| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 16 marca 2005 r. sygn. I UK 195/04

Wyrok SN z dnia 16 marca 2005 r. sygn. I UK 195/04

Niewywiązanie się rolnika z obowiązku informowania o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny podlegania ubezpieczeniu społecznemu, powodującemu obowiązek opłacania składek.

Niewywiązanie się rolnika z obowiązku informowania o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny podlegania ubezpieczeniu społecznemu, powodującemu obowiązek opłacania składek.

Przewodniczący SSN Herbert Szurgacz

Sędziowie: SN Roman Kuczyński, SA Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy z wniosku Krzysztofa Jerzego S. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w B. o składki na ubezpieczenie społeczne, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2004 r. [...]

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w B. z dnia 13 sierpnia 2003 r. i ustalił, iż Krzysztof Jerzy S. nie jest zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne za drugi, trzeci i czwarty kwartał 1997 r, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. oddalił apelację organu rentowego, przyjmując dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie ustalonego przez Sąd Okręgowy i niespornego stanu faktycznego sprawy. Wnioskodawca od dnia 8 stycznia 1997 r. stał się właścicielem działek rolnych o powierzchni 6,19 ha. Do ubezpieczenia społecznego rolników zgłosił się w dniu 29 stycznia 2003 r. Decyzją z dnia 19 lutego 2003 r. organ rentowy stwierdził podleganie przez niego ubezpieczeniu rolniczemu w okresach od 30 czerwca 1995 r. do 31 marca 1997 r, od 30 maja 1997 r. do 31 marca 1998 r., od 3 stycznia 1999 r. do 30 września 1999 r, od 31 października 2001 r. do 31 marca 2002 r. oraz od 3 października 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że składka od II kwartału do 1995 r. do I kwartału 1998 r. nie podlega dochodzeniu z uwagi na przedawnienie. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 13 sierpnia 2003 r. uchylił decyzję z dnia 19 lutego 2003 r. i zobowiązał wnioskodawcę do zapłaty zaległych składek od dnia 29 maja 1997 r.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca - z uwagi na upływ przedawnienia - nie jest zobowiązany do zapłaty zaległych składek za rok 1997. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r, który to przepis znajduje w sprawie zastosowanie poprzez art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Po zmianie wskazanego przepisu, dokonanej z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2064), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa ta nie zawiera przepisu przejściowego, regulującego wymagalność należności powstałych za okres 5 lat wstecz przed wejściem w życie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w nowym brzmieniu. Instytucja przedawnienia wywołuje ujemne dla uprawnionego skutki w postaci niemożności dochodzenia roszczenia w związku z niewykonaniem przez niego prawa w terminie przez czas oznaczony w ustawie, a w rozpoznawanej sprawie od objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem do daty wydania decyzji stwierdzającej istnienie zaległości w opłaceniu składek niewątpliwie upłynął okres powyżej pięciu lat, zaś organ rentowy nie podjął w tym czasie żadnych czynności zmierzających do ich ściągnięcia, co oznacza, iż bieg terminu przedawnienia nie został przerwany. Przedawnienie przewidziane w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter materialnoprawny, a więc z upływem terminu roszczenie wygasa i nie można go dochodzić. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a kończy z upływem oznaczonego terminu. Przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. jednoznacznie wskazuje, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Termin płatności składek na ubezpieczenie społeczne rolników za IV kwartał 1997 r. przypadał dla wnioskodawcy najpóźniej na dzień 31 października 2002 r. (prawidłowo 1997 r), a zatem z dniem 31 października 2002 r. roszczenie organu rentowego o zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne rolników za II, III i IV kwartał 1997 r. wygasło. Natomiast zmiana przepisów wydłuża okres przedawnienia wyłącznie do należności nieprzedawnionych, nie może zaś wywoływać skutków do należności przedawnionych, tj. takich, które wygasły. W tej sytuacji bezprzedmiotowa jest podnoszona przez organ rentowy kwestia, iż w myśl art. 37 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wnioskodawca obowiązany był, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłosić Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego osoby podlegające ubezpieczeniu w gospodarstwie oraz poinformować Kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności oraz że art. 39 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dawał organowi rentowemu podstawy do wydania w miejsce decyzji z dnia 19 lutego 2003 r. nowej decyzji z dnia 13 sierpnia 2003 r, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Potrącenia z wynagrodzeń i zasiłków Praktyczne wskazówki59.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

DOKUMENTACJA PRACOWNICZA 2019

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł partnerski

Eksperci portalu infor.pl

Beata Przybyła

Prowadzę biuro rachunkowe od 18 lat.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »