Kategorie

Pierwszy urlop

Joanna Skrobisz
Pracownik rozpoczynający pracę zawodową ma prawo, oprócz wynagrodzenia za pracę, również do innych świadczeń związanych z pracą, a zagwarantowanych przepisami prawa pracy.

Jednym z takich uprawnień jest prawo do urlopu wypoczynkowego. Aby skorzystać z tego uprawnienia, pracownik musi przepracować co najmniej miesiąc. Wówczas może otrzymać urlop w wymiarze 1/12 wymiaru przysługującego mu po przepracowaniu roku, tj. 20 lub 26 dni. Należy pamiętać, że przy obliczaniu prawa do pierwszego w życiu urlopu wypoczynkowego nie ma zastosowania zasada zaokrąglania niepełnego dnia do pełnego. Przepisy prawa nie zabraniają pracodawcy zastosowania w stosunku do tego pracownika metody zaokrąglania niepełnego dnia urlopu w górę.

Szkoła a wymiar urlopu

Na wymiar urlopu wypoczynkowego ma wpływ czas trwania nauki i rodzaj ukończonej szkoły.

I tak z tytułu ukończenia:

• zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,

• średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,

• średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,

• średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,

• szkoły policealnej - 6 lat,

• szkoły wyższej, w tym licencjatu - 8 lat.

Warunkiem zaliczenia okresu nauki do stażu urlopowego jest jej ukończenie, które powinno być stwierdzone świadectwem lub dyplomem. Tylko na tej podstawie można zaliczyć okres nauki do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu. Okresy nauki nie podlegają sumowaniu.

Na wymiar urlopu mają także wpływ inne okresy wynikające z przepisów prawa.

Okresami takimi są między innymi:

• służba wojskowa,

• pobieranie stypendium dla stażystów.

Bardzo często pracodawcy mają problem z ustaleniem prawa do urlopu wypoczynkowego młodego pracownika, który swoją pierwszą pracę podjął np. 15 grudnia danego roku kalendarzowego. Do końca roku pracownik ten nie nabył prawa do pierwszego urlopu, a już 1 stycznia następnego roku nabędzie prawo do kolejnego.

Przykład

Zakład produkcyjny zatrudnił od 22 grudnia 2008 r. do 30 czerwca 2009 r. pracownika, dla którego jest to pierwsza praca zawodowa w życiu. Pracownik ten ma ukończoną szkołę zawodową. Zgodnie z przepisami prawo do urlopu pracownik nabyłby po przepracowaniu co najmniej jednego miesiąca pracy. Z uwagi na to, że do końca grudnia pozostaje 10 dni, pracownik ten nie nabędzie prawa do urlopu za dany rok kalendarzowy. Jednak 1 stycznia 2009 r. pracownik nabędzie prawo już do kolejnego, pełnego urlopu wypoczynkowego.

Zmiana pracodawcy

Zdarza się, że pracownik w pierwszym kalendarzowym roku pracy zmienia pracodawcę. W takim przypadku należy przyjąć, że stosuje się również art. 153 k.p., a zatem pracownikowi przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/12 za każdy przepracowany miesiąc. Prawo do cząstkowego urlopu w pierwszym kalendarzowym roku pracy pracownik nabywa u tego pracodawcy, u którego kończą się kolejne miesiące pracy. Miesiąc pracy może składać się z kilku okresów, jako że wszystkie okresy pracy podlegają zliczeniu przy ustalaniu prawa do urlopu i jego wymiaru (art. 1541 k.p.). Miesiąc w przypadku przerw w zatrudnieniu oznacza 30 dni.

„Ułamkowy” urlop

Obecnie nie istnieje już zasada, która przyznawała pracownikowi urlop z upływem roku pracy. Według obecnego stanu prawnego pracodawca może udzielać pracownikowi urlopu ułamkowego przez cały jego rok pracy, jednak tylko w przypadku, gdy rok pracy pracownika pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Jeśli jednak pracownik podejmie pracę np. 1 września, to ułamkowy urlop wypoczynkowy (w wymiarze 1/12) przysługuje mu za każdy przepracowany miesiąc do końca roku kalendarzowego, w którym rozpoczął pracę, a nie przez cały rok pracy.

Urlopu wypoczynkowego udziela się na dni pracy pracownika. Mogą to być również dni ustawowo wolne od pracy, jeżeli są one dniami pracy dla pracownika i praca w nich jest dozwolona.

Wymiar urlopu wypoczynkowego jest przeliczany na godziny i udzielany pracownikowi w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy danego pracownika. Zasadą jest, że jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy. Jeżeli czas pracy pracownika w niektóre dni wynosi 12 godzin, to składając wniosek o udzielenie urlopu na te dni, pracodawca z puli godzinowej powinien odliczyć 1 dzień i 4 godziny.

Urlop niepełnozatrudnionego

Wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, w tym podejmującego pracę po raz pierwszy, nie jest taki sam jak dla pracownika zatrudnionego na pełny etat.

Należy go ustalać zgodnie z zasadami określonymi w art. 154 § 2 k.p, w świetle których za podstawę przyjmujemy wymiar określony dla pełnozatrudnionego, a więc 20 lub 26 dni roboczych, a następnie przelicza się na wymiar zatrudnienia. Niepełny dzień urlopu zaokrąglamy do pełnego dnia.

Kodeks pracy przewiduje udzielanie urlopu proporcjonalnego do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym.

Przykład

W przedsiębiorstwie wodociągowym 1 maja 2008 r. zatrudniono pracownika w wymiarze 1/4 etatu. Jest to dla niego pierwsza praca. Pracownik ten, gdyby był zatrudniony w pełnym wymiarze, po roku pracy miałby prawo do 20 dni urlopu. Aby obliczyć wymiar urlopu dla tego pracownika, należy wykonać następujące działania:

• wymiar urlopu na cały rok kalendarzowy - 1/4 x 20 dni = 5 dni

• po miesiącu pracy pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu w wymiarze 0,41 dnia, co odpowiada 3 godzinom i 28 minutom.

Reklama

Dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy jeden dzień urlopu również odpowiada 8 godzinom. Jednak z tak ustalonej puli godzinowej pracodawca, udzielając urlopu, odejmuje liczbę godzin, jaką ma pracownik do przepracowania w danym dniu. Pracownikom tym udziela się urlopu również w dni, które są dla nich dniami pracy zgodnie z obowiązującym ich rozkładem czasu pracy.

Od tej zasady jest jeden wyjątek. Zgodnie z art. 1542 § 4 k.p. można udzielić urlopu na część dobowego wymiaru czasu pracy (np. na 2 godziny, pracownikowi, który w grafiku ma zaplanowane 8 godzin pracy w danym dniu), gdy pozostał mu do wykorzystania urlop w wymiarze niższym niż zaplanowany w danej dobie czas pracy.

Informację o urlopie wypoczynkowym wykorzystanym przez pracownika należy umieścić w świadectwie pracy, podając liczbę dni i godzin wykorzystanego urlopu w danym roku kalendarzowym.

Joanna Skrobisz

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?