ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne, a obowiązkowa jest wyłącznie składka na ubezpieczenie zdrowotne. Podkreślić należy, iż przy ustalaniu tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń nie ma znaczenia wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia.


Założenie własnej firmy
Osoba, która, mając ustalone prawo do emerytury lub renty, prowadzi działalność gospodarczą (omawiamy sytuację, gdy prowadzenie działalności stanowi jedyny tytuł do ubezpieczeń) z działalności tej podlega dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Obowiązkowe jest natomiast ubezpieczenie zdrowotne.
Jednak z opłacania składki na to ubezpieczenie zwolniona jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2007 roku - 936 zł), w przypadku gdy osoba ta:
- uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50 proc. kwoty najniższej emerytury (298,73 zł) lub
- opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Trzeba pamiętać, że bardzo ważna zmiana zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2008 r. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, będą podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności do czasu ustalenia prawa do emerytury.

Zdarza się, że emeryt, rencista, pozostający w stosunku pracy rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności. Wówczas podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy, a z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeśli złoży w tej sprawie wniosek. Zaznaczyć trzeba, że nie ma tu znaczenia wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunku pracy.

Przykład:
UMOWA O PRACĘ I WŁASNA FIRMA
Piotr K. - emeryt jest zatrudniony na 1/4 etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 400 zł miesięcznie. Zamierza dodatkowo rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej. W takiej sytuacji Piotr K. z umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej, będzie z niej podlegał wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe z działalności będą dobrowolne. Zaznaczyć należy, iż przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń dla emeryta z działalności nie ma znaczenia wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego z umowy o pracę.

Przykład:
RENCISTA CZŁONKIEM RADY NADZORCZEJ
Anna K. od stycznia 2007 r. otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy. We wrześniu tego roku została wybrana na członka rady nadzorczej w spółdzielni mieszkaniowej. Anna K. nie podpisywała żadnej umowy. W takiej sytuacji Anna K. nie będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym, gdyż taki tytuł do ubezpieczeń nie został wymieniony w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Gdy jednak w związku z pełnieniem funkcji członka rady nadzorczej otrzyma świadczenie pieniężne to będzie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład:
ZAWIESZENIE ALBO ZMNIEJSZENIE EMERYTURY
Katarzyna L. przeszła na emeryturę nauczycielską. Obecnie ma 57 lat. Od września podjęła pracę na podstawie umowy zlecenia w prywatnym przedszkolu. Z umowy tej podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, gdyż praca jest wykonywana w miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zaznaczyć trzeba, że przychody uzyskiwane z umowy zlecenia przez osobę uprawnioną do emerytury, która nie osiągnęła powszechnego wieku emerytalnego (65 lat - mężczyzna, 60 lat - kobieta) mogą mieć wpływ na zawieszenie albo zmniejszenie świadczenia.
Prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy (od 1 września - 3437,70 zł). Na zmniejszenie wysokości emerytury wpływa natomiast przychód w wysokości przekraczającej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (od 1 września 1851,10 zł, nie wyższej jednak niż 130 proc. tego wynagrodzenia.

Przykład:
DWIE UMOWY ZLECENIA
Adam P. od stycznia 2007 r. jest na emeryturze. W maju zawarł umowę zlecenia (na kwotę 800 zł), od której są za niego odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Aktualnie otrzymał z innej firmy propozycję pracy też na podstawie umowy zlecenia. Ma zarabiać od 400 do 500 zł miesięcznie.
Adam P. mając ustalone prawo do emerytury z jednej umowy zlecenia będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu (jeżeli umowa jest wykonywana w miejscu lub siedzibie prowadzenia działalności przez zleceniodawcę), dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu oraz obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W okresie równoczesnego wykonywania dwóch umów zlecenia Adam P. może zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń i zostać zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń z drugiej wykonywanej umowy (co będzie dla niego korzystne). Wówczas z pierwszej obowiązkowa będzie tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne.



Podstawa prawna:

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy doszło do naruszeń praw pracowniczych w koncernie Coca-Cola w Niemczech?
    Koncern Coca-Cola w Niemczech wypłacał pracownikom dodatki za pracę w porze nocnej w różnej wysokości. Czy naruszył tym prawa pracownicze? Okazało się, że przepis układu zbiorowego obowiązujący w koncernie a przewidujący w przypadku nieregularnej pracy w porze nocnej dodatek do wynagrodzenia wyższy niż dodatek ustalony w odniesieniu do sytuacji regularnej pracy w porze nocnej – nie jest sprzeczny z prawem UE.
    Kontrola trzeźwości w pracy - zmiany w Kodeksie pracy
    Nowelizacja Kodeksu pracy. Gdy kontrola trzeźwości pracownika wykryje niski poziom alkoholu, trzeba będzie go jeszcze raz sprawdzić i ustalić, czy wartość ta spada. Nowe przepisy w tym względzie mogą budzić wątpliwości.
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Jak rozmawiać o podwyżce? Poznaj tajniki negocjacji wysokości płacy
    Jaka rozmawiać o podwyżce, by ją otrzymać? Jaki moment wybrać? Jakich argumentów użyć? Poznaj tajniki negocjacji płacy w pigułce.
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.