Kategorie

Zakończenie i wyniki kontroli ZUS

Joanna Stolarska
Postępowanie kontrolne, wszczęte w dniu dostarczenia płatnikowi upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, kończy się doręczeniem mu (bądź wysłaniem drogą pocztową) protokołu kontroli. Protokół zawiera wszystkie ustalenia dokonane w toku kontroli. Płatnik nie ma możliwości odwołania się od ustaleń protokołu do wyższej instancji – może jedynie wnieść do niego zastrzeżenia, jednak do zastrzeżeń tych odniesie się wyłącznie inspektor przeprowadzający postępowanie. Drogę do podważenia ustaleń kontroli daje dopiero decyzja ZUS, która kończy postępowanie przed organem rentowym i od której przysługuje płatnikowi odwołanie do sądu.

Po zakończeniu czynności kontrolnych inspektor kontroli ZUS sporządza protokół pokontrolny, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Jeden z nich zostaje doręczony płatnikowi składek. Protokół jest odzwierciedleniem przebiegu kontroli ZUS i znajdzie się w nim opis stanu faktycznego oraz przywołane zostaną przepisy, które – w ustalonym stanie – zostały przez płatnika naruszone.

Protokół kontroli

Za datę zakończenia kontroli uznaje się dzień doręczenia płatnikowi protokołu kontroli lub – w najczęstszych przypadkach, gdy protokół wysyłany jest pocztą – datę nadania na stemplu pocztowym. Na sporządzenie protokołu i dostarczenie go płatnikowi (lub wysłanie pocztą za zwrotnym poświadczeniem odbioru), ZUS ma ściśle określoną liczbę dni, liczoną od daty doręczenia upoważnienia do wszczęcia kontroli. Będzie to odpowiednio: 12 dni roboczych dla mikroprzedsiębiorców, 18 dni roboczych dla małych przedsiębiorców, 24 dni robocze dla średnich przedsiębiorców oraz 48 dni roboczych dla pozostałych przedsiębiorstw.

Sporządzony w wyniku postępowania kontrolnego protokół powinien zawierać:

  • oznaczenie jednostki terytorialnej ZUS,
  • oznaczenie kontrolowanego płatnika składek (imię, nazwisko płatnika będącego osobą fizyczną, nazwa firmy w przypadku jednostek organizacyjnych, PESEL, NIP, REGON, adres zamieszkania i siedziby płatnika),
  • oznaczenie inspektora kontroli, który przeprowadzał postępowanie (imię i nazwisko, numer legitymacji służbowej),
  • określenie zakresu przeprowadzonej kontroli,
  • czas trwania kontroli (ze wskazaniem daty wszczęcia i zakończenia kontroli oraz z dokładnym wskazaniem przerw w postępowaniu),
  • opis dokonanych ustaleń oraz podstawy prawne, które się do konkretnych ustaleń odnoszą,
  • opis dowodów ze wskazaniem numeru strony, na której można znaleźć dowód w aktach sprawy (poświadczone kopie dokumentów uzyskanych w toku kontroli, protokoły z zeznań świadków oraz protokoły przesłuchania stron postępowania, notatki służbowe, wszelkie inne dokumenty przedstawione przez strony postępowania, mające wpływ na dokonane ustalenia),
  • pouczenie o prawie do wniesienia zastrzeżeń do ustaleń kontroli,
  • pieczątkę i podpis inspektora kontroli.

W aspekcie rozliczeń finansowych płatnika z Zakładem w protokole znajdzie się wzmianka o „odpisie składek” (jeżeli w wyniku nieprawidłowych rozliczeń płatnik opłacił kwoty wyższe, niż wynika to z obowiązujących przepisów) lub o „przypisie składek” (jeżeli w wyniku błędów płatnik opłacał zbyt niskie kwoty z tytułu należności składkowych). Odpis oraz przypis składek stanowią różnicę pomiędzy składkami należnymi a opłaconymi. W przypadku odpisu różnica ta będzie należna płatnikowi składek, natomiast przypisu – Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Zastrzeżenia do protokołu

Reklama

Protokół kontroli nie podlega zaskarżeniu, nie można się też od niego odwołać. Jednak zgodnie z pouczeniem, które musi się znaleźć w protokole kontroli, płatnik może złożyć pisemne zastrzeżenia do ustaleń dokonanych w toku postępowania. Powinien w nich wskazać, z którymi spośród ustaleń kontroli się nie zgadza, oraz wskazać dowody na poparcie swojego stanowiska. Ma na to 14 dni od daty doręczenia protokołu kontroli.

