Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności? [LISTA]

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
rozwiń więcej
choroby, niepełnosprawność / Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności? [LISTA] / Shutterstock

Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności? Okazuje się, że tych chorób jest bardzo dużo, bowiem są związane one z 12 kodami i przyczynami niepełnosprawności, które w zależności od danego naruszenia sprawności organizmu są bardzo zróżnicowane. Poniżej przykłady.

rozwiń >

Poniżej lista kodów i konkretna lista chorób na jakie można dostać orzeczenie o niepełnosprawności i konkretny stopień niepełnosprawności.

Autopromocja

Jakie są kody niepełnosprawności?

Kody przyczyny niepełnosprawności są zróżnicowane i oznacza się je następująco:

  • 01-U – upośledzenie umysłowe;
  • 02-P – choroby psychiczne;
  • 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
  • 04-O – choroby narządu wzroku;
  • 05-R – upośledzenie narządu ruchu;
  • 06-E – epilepsja;
  • 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;
  • 08-T – choroby układu pokarmowego;
  • 09-M – choroby układu moczowo-płciowego;
  • 10-N – choroby neurologiczne;
  • 11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
  • 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej dziecka.

Ważne

Orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu. Ustawodawca ograniczył liczbę symboli przyczyn niepełnosprawności na każdym z orzeczeń do trzech, wymagając jednocześnie aby w przypadku orzeczenia stopnia niepełnosprawności albo niepełnosprawności, każdy z symboli zawartych w orzeczeniu niezależnie od pozostałych stanowił samodzielną przyczynę niepełnosprawności lub jej stopnia.

Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności?

Do niepełnosprawności zalicza się liczne choroby związane z konkretnym naruszeniem sprawności organizmu. Uszczegóławiając przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności bierze się pod uwagę zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez: upośledzenie umysłowe; choroby psychiczne; zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu; choroby narządu wzroku; upośledzenie narządu ruchu; epilepsja; choroby układu oddechowego i krążenia; choroby układu pokarmowego; choroby układu moczowo-płciowego; choroby neurologiczne; schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego; całościowe zaburzenia rozwojowe. Poniżej przedstawiamy szczegółowy wykaz związany z danymi rodzajem naruszenia sprawności organizmu.

Upośledzenie umysłowe a niepełnosprawność

Upośledzenie umysłowe począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym. Termin „upośledzenie umysłowe” zastępowany jest obecnie terminem „niepełnosprawność intelektualna”. Uważa się, iż termin „upośledzenie” ma znaczenie negatywne, zaś „niepełnosprawność intelektualna” jest określeniem nie przesądzającym o charakterze i przyczynie zaburzenia, co daje nadzieję na lepsze rokowania. To właśnie z powodu tego naruszenia sprawności organizmu często orzekana jest niepełnosprawność w stopniu znacznym. Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością intelektualną mają pełne prawo – na równi z innymi osobami ubezpieczonymi – do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które obejmują zapobieganie chorobom, wykrywanie chorób, leczenie oraz zapobieganie pogłębianiu się niepełnosprawności. Świadczenia opieki zdrowotnej skierowane do dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną realizowane są również przez lekarza dentystę, pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej, położną podstawowej opieki zdrowotnej oraz pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania albo higienistkę szkolną.

Czy upośledzenie umysłowe to niepełnosprawność?

Tak, upośledzenie umysłowe, inaczej „niepełnosprawność intelektualna” może być zakwalifikowane jako niepełnosprawność.

Choroby psychiczne a niepełnosprawność

W ramach orzekanej niepełnosprawności spowodowanej chorobami psychicznymi wyróżnia się takie konkretne zaburzenia chorobowe:

  • zaburzenia psychotyczne,
  • zaburzenia nastroju począwszy od zaburzeń o umiarkowanym stopniu nasilenia,
  • utrwalone zaburzenia lękowe o znacznym stopniu nasilenia,
  • zespoły otępienne.

Zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby związane z zaburzeniem głosu, mowy i choroby słuchu takie jak:

  • trwałe uszkodzenie czynności ruchowej jednego lub obu fałdów głosowych,
  • częściowa lub całkowita utrata krtani z różnych przyczyn,
  • zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniem mózgu - wyższych ośrodków mowy,
  • głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.

