Kategorie

Psychologia w służbie bhp

Dariusz Wawrzeniecki
Jakie działania można podjąć, aby poprawić poziom edukacji w zakresie bhp? Co może zrobić inspektor, firma z branży bhp, a także organizacja świadoma wagi bezpieczeństwa pracy, żeby zmienić nastawienie i postawy ludzi? W wielu sytuacjach dopiero wypadek przy pracy uświadamia wszystkim wagę zasad i procedur bhp.

W wielu firmach nastawienie do bhp, do stosowania środków ochrony indywidualnej, do szkoleń i instruktaży jest cały czas dalekie od ideału. Szkolenia traktuje się jako stratę czasu, odciąganie ludzi od ważniejszych zadań, a przepisy bhp jako bezsensowne ograniczenia, utrudniające efektywne wykonywanie zadań.

Wydaje się, że najprostszym rozwiązaniem jest zaostrzenie kar za naruszenie przepisów bhp. Warto jednak pamiętać, że kara jest skuteczna tylko pod warunkiem, że będzie nieuchronna, czyli dopóki jest kontrola, jest strach przed karą. Bardziej efektywna jest więc zmiana postaw ludzi wobec bhp. Nie jest to zadanie proste, dlatego niezbędna jest wiedza z zakresu psychologii.

Umiejętności inspektora bhp

Reklama

Z badań przeprowadzonych przez Katedrę Zarządzania Środowiskiem i Bezpieczeństwem Politechniki Śląskiej wynika, że stosowany obecnie model szkoleń w dziedzinie bhp nie jest wystarczająco skuteczny. Zdaniem ponad połowy badanych (57%) szkolenia z zakresu bhp nie mają wpływu na bezpieczeństwo. 38% badanych uważa, że prowadzenie szkoleń jest potrzebne, ale szkolenia te powinny być organizowane w ciekawszej formie.

Wielu zaangażowanych w swoją pracę inspektorów, którzy z poświęceniem ją wykonują, bardzo szybko wypala się zawodowo, widząc, z jakim lekceważeniem do tematu podchodzą szkolone przez nich osoby. Jest to w dużej części efekt nieskutecznych metod edukacyjnych, które kładą duży nacisk na transfer informacji (lub w najlepszym razie wiedzy), a pomijają pracę nad zmianą postaw oraz kształtowanie realnych zachowań.


WAŻNE!

W pracy inspektora bhp konieczne jest wykorzystywanie nie tylko fachowej wiedzy o zagrożeniach i ich skutkach, ale korzystanie także z:

● technik perswazji,

● wpływu na innych,

● sztuki argumentacji,

● kształtowania postaw,

● umiejętności przekazywania wiedzy,

● pracy z grupą.

Pozwoli to na przekształcenie wiedzy w umiejętność dbania o bezpieczeństwo.


Edukacja społeczna

Kolejnym ważnym obszarem jest edukacja społeczna i działania systemowe, tworzenie procedur opartych na zasadach efektywnego kształtowania postaw i psychologii wpływu społecznego.

Reklama

Psychologia jest nauką statystyczną. W szczególności dotyczy to psychologii społecznej zajmującej się postawami i ich zmianą. Aby widać było efekty, potrzebny jest efekt skali i konsekwencja w dążeniu do celu. Można i należy uczyć zasad kształtowania postaw oraz wpływania na innych, ale trzeba też jasno powiedzieć, że oczekiwanie, iż dana metoda będzie uniwersalna, jest nierealne. To oczywiście nie zwalnia pracodawców i służb bhp z odpowiedzialności za podejmowanie działań w tym kierunku.

Ciekawym przykładem jest stosunek ludzi do zasad ruchu drogowego. Od bardzo dawna toczy się dyskusja nad brakiem poszanowania przepisów ruchu drogowego w Polsce, nad agresją na drodze itp. Każdy, kto poruszał się autem w Niemczech, widzi różnicę (i nie chodzi tu o jakość dróg) – inny jest styl jazdy tamtejszych kierowców, inny stosunek do przepisów. A jak w tej sytuacji zachowują się nasi kierowcy? Dlaczego się dostosowują?

Nie chodzi tu o zwyczajne onieśmielenie czy niepewność, ale dopasowanie do norm, jakie grupa uznała za słuszne. W tym przypadku jest to brak przyzwolenia społecznego dla łamania pewnych zasad.

Ważna jest zatem zmiana w podejściu do zagadnienia. Dlatego zamiast przekazywać informacje o zagrożeniach, warto zaangażować ludzi w ich eliminowanie.

Jest to na pewno dużo trudniejsze. Proces edukacji oparty na przekazywaniu wiedzy daje się stosunkowo łatwo kontrolować, względnie łatwo mierzyć (przekazać informacje, sprawdzić, czy zostały zapamiętane) i jest bezpieczny – nie rodzi z zasady zaangażowania emocjonalnego. Kiedy uwalniamy dyskusję, podążamy w pewnym sensie w nieznane. Wymaga to już innych kompetencji.

Bardzo często przyjmuje się, że za efekt nauki odpowiada nauczyciel (prowadzący instruktaż inspektor). Podejście takie – szczególnie przy braku motywacji wewnętrznej – wspiera postawy bierne albo, co gorsza, konfrontacyjne (są dwie strony, a przy rozbieżnych interesach – antagoniści).


PRZYKŁAD

Zamiast referować grupie listę zagrożeń na danym stanowisku pracy, prowadzący szkolenie może zaproponować następujące ćwiczenie:

Krok 1. Podzielić grupę na zespoły 2-, 3--osobowe i poprosić o samodzielne przygotowanie listy zagrożeń. Ważne jest przy tym określenie czasu, jaki dajemy na wykonanie tego zadania, oraz podanie minimalnej liczby czynników, jakie grupa ma przygotować.

Krok 2. Podgrupy referują uzyskane wyniki.

Krok 3. Ze zbiorczej listy (która powstała po dyskusji) grupa ma wybrać 3 czynniki, jakie ich zdaniem są najgroźniejsze – ze względu na skutki albo właśnie dlatego, że pozornie wydają się błahe.

Poza aktywizacją grupy (uczestnicy szkolenia nie będą narzekać na nudę – dostali konkretne zadanie), korzyść jest oczywista – rozpoczyna się proces zmiany postawy.

Zaangażowani w tworzenie listy zagrożeń chętniej będą przestrzegać zasad, które sami wypracowali. A to dla osoby odpowiedzialnej za zastosowanie przepisów bhp w firmie wartość nie do przecenienia.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?