Pół etatu na wychowawczym i ochrona przed zwolnieniem

Tak, od 1 stycznia 2009 r. pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego chcący pracować na część etatu, od dnia, w którym złoży wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy z tytułu opieki nad dzieckiem, będzie chroniony przed zwolnieniem.

Pracownicy, którzy chcieliby opiekować się dziećmi, nie rezygnując jednocześnie z pracy, mogą skrócić swój czas pracy zamiast korzystać wyłącznie z urlopu wychowawczego. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu (art. 186⁷ k.p.). Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Niniejszy przepis pozwala zatem pogodzić pracę z obowiązkami rodzicielskimi i jest niewątpliwie alternatywą dla pracujących rodziców. Zwłaszcza że pracodawca jest zobowiązany uwzględnić decyzję pracownika o czasowym przejściu z całego etatu na jego część.

A zatem pracownik, który nie ma możliwości zapewnienia opieki dziecku, pracując w pełnym wymiarze, ale może skorzystać z pomocy kogoś, kto zajmie się dzieckiem przez kilka godzin dziennie, ma prawo wnios- kować o obniżenie wymiaru czasu pracy, jednak do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.

Z rozwiązania tego może skorzystać wyłącznie pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego. Urlop wychowawczy przysługuje zaś pracownikowi (matce, ojcu lub opiekunowi dziecka) legitymującemu się co najmniej 6-miesięcznym okresem zatrudnienia, do którego wlicza się także poprzednie okresy zatrudnienia. Urlop ten udzielany jest w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4. roku życia (art. 186 k.p.). Przy czym uprawnienie do obniżenia wymiaru czasu pracy przysługuje pracownikowi przez okres, w którym mógłby on korzystać z urlopu wychowawczego.

Aby skorzystać z możliwości pracy w niższym wymiarze czasu, pracownik musi wystąpić do pracodawcy ze stosownym wnioskiem. Wprawdzie nie jest tu wymagana forma pisemna, ale w interesie pracownika byłoby sformułowanie wniosku na piśmie, gdyż dotyczy on istotnych kwestii związanych z zatrudnieniem. We wniosku należy podać, przez jaki okres zamierza się korzystać ze skróconego wymiaru czasu pracy, a także wymiar czasu pracy.

Pracownik może przejść na część etatu w każdej chwili, przełożony zaś zobowiązany jest taki wniosek uwzględnić. W przeciwnym wypadku pracownik ma prawo wystąpić do sądu pracy z powództwem o zobowiązanie pracodawcy do obniżenia mu wymiaru czasu pracy.

Co istotne od 1 stycznia 2009 r. rodzice zyskali większą ochronę przed zwolnieniem. Do Kodeksu pracy dodano art. 186⁸, którego § 1 stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. A zatem w ciągu roku od dnia, w którym pracownik złoży pracodawcy wniosek o obniżenie etatu z tytułu opieki nad dzieckiem, będzie podlegał ochronie przed zwolnieniem. Rozwiązanie stosunku pracy będzie dopuszczalne wyłącznie w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające zwolnienie w trybie dyscyplinarnym.