Dłuższa praca, kryterium dochodowe dla trzynastki i oszczędzanie

• Zachęty do dłuższej pracy, kryterium dochodowe przy 13 emeryturze i oszczędzanie na emeryturę
• Pełne oskładkowanie umów zleceń i o dzieło - zagrożeniem

Zachęty do dłuższej pracy, kryterium dochodowe przy 13 emeryturze i oszczędzanie na emeryturę

Rekomendacje dla rządu:

1. W zakresie działania Ministerstwa Rozwoju Pracy i Technologii: wydłużanie aktywności zawodowej, połączone z zachętami (podatkowymi lub finansowymi) dla osób dłużej pracujących. Spadająca ich relacja do rosnącej populacji emerytów i rencistów, czyni projekt ważnym do opracowania i wdrożenia. W 2017 r. Ministerstwo Rozwoju wystąpiło z inicjatywą, której istotą było finansowe nagradzanie obywateli, decydujących się na pozostanie na rynku pracy po uzyskaniu uprawnień emerytalnych. Założenia projektu obejmowały zachęty związane z pozostaniem na rynku pracy dłuższym o rok lub dwa lata.
2. Wprowadzenie kryterium dochodowego dla tzw. 13 emerytury. Świadczenie powinno być skierowane do osób szczególnie potrzebujących, posiadających najniższe emerytury. Oznaczałoby to rzeczywisty wymiar solidarnościowy i pomocniczy, zgodnie z kanonami polityki społecznej.
3. Promocja aktywnego oszczędzania na cele emerytalne, zarówno w formach grupowych jak i indywidualnych (PPK, IKZE, IKE). Obecnie jest ona realizowana głównie przez instytucje finansowe.

Podsumowanie dotychczasowych działań rządu:

Pozytywy:

1. Zapowiedzi dotyczące premiowania dłuższego pozostawania na rynku pracy i nieprzechodzenia do sfery świadczeń.
2. Ogólna strategia demograficzna do 2040 roku, wymagająca uszczegółowienia i uzupełnienia o narzędzia wspierające medycznie dzietność.

Pełne oskładkowanie umów zleceń i o dzieło - zagrożeniem

Zagrożenia:

• Zapowiedź pełnego, tzw. oskładkowania umów zleceń i o dzieło począwszy od 2022 r. Wprowadzenie na agendę tego typu projektu zmian w okresie wzmożenia sytuacji epidemicznej i zagrożenia częściowym lockdown’em w gospodarce, jest dla przedsiębiorców oraz ekspertów niezrozumiałe. Tym bardziej, iż takie branże jak gastronomia, turystyczna, motoryzacyjna, czy eventowa, objęte są w większości dotychczasowymi rozwiązaniami składkowymi, charakterystycznymi dla umów cywilnoprawnych.

Wymieniony projekt unieważniłby w znacznym stopniu sens rządowych tarcz bezpieczeństwa dla firm, które wprowadzono w szerokim zakresie w 2020 i 2021 r. Opinia, iż ewentualne, pełne oskładkowanie umów cywilnoprawnych oznacza „pochylenie się nad problemem przyszłych emerytur Polaków”, nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w faktach. Jeśli projektowane zmiany wejdą w życie, uderzą w sposób bezpośredni w program Pracowniczych Planów Kapitałowych. Sama ich zapowiedź zagraża skuteczności przygotowywanej kampanii Ministerstwa Finansów i Polskiego Funduszy Rozwoju na rzecz powrotu do PPK.

• Pogarszająca się wydolność funduszy w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (62-75%). Coraz więcej trzeba dopłacać, coraz mniej strukturalnie płynie ze składek.
• Gwałtowne odejścia z rynku pracy – spadek o ok. 200 tys. osób w wieku produkcyjnym, wzrost o blisko 200 tys. osób w wieku emerytalnym. Dzieje się to w okresie spadku pokrycia wydatków z FUS składkami (spada ono z 83% w 2019 r. do 74% w 2021 r.) oraz kosztownych programów społecznych wprowadzanych bez kryterium dochodowego.