Orzeczenie zawiera szereg istotnych elementów m.in. symbole przyczyn niepełnosprawności. Jedynym z takich kodów jest 11-I. Co on oznacza? Czy w 2026 roku pacjent z takim symbolem może liczyć na szczególne uprawnienia? Prezentujemy odpowiedzi na często zadawane pytania.
- Co oznacza kod 11-I w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności?
- Jaki stopień niepełnosprawności dla symbolu 11-I?
- Co daje lekki, umiarkowany, znaczny stopień niepełnosprawności 11-I?
- Czy symbol 11-I uprawnia do wyższego dofinansowania dla pracownika z PFRON?
- Czy kod 11-I daje prawo do karty parkingowej?
- Czy z symbolem 11-I dostanę świadczenie wspierające?
- Co może się zmienić w 2027 roku?
Co oznacza kod 11-I w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności?
Symbol przyczyny niepełnosprawności jest jednym z elementów orzeczenia. Zgodnie z przepisami kody niepełnosprawności oznaczane są w następujący sposób:
Kontrola PIP. Nowe uprawnienia
• 01-U – upośledzenie umysłowe;
• 02-P – choroby psychiczne;
• 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
• 04-O – choroby narządu wzroku;
• 05-R – upośledzenie narządu ruchu;
• 06-E – epilepsja;
• 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;
• 08-T – choroby układu pokarmowego;
• 09-M – choroby układu moczowo-płciowego;
• 10-N – choroby neurologiczne;
• 11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
• 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.
Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej osoby zainteresowanej lub dziecka.
Orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu.
Symbol 11-I oznacza inne, w tym:
• choroby narządów wydzielania wewnętrznego o różnej etiologii, wywołane nadmiernym wydzielaniem lub niedoborem hormonów w zależności od stopnia wyrównania lub obecności powikłań narządowych, pomimo optymalnego leczenia,
• choroby zakaźne lub zespoły nabytego upośledzenia odporności w zależności od fazy zakażenia,
• przewlekłe wielonarządowe choroby odzwierzęce w II i III okresie choroby zależnie od zmian narządowych,
• choroby układu krwiotwórczego o różnej etiologii w zależności od patologicznych zmian linii komórkowych szpiku w procesie hemopoezy,
• znacznego stopnia zeszpecenia powodujące stałe ograniczenia w kontaktach międzyludzkich, jak i pracy zawodowej.
Jak zatem widać do symbolu tego zaliczono szeroki zakres chorób i schorzeń. Jako przykładowe można tu wymienić choroby tarczycy (nadczynność, niedoczynność), cukrzyca.
Samo istnienie choroby nie przesądza jeszcze o tym, ze pacjent otrzyma orzeczenie. Istotne jest tu to jak naruszenie sprawności organizmu wpływa na codzienne funkcjonowanie.
Niepełnosprawność oznacza bowiem trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy.
Jaki stopień niepełnosprawności dla symbolu 11-I?
Osoby dorosłe (które ukończyły już 16 rok życia) mogą zostać zakwalifikowane do jednego z trzech stopni niepełnosprawności: lekkiego, umiarkowanego albo znacznego. Nietrudno się domyślić, iż stopień znaczny w praktyce oznacza niezdolność do samodzielnej egzystencji. Taka osoba potrzebuje stałej lub długotrwałej pomocy innych osób. W przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zakres tej pomocy w celu pełnienia ról społecznych jest czasowy albo częściowy. Osobom z lekkim stopniem niepełnosprawności ograniczenia można kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.
To właśnie stopień niepełnosprawności ma największe znaczenie, jeśli chodzi o zakres ulg i uprawnień. Inny ważny aspekt to wskazania w orzeczeniu np. do karty parkingowej, konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji itp.
Orzeczenia o niepełnosprawności (dla dzieci, które nie ukończyły 16 roku życia) i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON). Gdy jesteśmy z takiego orzeczenia niezadowoleni, możemy złożyć odwołanie do zespołu wojewódzkiego (WZON).
Co daje lekki, umiarkowany, znaczny stopień niepełnosprawności 11-I?
Oto przykładowa pomoc, jaką można uzyskać z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu:
- znacznym:
- krótszy czas pracy, dodatkowy 10-dniowy urlop, zwolnienie z pracy na turnus rehabilitacyjny, dodatkowa przerwa (15 minut) na gimnastykę usprawniającą;
- dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zatrudnienia pracownika (maksymalnie 2 760 zł miesięcznie:
- zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł miesięcznie); zasiłek stały (maksymalnie 1229 zł miesięcznie) i zasiłek okresowy (przy spełnionym kryterium dochodowym);
- umiarkowanym:
- krótszy czas pracy, dodatkowy 10-dniowy urlop, zwolnienie z pracy na turnus rehabilitacyjny, dodatkowa przerwa (15 minut) na gimnastykę usprawniającą;
- dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zatrudnienia pracownika (maksymalnie do 1 550 zł miesięcznie)
- zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł (jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku przed ukończeniem 21. roku życia),; zasiłek stały i zasiłek okresowy (przy spełnionym kryterium dochodowym);
- lekkim:
- dodatkowa przerwa (15 minut) na gimnastykę usprawniającą;
- dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zatrudnienia pracownika (maksymalnie do 575 zł miesięcznie)
- zasiłek okresowy (przy spełnionym kryterium dochodowym).
Czy symbol 11-I uprawnia do wyższego dofinansowania dla pracownika z PFRON?
Nie kod 11-I nie uprawnia do wyższego dofinansowania do wynagrodzenia ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Warto jednak pamiętać, iż późne powikłania cukrzycy są jednym ze schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Czy kod 11-I daje prawo do karty parkingowej?
Symbole przyczyny niepełnosprawności są dodatkowym wymogiem dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. 11-I nie jest jednym z takich symboli. Bez względu na posiadany symbol kartę parkingową może otrzymać osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, która ma znacznie ograniczone możliwości poruszania się i wskazanie do karty parkingowej. Podobnie jest w przypadku orzeczenia o niepełnosprawności dziecka (tutaj również warunkiem są znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się i odpowiednie wskazanie w orzeczeniu).
Czy z symbolem 11-I dostanę świadczenie wspierające?
Samo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest dopiero pierwszym etapem w procesie ubiegania się o świadczenie wspierające. O tym ile punktów przyzna WZON zależy od indywidualnej oceny potrzeby wsparcia. W 2026 r. osoba z niepełnosprawnością musi uzyskać minimum 70 takich punktów, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał świadczenie. Od 1 marca można otrzymać 792, 1188, 1583, 2375, 3562 albo 4353 zł świadczenia wspierającego miesięcznie - w zależności od liczby przyznanych punktów.
Co może się zmienić w 2027 roku?
W przyszłym roku rząd podejmie decyzję w sprawie wysokości zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wcześniej informowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, do końca roku powinien zostać przyjęty projekt zmian w ustawie o świadczeniu wspierającym. Aktualnie taki projekt nie został jeszcze opublikowany. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie powinny ulec zmianie kryteria dochodowe w pomocy społecznej. Trzeba jednak pamiętać, iż w planach jest coroczna weryfikacja tych kwot.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz.U. z 2025 r., poz. 913; ost. zm. Dz. U. z 2025 r., poz. 1746);
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (j. t. Dz.U. z 2021 r., poz. 857; ost. zm. Dz. U. z 2025 r., poz. 1033).
Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna