Kategorie

Czy normy PN mają moc przepisów prawa?

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Polskie Normy nie są przepisami bhp, tj. przepisami prawa pracy. Nie można jednak organom administracji stawiać zarzutu naruszenia prawa przez odwołanie się do Polskiej Normy, która w sposób optymalny zapewnia realizację spoczywającego na pracodawcy obowiązku stworzenia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.(Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07)

Stan faktyczny

W wyniku kontroli przeprowadzonej w zakładzie produkcyjnym spółki T. inspektor pracy stwierdził, że w szatni odzieży własnej pracowników tymczasowych zapewniono każdemu pracownikowi szafkę ubraniową przeznaczoną do indywidualnego użytku, ale o małych rozmiarach, takich samych jak w szatni odzieży roboczej dla pracowników zatrudnionych na stałe. Natomiast w szatni odzieży roboczej pracownicy tymczasowi przechowują odzież roboczą na wieszakach. Inspektor pracy podczas prowadzonej kontroli stwierdził także, że w szatniach odzieży własnej dla pracowników tymczasowych nie zapewniono odpowiedniej szerokości przejścia komunikacyjnego.

Inspektor pracy wydał więc decyzję nakazującą spółce zamontowanie w szatni na stałe szafek spełniających wymagania Polskich Norm, a także usunięcie uchybienia polegającego na niezapewnieniu co najmniej 1,5 m szerokości przejść pomiędzy szafkami w szatni odzieży własnej pracowników tymczasowych.

Rozstrzygnięcia urzędów i sądów

Reklama

Spółka od tej decyzji odwołała się do Okręgowego Inspektoratu Pracy w W. Odwołanie zostało częściowo uwzględnione, jednak tylko w zakresie przesunięcia terminu, w jakim spółka miała zamontować wspomniane szafki na odzież roboczą oraz przebudowę przejść w szatni. W pozostałym zakresie Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymał decyzje pokontrolne. Ponieważ umieszczone w szatniach szafki w znaczny sposób odbiegają od wymiarów przewidzianych w Polskiej Normie, konieczna jest ich wymiana. Zdaniem OIP względy ekonomiczne i finansowe utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji.

W tej sytuacji spółka T. zaskarżyła decyzję OIP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarga została oddalona. Spółka złożyła więc ostatecznie skargę kasacyjną do NSA.


Orzeczenie NSA

Reklama

Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił. Uzasadniając wyrok wskazał, że Polskie Normy nie są same przez się przepisami bhp (przepisami prawa pracy). Wynika to z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych. Przez pojęcie normy rozumie się bowiem dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający – do powszechnego i wielokrotnego stosowania – zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.

Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp nie wskazuje, która z Polskich Norm ma zastosowanie przy urządzaniu przez pracodawcę szatni pracowniczych. Pozwala to uwzględnić wymagania wynikające z lokalnych uwarunkowań, uwzględniających warunki pracy, stopień i charakter zabrudzeń bądź potrzebę zachowania szczególnej czystości w czasie prowadzenia procesu technologicznego.

Jednocześnie pracodawca ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki (art. 207 § 2 Kodeksu pracy). Sąd podkreślił, że to pracodawca ma obowiązek wykorzystać każdą zdobycz naukową, każdy postęp techniczny, każde doświadczenie życiowe dla wzmocnienia ochrony zdrowia i życia pracowników i innych osób wykonujących pracę w danym zakładzie. Realizacja tego obowiązku ma więc stanowić nieodłączny element działalności pracodawcy.

Zdaniem NSA nie można skutecznie organom administracji postawiać zarzutu naruszenia prawa przez odwołanie się do Polskiej Normy, która w sposób optymalny zapewnia realizację spoczywającego na pracodawcy obowiązku stworzenia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W niniejszej sprawie kwestią podstawową była potrzeba zapewnienia w zakładzie właściwych szafek o optymalnych wymiarach. Spółka nie zastosowała się do obowiązku zapewnienia pracownikom szafek na odzież odpowiadających optymalnym w tych warunkach wymiarom. Oznacza to, że doszło do przekroczenia przepisów i tym samym decyzje organów inspekcji pracy były prawidłowe.

Wnioski

Stosowanie Polskich Norm nie zawsze jest obowiązkowe. Ważne jest, by maszyny, sprzęt i wyposażenie miejsc pracy były bezpieczne i zapewniały odpowiednią jakość pracy. Jednak może się zdarzyć, że niezastosowanie się do norm powoduje równocześnie uchybienia w zakresie bhp. W takim przypadku wprowadzenie sprzętów i urządzeń zgodnych z normą może być konieczne, a normy PN stają się wytycznymi, do których pracodawca powinien się zastosować, aby praca była wykonywana w bezpiecznych i higienicznych warunkach.

WAŻNE!

Pracodawca zasadniczo nie jest zobligowany przy korzystaniu z maszyn, urządzeń, sprzętów, mebli itp. do stosowania wyrobów oznaczonych konkretną normą – chyba że ustawa lub akt niższego rzędu (rozporządzenie właściwego ministra) wprowadza wprost obowiązek stosowania danej normy dla określonego wyrobu lub technologii.

Oczywiście oznacza to też, że możliwe jest – jeżeli przepisy wyraźnie tego nie zabraniają – wprowadzenie środków czy sprzętów niezgodnych z daną normą, ale spełniających wyższe standardy jakości i bezpieczeństwa.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?