Choroby narządu wzroku a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby związane ze wzrokiem takie jak:

  • wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku powodujące ograniczenie jego sprawności, prowadzące do obniżenia ostrości wzroku w oku lepszym do 0,3 według Snellena po wyrównaniu wady wzroku szkłami korekcyjnymi lub ograniczenie pola widzenia do przestrzeni zawartej w granicach 30 stopni;

Upośledzenia narządu ruchu a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby związane z narządem ruchu takie jak:

  • wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu,
  • układowe choroby tkanki łącznej w zależności od okresu choroby i stopnia wydolności czynnościowej,
  • zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem stawów kręgosłupa w zależności od stopnia wydolności czynnościowej,
  • choroby zwyrodnieniowe stawów w zależności od stopnia uszkodzenia stawu,
  • choroby kości i chrząstek z upośledzeniem wydolności czynnościowej,
  • nowotwory narządu ruchu,
  • zmiany pourazowe w zależności od stopnia uszkodzenia i możliwości kompensacyjnych;

Epilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych spowodowanych różnymi a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby związane z czynnikami etiologicznymi lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi.

Choroby układu oddechowego i krążenia a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby związane z układem oddechowym i krążenia takie jak:

  • przewlekłe obturacyjne i ograniczające, zakaźne choroby płuc prowadzące do niewydolności oddechowej,
  • nowotwory płuc i opłucnej, prowadzące do niewydolności oddechowej,
  • wrodzone i nabyte wady serca, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie, zaburzenia rytmu serca z zaburzeniami hemodynamicznymi kwalifikującymi co najmniej do II stopnia niewydolności serca według Klasyfikacji NYHA,
  • nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi,
  • miażdżycę zarostową tętnic kończyn dolnych począwszy od II stopnia niedokrwienia kończyn według Klasyfikacji Fontaine'a,
  • niewydolność żył głębokich z powikłaniami pod postacią zapaleń i długotrwałych owrzodzeń.

Choroby układu pokarmowego a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby układu pokarmowego takie jak:

  • choroby przełyku powodujące długotrwałe zaburzenia jego funkcji,
  • stany po resekcji żołądka z różnych przyczyn z licznymi powikłaniami,
  • przewlekłe choroby jelit o różnej etiologii, powikłane zespołem złego wchłaniania,
  • przewlekłe choroby wątroby o różnej etiologii w okresie niewydolności wątroby,
  • przewlekłe zapalenie trzustki wymagające długotrwałej farmakoterapii,
  • nowotwory układu pokarmowego.

Choroby układu moczowo-płciowego a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby układu-płciowego takie jak:

  • zaburzenia czynności dróg moczowych prowadzące do niewydolności nerek,
  • choroby nerek o różnej etiologii prowadzące do ostrej lub przewlekłej mocznicy,
  • wielotorbielowate zwyrodnienie nerek typu dorosłych,
  • nowotwory złośliwe układu moczowego i narządów płciowych.

Choroby neurologiczne a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się choroby neurologiczne takie jak:

  • naczyniopochodny udar mózgu przemijający, odwracalny, dokonany, prowadzący do okresowych lub trwałych deficytów neurologicznych o różnym stopniu nasilenia,
  • guzy centralnego układu nerwowego w zależności od typu, stopnia złośliwości, lokalizacji i powstałych deficytów neurologicznych,
  • pourazowa cerebrastenia i encefalopatia,
  • choroby zapalne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego prowadzące do trwałych deficytów neurologicznych,
  • choroby układu pozapiramidowego w zależności od stwierdzanych objawów neurologicznych,
  • choroby rdzenia kręgowego,
  • uszkodzenia nerwów czaszkowych i obwodowych o różnej etiologii;

Inne choroby, np. zakaźne, układu krwiotwórczego a niepełnosprawność

Do niepełnosprawności zalicza się inne choroby takie jak:

  • choroby narządów wydzielania wewnętrznego o różnej etiologii, wywołane nadmiernym wydzielaniem lub niedoborem hormonów w zależności od stopnia wyrównania lub obecności powikłań narządowych, pomimo optymalnego leczenia,
  • choroby zakaźne lub zespoły nabytego upośledzenia odporności w zależności od fazy zakażenia,
  • przewlekłe wielonarządowe choroby odzwierzęce w II i III okresie choroby zależnie od zmian narządowych,
  • choroby układu krwiotwórczego o różnej etiologii w zależności od patologicznych zmian linii komórkowych szpiku w procesie hemopoezy,
  • znacznego stopnia zeszpecenia powodujące stałe ograniczenia w kontaktach międzyludzkich, jak i pracy zawodowej;

Całościowe zaburzenia rozwojowe a niepełnosprawność

Istnieje też taka kategoria jak całościowe zaburzenia rozwojowe, powstałe przed 16 rokiem życia, z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypiami zachowań, zainteresowań i aktywności o co najmniej umiarkowanym stopniu nasilenia.