Po otrzymaniu zastrzeżeń inspektor kontroli musi się do nich ustosunkować w formie pisemnej. Może się nie zgodzić z zastrzeżeniami, przyjąć je lub przyjąć część z nich, a część uznać za bezzasadne. Odpowiedzi na zastrzeżenia ZUS udziela obecnie w formie aneksu do protokołu kontroli. Zostaje w nim określone stanowisko kontrolującego wobec zarzutów podniesionych przez płatnika – może on uznać zastrzeżenia za uzasadnione w całości, w części lub nie uwzględnić ich w ogóle. Aneks do protokołu stanowi integralną część dokumentacji pokontrolnej.

Płatnik ma 14 dni na wniesienie zastrzeżeń do ustaleń przedstawionych w protokole kontroli.

Decyzja ZUS

Reklama

Może się zdarzyć, że w toku kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości, płatnik składek wniósł zastrzeżenia do protokołu, ale nie zostały one przez organ uwzględnione. Płatnik jednak nadal nie zgadza się z ustaleniami i w związku z tym nie chce sporządzić dokumentów korygujących na podstawie spornych ustaleń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje wówczas decyzję, dotyczącą spornych kwestii, ustalającą podleganie ubezpieczeniom, właściwą – zdaniem ZUS – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne lub prawidłowe wysokości rozliczonych przez płatnika świadczeń.

Decyzja ZUS jest przejawem władczego działania organu rentowego – w decyzji jednostronnie rozstrzyga on o pozycji obywatela lub innego podmiotu, który musi się podporządkować woli organu. Od wydanej decyzji przysługuje płatnikowi środek odwoławczy w postaci odwołania do sądu. Tryb odwoławczy od decyzji Zakładu reguluje art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przewiduje on odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, za pośrednictwem terenowej jednostki ZUS, która wydała sporną decyzję. Odwołanie składa się w dwóch egzemplarzach, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Płatnik ma miesiąc na wniesienie odwołania od decyzji.


Jeżeli na tym etapie organ uzna zasadność odwołania, wówczas uchyli lub zmieni sporną decyzję. Jeżeli natomiast Zakład nadal pozostaje przy swojej decyzji, wówczas całą dokumentację w sprawie oraz odwołanie płatnika i przekazane przez niego dowody przekaże do sądu. Informacja o przysługujących stronie środkach odwoławczych musi się znaleźć w decyzji.

W przypadku gdy płatnik ze środków tych nie skorzysta, po miesięcznym terminie, przewidzianym na złożenie odwołania, decyzja Zakładu staje się prawomocna.

Korekta dokumentacji

Płatnik składek jest zobowiązany dokonać korekty w złożonych do ZUS dokumentach w terminach:

  • 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli;
  • 7 dni od uprawomocnienia się decyzji.

Przy sporządzaniu – nieraz bardzo licznych – korekt dokumentów rozliczeniowych praktyczną pomocą są załączniki do protokołu kontroli.

W załącznikach, w układzie tabelarycznym, kwoty składek, które zostały błędnie obliczone przez płatnika, są zestawione z wyliczonymi przez inspektora kontroli prawidłowymi kwotami, wynikającymi z obowiązujących przepisów, i to z podziałem na poszczególne rodzaje ubezpieczeń, fundusze oraz z imiennym wykazem składek należnych za poszczególnych ubezpieczonych. Ponieważ płatnik jest zobowiązany sporządzić korekty błędnej dokumentacji, załączniki te mogą oszczędzić mu sporo pracy – są swego rodzaju „gotowcami”, w których wyliczono już prawidłowe podstawy wymiaru składek oraz same składki. Tym samym płatnik nie musi się już zajmować ich wyliczaniem, na podstawie wymienionych podstaw prawnych, i – jeżeli uznaje ustalenia kontroli – może po prostu przenieść gotowe dane do dokumentów korygujących.

Podstawa prawna

  • Art. 71 ust. 7b, art. 83 i 91 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli płatników składek – Dz.U. nr 164, poz. 1165.
  • Art. 83 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
  • Art. 4779 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – t.j. Dz.U. nr 43, poz. 296; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1435.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?