REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Do 30 czerwca 2024 r. odszkodowanie za mobbing nie może być niższe niż 4242 zł.

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Do 30 czerwca 2024 r. odszkodowanie za mobbing nie może być niższe niż 4242 zł.
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Do 30 czerwca 2024 r. odszkodowanie za mobbing nie może być niższe niż 4242 zł. Skąd wynika taka konkretna kwota? Z wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ustawodawca postanowił, że to minimum jakie sąd powinien zasądzić w sytuacji, gdy pracownik zażąda odszkodowania za mobbing lub wskutek mobbingu rozwiąże umowę o pracę. Od 1 lipca 2024. kwota ta będzie odpowiednio wynosiła 4300 zł.
rozwiń >

Co to jest mobbing?

Mobbing, zgodnie z definicją z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Jednak co to oznacza w praktyce i jak interpretować poszczególne pojęcia?

REKLAMA

Autopromocja
Ważne
Mobbing może występować w różnych konfiguracjach: 
  • ofiarą jest podwładny, a mobberem przełożony/kierownik czy pracodawca;
  • ofiarą jest przełożony/kierownik, a mobberem podwładny bądź grupa podwładnych;
  • mobberem jest grupa współpracowników, np. z zespołu do którego należy ofiara.

Odszkodowanie za mobbing w 2024 roku i zadośćuczynienie

Największą konsekwencją mobbingu są straty moralne (psychiczne), które ponosi pracownik. Dochodzi do naruszenia jego godności, dobrego imienia, wizerunku (jako dóbr osobistych). Istotne są też straty społeczne (zawodowe i środowiskowe w zajmowanej grupie społecznej). W przypadku wystąpienia mobbingu, pracownik może:

  1. dochodzić od pracodawcy odszkodowania. Do 30 czerwca 2024 r. odszkodowanie za mobbing nie może być niższe niż 4242 zł. Skąd wynika taka konkretna kwota? Z wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ustawodawca postanowił, że to minimum jakie sąd powinien zasądzić w sytuacji, gdy pracownik zażąda odszkodowania za mobbing lub wskutek mobbingu rozwiąże umowę o pracę (co ważne w rozwiązaniu pracownik powinien podać przyczynę swojej decyzji). Od 1 lipca 2024. kwota ta będzie odpowiednio wynosiła 4300 zł.
  2. dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę – jeżeli mobbing spowodował u pracownika rozstrój zdrowia (szczególnie psychicznego).

Jak objawia się mobbing?

Mobbing objawia się poprzez: uporczywość (powtarzalność zachowań, nie może to być jednorazowy czyn) oraz długotrwałość (przyjmuje się, że jest to co najmniej 6 miesięcy).

Przy mobbingu dochodzi do: upokorzenia, kompromitowania i ośmieszania w oczach innych pracowników, zastraszania, nękania, poniżenia, przemocy psychicznej, odizolowania mobbingowanego od reszty pracowników (jego poczucia wyobcowania – przez co czuje się jeszcze bardziej bezradny). Często mobber ma przewagę nad ofiarą (zależność służbowa, wiek, doświadczenie zawodowe). Często mobbingowany czuje się gorszy od innych. Najtrudniejsze jest to, że ww. pojęcia mogą być różnie interpretowane przez sądy, stąd też wygrana nigdy nie jest pewna. Każda sprawa jest indywidualna i należy ją oceniać w oderwaniu od innych (choć schematy działania mobberów mogą być podobne). Szwedzki lekarz i psycholog Heinz Leymann, wskazał na 45 różnych zachowań z 5 różnych kategorii, które wskazują, że można mówić o mobbingu. Są to działania (długotrwałe i uporczywe) występujące w zakładzie pracy wpływające negatywnie na:

  1. Komunikowanie się (np. przerywanie, przeklinanie, ubliżanie, brak możliwości wypowiedzi, ciągła krytyka, grożenie, dokonywanie aluzji czy nieodpowiednich gestów).
  2. Stosunki społeczne (np. ignorowanie, izolowanie, wyalienowanie z zespołu, nagabywanie innych do braku kontaktu z ofiarą).
  3. Negatywną percepcję osoby w środowisku pracowniczym (np. obgadywanie, rozsiewanie plotek, wyśmiewanie, używanie wulgaryzmów).
  4. Jakość sytuacji zawodowej i osobistej ofiary (np. przypisywanie zadań niemożliwych do zrealizowania – poniżej czy też powyżej kompetencji, negowanie, krytykowanie, odbieranie zadań).
  5. Zdrowie ofiary (np. praca w szkodliwych warunkach, grożenie przemocą fizyczną, niepożądane działania seksualne).

Co nie jest mobbingiem?

Niekiedy zachowania przełożonych, pracowników czy pracodawców są mylnie traktowane jako mobbing, choć w rzeczywistości nimi nie są. Przykładem takich sytuacji jest:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • uzasadnione krytykowanie, a nawet używanie wulgaryzmów i niekulturalne ocenianie pracy pracownika, jeżeli tylko się do niej odnoszą i są merytoryczne;
  • nadzorowanie pracownika, wydawanie mu poleceń, wysokie oczekiwania co do jakości pracy, „obserwowanie” pracy pracownika;
  • konflikty w zespołach;
  • jednorazowe ubliżenie, poniżenie, ośmieszenie;
  • ukaranie pracownika za naruszenie porządku i dyscypliny pracy;
  • rozwiązanie z pracownikiem umowy;
  • zmiana pracownikowi warunków pracy czy płacy
  • stres występujący u pracownika.

