Jak po zmianie stanowiska ZUS skorygować dokumenty rozliczeniowe za osoby na urlopach wychowawczych

Obecnie podstawę wymiaru składek za osoby na urlopach wychowawczych stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rozpoczęcie urlopu. W przypadku gdy ubezpieczony rozpoczął korzystanie z urlopu wychowawczego przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia, należy uwzględniać wynagrodzenie uzyskane u danego płatnika składek za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia. Za „pełny miesiąc kalendarzowy" należy uznać także miesiąc, w którym pracownik został zatrudniony od pierwszego dnia roboczego. Ustalona podstawa nie może być jednak wyższa od kwoty 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (za styczeń i luty 2012 r. nie mogła być wyższa niż 2049,60 zł, za marzec, kwiecień i maj nie mogła być wyższa niż 2152,05 zł, a za czerwiec, lipiec i sierpień nie mogła być wyższa niż 2187,65 zł). Kwota ograniczenia do 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału (art. 18 ust. 5b i 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; dalej ustawa o sus).

W komunikacie z 23 stycznia 2012 r. (dostępny na www.zus.pl) ZUS poinformował, że przy ustalaniu kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy należy przyjmować analogiczne zasady jak przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, określone w art. 36–46 ustawy zasiłkowej, ale bez pomniejszania podstawy wymiaru o kwoty składek w części finansowanej przez pracownika. Dodatkowo Zakład wskazał, że w tym zakresie należy stosować odpowiednio wyjaśnienia zawarte w komentarzu do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w zakresie dotyczącym ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osób będących pracownikami. Ponieważ w tym zakresie wytyczne ZUS były zbyt ogólne, w praktyce sposób ustalania przeciętnego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy stanowił problem dla płatników. Dlatego 27 marca 2012 r. ZUS zamieścił na swojej stronie internetowej wyjaśnienia dotyczące zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych, w których doprecyzował swoje stanowisko w tej sprawie. Z wyjaśnień tych wynika, że przy ustalaniu podstawy wymiaru składek dla osób na urlopach wychowawczych nie należy stosować wszystkich przepisów ustawy zasiłkowej odnoszących się do zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłków. W efekcie wskazane jest, aby płatnicy sprawdzili, a w razie potrzeby skorygowali dokumenty rozliczeniowe wysłane do ZUS za styczeń i kolejne miesiące br.