Polacy nie znają skali problemu i jego ogromnego znaczenia dla setek tysięcy cudzoziemców mieszkających w Polsce - ogromnych opóźnień w wydawaniu zezwoleń na pobyt (kart pobytu). Obecnie czas oczekiwania w urzędach wojewódzkich wynosi minimum rok, a nierzadko sięga nawet 3 lat - pisze czytelnik. Aż trudno w to uwierzyć.
- Ogromne opóźnienia w wydawaniu zezwoleń na pobyt w Polsce
- Cudzoziemcy czekający na zezwolenia - zakładnicy systemu
- Ile czasu ma urząd na wydanie karty pobytu?
- Utrata pracy - opuszczenie kraju w ciągu 30 dni
- Czy prawnicy mogą pomóc w przyspieszaniu spraw?
- Podsumowanie
Ogromne opóźnienia w wydawaniu zezwoleń na pobyt w Polsce
O problemie z wciąż przedłużającymi się opóźnieniami w wydawaniu zezwoleń na pobyt w Polsce słychać od samych zainteresowanych cudzoziemców, jak i podmiotów zatrudniających. Ze względu na demografię Polska musi posiłkować się pracownikami zza granicy. To na tę chwilę najbardziej optymalne rozwiązanie dla braku rąk do pracy na polskim rynku. Rządzący planują również większą aktywizację osób z niepełnosprawnościami, kobiet w wieku produkcyjnym, a także osób w starszym wieku. Póki co podejmowane działania nie przynoszą spektakularnych efektów, a sami pracodawcy najchętniej zatrudniają pracowników spoza Polski. Największym utrudnieniem pozostaje czas na wydanie zezwoleń. Cudzoziemcy czekają zwykle około roku - dwóch lat, a niekiedy nawet 3 lata na stosowny dokument.
Cudzoziemcy czekający na zezwolenia - zakładnicy systemu
Jak pisze czytelnik (cudzoziemiec niewyobrażalnie długo czekający na rozpoczęcie rozpatrywania sprawy o kartę pobytu) - W tym czasie cudzoziemcy funkcjonują w prawnej próżni. Nie mogą otwierać kont bankowych, brać kredytów, mają ogromne trudności ze zmianą zatrudnienia i załatwieniem podstawowych spraw urzędowych. Co gorsza, są faktycznie uwięzieni na terytorium RP. Zgodnie z prawem, mając jedynie pieczątkę w paszporcie, mogą wyjechać tylko do kraju pochodzenia. Dla wielu Białorusinów (ze względów politycznych) oraz Ukraińców (z powodu wojny) powrót jest niemożliwy. Nie mogą oni również legalnie wyjechać do innych państw Unii Europejskiej. Nawet jeśli ktoś ze względu na opieszałość procedur chce zrezygnować z życia w Polsce i przenieść się do kraju, w którym administracja działa sprawnie, nie ma jak tego zrobić. Stają się zakładnikami systemu.
Ile czasu ma urząd na wydanie karty pobytu?
Okazuje się, że nie ma ustalonego okresu, w jakim urząd powinien wydać decyzję. - Sytuację pogarsza fakt, że rząd już dawno zawiesił bieg terminów na załatwienie tych spraw. Kiedyś urząd miał na decyzję 60 dni, dziś może to trwać w nieskończoność. Cudzoziemcy masowo składają skargi do sądów administracyjnych na bezczynność i przewlekłość urzędów. Sądy niemal w 100% przyznają im rację, urzędy płacą kary finansowe (z pieniędzy podatników), ale to wciąż nie przyspiesza rozpatrywania spraw. Wszelkie petycje i pisma kierowane do władz spotykają się z brakiem reakcji lub urzędniczymi, szablonowymi odpisami. - tłumaczy czytelnik.
Utrata pracy - opuszczenie kraju w ciągu 30 dni
Co więcej, cudzoziemcy, którzy decydują się na pracę w Polsce, bez zezwolenia na pobyt żyją w zawieszeniu. Dodatkowo, ciąży na nich widmo utraty pracy i konieczność nagłego wyjazdu z kraju - Trudno zrozumieć, dlaczego po 4 latach od masowego napływu obcokrajowców i wybuchu wojny w Ukrainie, państwo polskie wciąż nie zreformowało urzędów i nie rozwiązało problemu braków kadrowych. Wśród cudzoziemców rośnie frustracja i poczucie, że są traktowani jak tania siła robocza bez praw. Przedłużające się procedury silnie wiążą pracownika z jednym pracodawcą. Utrata pracy często oznacza konieczność opuszczenia kraju w ciągu 30 dni pod groźbą deportacji. Życie w wieloletniej niepewności i bezradności jest wyniszczające psychicznie. - dodaje.
Czy prawnicy mogą pomóc w przyspieszaniu spraw?
Pytamy, czy prawnicy są w stanie przyspieszyć trwające postępowania. - Z tego co mi wiadomo, prawnicy nie są w stanie zbytnio pomóc. Są osoby, które pomagają w złożeniu dokumentów, ale nie mają żadnego wpływu na tempo rozpatrywania wniosku. Istnieją również oszuści, którzy za opłatą obiecują przyspieszenie procedury, ale oczywiście nie ma z tego żadnego pożytku.
Po roku od złożenia wniosku można złożyć ponaglenie, jednak w większości urzędów zostanie ono po prostu zignorowane. Skarga do sądu nie przyspieszy sprawy od razu, ale może mieć pewne konsekwencje w przyszłości. Skargę na bezczynność można złożyć również po upływie roku i w tym miejscu prawnik rzeczywiście może się przydać.
Doświadczenia osób z różnych czatów pokazują jednak, że po wniesieniu sprawy do sądu urząd wstrzymuje postępowanie (jeśli w ogóle je rozpoczął). Następnie trzeba czekać minimum pół roku na termin rozprawy i dopiero po wyroku sądu urząd faktycznie stara się szybciej wydać decyzję. W rezultacie w wielu przypadkach ścieżka sądowa może jeszcze bardziej wydłużyć cały proces, a nawet rozzłościć urzędników, którzy będą szukać tysiąca powodów, aby w ogóle nie wydać karty pobytu, np. w nieskończoność żądając dostarczania kolejnych dokumentów. Dlatego po to rozwiązanie sięga się tylko przy najbardziej opóźnionych sprawach i przy 100% pewności co do swoich dokumentów. - wyjaśnia czytelnik.
Podsumowanie
Problem opieszałości w wydawaniu zezwoleń na pobyt w Polsce trwa od lat. Wpływa negatywnie na życie cudzoziemców, jak i organizację pracy w polskich zakładach pracy. W dobie wyzwań polskiego rynku pracy związanych z demografią, sprawy te powinny być priorytetowo rozstrzygane w przyspieszonym tempie. Cudzoziemcy przybywający do Polski za pracą oczekują od rządu jasnych komunikatów i transparentności. Wierzą, że nagłośnienie tematu i zainteresowanie nim opinii publicznej pomoże wywrzeć presję na decydentów, by wprowadzili realne zmiany.