Kategorie

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ZUS

Robert Adamczyk
Od większości decyzji wydawanych przez ZUS przysługuje odwołanie do sądów powszechnych. W przypadku decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należy najpierw dochodzić swoich praw, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Szczególny tryb odwoławczy, mający zastosowanie do niektórych decyzji ZUS, wynika wprost z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.) i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 k.p.a.).

Tylko określony rodzaj decyzji

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych daje prawo do wnioskowania o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji:

  • przyznających świadczenie w drodze wyjątku (lub częściej – od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia). Chodzi tu o świadczenia wskazane w ustawie o emeryturach i rentach z FUS – dotyczą one emerytur bądź rent przyznawanych przez Prezesa ZUS w przypadku, gdy ubezpieczony (lub osierocony po nim członek rodziny) nie spełnia wszystkich określonych ustawą warunków do uzyskania emerytury bądź renty na zasadach ogólnych. Mogą być one przyznane, gdy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek wnioskujący nie może podjąć działalności zarobkowej i nie posiada w związku z tym niezbędnych środków utrzymania,
  • w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Umorzenie co do zasady dotyczy należności, co do których została stwierdzona całkowita ich nieściągalność. W szczególnych przypadkach ZUS może umorzyć zadłużenie, mimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności długu.

W sprawach tego rodzaju nie przysługuje stronie odwołanie od decyzji ZUS na ogólnych zasadach wskazanych w art. 83 ust. 2 ustawy systemowej (czyli odwołanie do sądu cywilnego). W tych przypadkach ustawa wskazuje dodatkową procedurę poprzedzającą skierowanie sprawy do sądu.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Reklama

Pierwszym etapem prowadzącym do zmiany lub uchylenia decyzji ZUS w sprawach o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku lub umorzenia należności z tytułu składek jest złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Składa się go do organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał pierwszą decyzję.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek organizacyjnych ZUS (inspektoratów, oddziałów) jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy zatem skierować do Prezesa ZUS, pamiętając jednak, że jest on jako osoba tylko adresatem wniosku. Rozstrzygnięcia w sprawie dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako organ.

Z punktu widzenia wnioskodawcy (najczęściej płatnika bądź ubezpieczonego) istotne jest to, że nie ma możliwości, aby sprawę skierować na drogę postępowania sądowo-administracyjnego, jeżeli nie wyczerpie się wcześniej wszystkich innych przewidzianych prawem środków odwoławczych. A zatem złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest warunkiem niezbędnym, aby – w razie potwierdzenia niekorzystnego rozstrzygnięcia – sprawa mogła trafić na wokandę sądu administracyjnego.


Rozpatrzenie wniosku

Reklama

Po wpłynięciu wniosku sprawa jest ponownie rozpatrywana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na zasadach uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego w odniesieniu do decyzji wydanej w I instancji przez ministra (jest to tzw. tryb nadzwyczajny). Oznacza to, że ZUS – przystępując do ponownej analizy sprawy – jest zobowiązany kolejny raz przeanalizować cały materiał zgromadzony w sprawie, a jeśli to konieczne – przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia tego materiału, aby mieć możliwie najpełniejszy obraz sprawy. Ponadto powinien wziąć pod uwagę wnioski wskazane przez stronę, nawet jeśli były one już raz rozpatrywane przez ZUS jako organ I instancji. Osoba wydająca decyzję w imieniu ZUS zostaje wyłączona z postępowania, jeżeli brała udział w podejmowaniu pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie, która jest rozpatrywana ponownie.

Rozstrzygnięcie następuje w formie kolejnej decyzji, która powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wraz z przytoczeniem przepisów prawa, na podstawie których nastąpiło rozstrzygnięcie.

Identyczne zasady będą obowiązywać te osoby, którym Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tym zakresie ponownemu zbadaniu przez Zakład będzie podlegać prawidłowość rozstrzygnięcia na podstawie przesłanek umorzenia takich składek zawartych w art. 28 ustawy systemowej oraz w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Dalsze postępowanie sądowo-administracyjne

Zakład Ubezpieczeń Społecznych – ponownie rozpatrując sprawę jako organ wyższego stopnia (reprezentantem Zakładu jest wówczas Prezes ZUS) – podlega kontroli niezawisłego sądu. Nie będzie to jednak kontrola sądu powszechnego (w zwykłym trybie w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych jest to Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych). Nadzór nad prawidłowością rozstrzygnięć i postępowania w omawianym szczególnym rodzaju spraw sprawuje Sąd Administracyjny. W przypadku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nadzór sądu administracyjnego dotyczy w szczególności spraw, które mieszczą się w zakresie tzw. uznania administracyjnego.

Zarówno przyznanie świadczeń w drodze wyjątku, jak i umorzenie składek, mimo ustawowego określenia ram takiego postępowania, daje organowi rentowemu dużą swobodę co do wyboru rozstrzygnięcia w przedmiocie sprawy. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie takie może mieć charakter całkowicie dowolny. Przy rozpatrywaniu wniosku zarówno w I, jak i II instancji ZUS powinien wszechstronnie i wnikliwie rozważyć wszystkie okoliczności sprawy. Ewentualne zaniechania w tym zakresie, jak również wszelkie błędy proceduralne będą podlegały ocenie przez sąd administracyjny.

Podstawa prawna:

  • art. 16 § 1, art. 17 pkt 2, art. 24 § 1 pkt 5, art. 104–113, art. 127 § 3, Kodeksu postępowania administracyjnego,
  • art. 28, art. 66 ust. 4 i 5, art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (DzU nr 141, poz. 1365).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?