Kadry
Wczasy pod gruszą 2025 w czasie majówki. Ile wynosi grusza?
04 kwi 2025

Wczasy pod gruszą w 2025 r. można wykorzystać w czasie majówki np. już od 26 kwietnia albo 1 maja. Ile wynosi grusza? Czym grusza różni się od świadczenia urlopowego? Kiedy pracodawca powinien wypłacić dofinansowanie do urlopu pracownika?

Najniższa krajowa 2025 netto. 30,50 zł brutto na godzinę - ile to netto?
04 kwi 2025

Najniższa krajowa stawka godzinowa w 2025 roku wynosi 30,50 zł brutto. Ile można zarobić na umowie zlecenie na godzinę netto? Jak rosła najniższa krajowa na zleceniu? Oblicz wysokość wynagrodzenia za pomocą kalkulatora umów zleceń.

Kto może liczyć na najwyższy wzrost wynagrodzenia w lipcu 2025 r.? Ta grupa pracowników ze znacznym wzrostem pensji [WZROST NAWET DO 11 TYS ZŁ]
04 kwi 2025

1 lipca 2025 r. zwiększy się najniższe wynagrodzenie zasadnicze niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Ich wynagrodzenie powiązane jest z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem brutto w gospodarce narodowej, które wzrosło w zeszłym roku.

PIT-0: Ulga dla osób w wieku emerytalnym. Zamiast przejść na emeryturę opłaca się pracować
04 kwi 2025

Osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nie zrezygnowały ze swojej aktywności zawodowej i nie dostają emerytury z ZUS - mogą korzystać z ulgi dla pracujących seniorów zwanej popularnie PIT-0. Dlatego nie zawsze opłaca się przejście na emeryturę od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Niepełnosprawni: 31 marca 2025 r. tysiące kart parkingowych utraciło ważność. Trzeba złożyć nowy wniosek
04 kwi 2025

W stosunku do niektórych osób z niepełnosprawnościami z orzeczonym stopniem znacznym i umiarkowanym upłynął termin ważności kart parkingowych w dniu 31 marca 2025 r., o ile takowe posiadali. Termin ważności tych kart i tak był wydłużony z 30 września 2024 r. właśnie do końca marca 2025 r. Sprawdź czy sytuacja Cię dotyczy i jakie są zasady wydawania kart na 2025 r.

Miejsce parkingowe przed zakładem pracy a znaczny i umiarkowany stopień niepełnosprawności
04 kwi 2025

Miejsce parkingowe przed zakładem pracy - czy zawsze jest gwarantowane dla osoby z niepełnosprawnością? Odpowiedź może zaskoczyć, bo jak to mawiają prawnicy: "to zależy". Wszystko zależy od momentu budowy czy przebudowy terenu przed zakładem. To uprawnienie dla osób z niepełnosprawnościami, z orzeczonym znaczny czy umiarkowanym stopnie, nie jest więc zawsze gwarantowane.

Czy w lipcu 2025 r. będzie podwyżka najniższej krajowej?
03 kwi 2025

Czy lipiec 2025 r. to drugi termin podwyżki najniższej krajowej w tym roku? W 2023 i 2024 r. dwa razy w roku podnoszono wysokość płacy minimalnej. Jak będzie w tym roku?

Dla kogo renta socjalna i dodatek dopełniający? Kiedy ZUS obniży rentę socjalną?
03 kwi 2025

Renta socjalna to świadczenie, którego przyznanie nie jest uzależnione od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Polski. Osobom, które dostają rentę socjalną i posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji przysługuje dodatek dopełniający.

Czy okres wypowiedzenia wlicza się do stażu pracy?
03 kwi 2025

Okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Czy wlicza się on do stażu pracy? Czy można go skrócić? Warto wiedzieć, gdy planujemy złożyć wypowiedzenie.

Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności? [LISTA]
03 kwi 2025

Jakie choroby zalicza się do niepełnosprawności? Okazuje się, że tych chorób jest bardzo dużo, bowiem są związane one z 12 kodami i przyczynami niepełnosprawności, które w zależności od danego naruszenia sprawności organizmu są bardzo zróżnicowane. Poniżej przykłady.

pokaż więcej
Proszę czekać...