Jakie są działania pracodawcy przeciwdziałające mobbingowi?

Oczywiście pracodawca, jako podmiot organizujący pracę, nadzorujący ją i odpowiedzialny za relacje społeczne panujące w miejscu pracy, jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Jakie konkretne działania może podjąć pracodawca? Przede wszystkim pracodawca może edukować pracowników, w tym kadrę kierowniczą. Powinien przeprowadzać rozmowy i organizować szkolenia prawno-psychologiczno-socjologiczne. W zakładzie pracy może też być uruchomiona tzw. „Zielona linia” czy „Zielona skrzynka”, czyli numer telefonu oraz e-mail, na które anonimowo można zgłosić pytania, wątpliwości oraz sygnały o ewentualnym mobbingu czy też dyskryminacji. Pracodawcy (szczególnie duże korporacje) mogą też stworzyć np. na formularzu Google Forms anonimową ankietę sprawdzającą jakość pracy i satysfakcję z niej, przestrzeganie przepisów czy też relacje panujące wśród współpracowników. Pracodawca powinien dokonać analizy takiej ankiety i wyciągnąć z tego odpowiednie wnioski.

Co to jest procedura antymobbingowa i co robi Komisja Antymobbingowa?

Dobrym rozwiązaniem wskazującym szczegółowy sposób działania w przypadku podejrzenia wystąpienia mobbingu – jest obowiązywanie w zakładzie pracy procedury antymobbingowej. Jest to regulamin (wewnętrzna polityka), który określa: termin i sposób wniesienia skargi, zasady przesłuchania poszkodowanego i domniemanego sprawy, zasady działania Komisji Antymobbingowej. Komisja rozpatruje sprawę. Ma za zadanie zbadać wszelkie dowody i wyjaśnić czy skarga pracownika jest zasadna. Po zakończeniu postępowania komisja powinna sporządzić protokół. Stwierdzenie przez Komisję, że do mobbingu nie doszło, oczywiście nie pozbawia pracownika prawa do wystąpienia na drogę sądową

Jakie konsekwencje dla mobbera?

Jeżeli mobberem jest współpracownik czy też np. przełożony, pracodawca może:

  • Nałożyć na pracownika karę upomnienia czy też nagany w związku z nieprzestrzeganiem przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy;
  • Przenieść pracownika na inne stanowisko pracy – tj. zmienić warunki pracy, aby mobber nie miał kontaktu z ofiarą;
  • Rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia (w trybie natychmiastowym) z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych;
  • Rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jeżeli mobber miał zawartą umowę na czas nieokreślony pracodawca jest zobowiązany wówczas podać przyczynę rozwiązania umowy.

Co może zrobić PIP w przypadku mobbingu?

Wprawdzie PIP ma prawo dokonania kontroli w zakładzie pracy, w zakresie sposobu działania pracodawcy co do przeciwdziałania mobbingowi, jednak oprócz skierowania wystąpienia i pouczenia o procedurach i przepisach, nie może zdecydować czy do mobbingu doszło. Jedynie sąd (wydział pracy/ czy też pracy i ubezpieczeń społecznych) jest uprawniony do wydania wyroku i osądzenia czy w sprawie doszło do mobbingu czy nie. Takich spraw nie jest dużo (często skarżący wolą zachować anonimowość). To pracownik, a nie pracodawca czy osoba pozwana (potencjalny mobber) ma udowodnić, że doszło do mobbingu. Wszystko to powoduje, że zjawisko mobbingu może i nagminnie występuje, ale w praktyce pracownicy nie mają wystarczających dowodów (często współpracownicy nie chcą być świadkami w sprawie w obawie przed utratą pracy), obawiają się przegranej i konfrontacji z mobberem, mają świadomość długotrwałego procesu oraz kosztów. PIP przeprowadza szkolenia, wydaje ulotki i publikacje, organizuje debaty, konferencje jak i przeprowadza kampanie, np. w Krakowie od 2021 ma miejsce kampania: „Praca od kulis - przeciw mobbingowi i dyskryminacji w polskim teatrze i na uczelniach artystycznych". 

Jak się bronić przed mobbingiem?

Przede wszystkim należy być świadomym swych praw i umieć je egzekwować (np. skorzystanie z procedury antymobbingowej, czy złożenie skargi do PIP). Należy być asertywnym, pewnym siebie, umieć się przeciwstawić i nie dać się „zaszczuć”. Należy dać jasny sygnał sprawcy, że jego zachowanie nie jest akceptowalne i może zostać pociągnięty do odpowiedzialności prawnej. Ponadto należy szukać pomocy. W wielu miastach w Polsce istnieją Stowarzyszenia Antymobbingowe – warto się do nich udać, celem uzyskania profesjonalnych i darmowych porad.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Czy minimalne wynagrodzenie będzie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W przyszłym roku wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

REKLAMA