Co się dzieje w sprawie szybszego zatrudniania cudzoziemców? Pracodawcy mają problem z interpretacją nowych przepisów

• Szybsze i prostsze zatrudnianie cudzoziemców
• Procedura fast track za granicą
• Fast track w Polsce od 1 czerwca 2025 r.
• Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców trzeba doprecyzować
• Pracodawcy mają trudności z interpretacją przepisów
• Polski rynek pracy w coraz większym stopniu opiera się na cudzoziemcach
• Fast track w Polsce - aktualne informacje

Szybsze i prostsze zatrudnianie cudzoziemców

Przyspieszone ścieżki legalizacji pobytu i pracy dla zagranicznych specjalistów oraz ich rodzin funkcjonują m.in. w Finlandii, Holandii i Wielkiej Brytanii. W Polsce system fast track obowiązuje od czerwca 2025 roku, jednak obejmuje jedynie wąską grupę firm i wybrane profesje. W praktyce oznacza to, że wiele przedsiębiorstw wciąż nie odczuwa realnych korzyści z wprowadzonych ułatwień.

Procedura fast track za granicą

Konfederacja Lewiatan przygotowała ekspertyzę dotyczącą działania procedury fast track w Finlandii, Holandii i Wielkiej Brytanii. Analiza pokazuje, że choć wszystkie trzy kraje dążą do przyspieszenia legalizacji pracy cudzoziemców, ich rozwiązania różnią się zakresem, konstrukcją i podstawą prawną.

• Finlandia uruchomiła fast track w 2022 r. dla wysoce wykwalifikowanych pracowników i ich rodzin. Decyzje mają zapaść w ciągu dwóch tygodni, a wnioskodawcy mogą otrzymać wizę D umożliwiającą szybki wjazd. System działa sprawnie, choć krótkie terminy są wyzwaniem, a większe obciążenie administracji spowolniło inne typy postępowań.
• Holandia opiera się na systemie „uznanych sponsorów”, którzy jako zaufani pracodawcy korzystają z uproszczonych procedur. Wnioski rozpatrywane są tu zwykle w ok. dwa tygodnie. Z tego trybu korzystają m.in. wysoko wykwalifikowani specjaliści, posiadacze Niebieskiej Karty UE i pracownicy przenoszeni wewnątrz firm. W 2023 r. wydano tą drogą prawie 13 tys. zezwoleń. MŚP krytykują koszty i obowiązki administracyjne, choć programy pilotażowe dla startupów częściowo je łagodzą.
• Wielka Brytania stosuje model komercyjny. Wnioskodawcy mogą wykupić usługi „Priority” i „Super Priority”, które skracają czas decyzji odpowiednio do pięciu dni lub 24 godzin. System jest elastyczny, ale przy dodatkowych kontrolach mogą pojawiać się opóźnienia.

Wnioski z analizy są jasne: Finlandia stawia na selekcję i szybkie terminy, Holandia - na partnerski model oparty na zaufaniu, a Wielka Brytania - na płatną szybką ścieżkę. Każde z tych rozwiązań odzwierciedla inne priorytety, ale wszystkie mają jeden cel: ułatwić pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych pracowników.

Fast track w Polsce od 1 czerwca 2025 r.

W Polsce, od 1 czerwca 2025 r. przyspieszona procedura rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pracę obejmuje jedynie wybrane firmy. Fast track przewidziano dla przedsiębiorstw o znaczeniu strategicznym dla gospodarki. Te same kryteria obowiązują również przy wydawaniu wiz oraz zezwoleń na pobyt czasowy i pracę.

- Obecny kształt przepisów dotyczących procedury fast track faworyzuje beneficjentów wybranych programów rządowych, jednocześnie ograniczając dostęp do tego rozwiązania firmom o stabilnych modelach biznesowych i realnym wkładzie w rozwój gospodarczy. Zasadne jest zatem wypracowanie mechanizmów, które w większym stopniu wspierałyby przedsiębiorców działających w zawodach deficytowych lub podmiotów regularnie i w sposób zgodny z prawem generujących istotne wpływy do budżetu państwa, przy równoczesnym zapewnieniu transparentnych zasad i pełnej legalności zatrudnienia cudzoziemców. Przygotowana analiza może stanowić wartościowy punkt odniesienia przy projektowaniu przepisów usprawniających proces legalizacji zatrudnienia cudzoziemców, co w konsekwencji mogłoby przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności polskich firm oraz ich rozwój – mówi Nadia Winiarska, ekspertka Konfederacji Lewiatan Pobierz ekspertyzę Procedura Fast Track – przyspieszona legalizacja pobytu i pracy cudzoziemców w firmach.

Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców trzeba doprecyzować

Nowe regulacje dotyczące zatrudniania cudzoziemców miały ograniczyć biurokrację, zwiększyć skuteczność i przewidywalność całego procesu oraz ułatwić firmom pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych pracowników spoza UE. Choć część regulacji jest jasno sformułowana, w praktyce wiele zależy od interpretacji poszczególnych urzędów. Dlatego - zdaniem Konfederacji Lewiatan - pożądane byłoby ujednolicenie stosowania nowych przepisów, które zapewniłoby większą przejrzystość i stabilność procedur.

Konfederacja Lewiatan przygotowała trzy ekspertyzy:

1. Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji po zmianach w 2025 roku (tzw. Niebieskiej Karty UE),
2. Obowiązki i odpowiedzialność pracodawcy zatrudniającego obywateli państw trzecich oraz
3. Procedura legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Polsce po zmianach w 2025 r.

Wszystkie związane są z zatrudnianiem cudzoziemców w naszym kraju. Od 1 czerwca 2025 r. w Polsce zaczęły obowiązywać znowelizowane przepisy dotyczące powierzenia pracy cudzoziemcom oraz przyznawania Niebieskiej Karty UE. To efekt wejścia w życie ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP oraz implementacji unijnej dyrektywy 2021/1883 do ustawy o cudzoziemcach. Nowe regulacje znacząco upraszczają procedurę uzyskania Niebieskiej Karty oraz poszerzają prawa jej posiadaczy – szczególnie w zakresie mobilności krótkoterminowej i długoterminowej między państwami członkowskimi.

Dzięki zmianom specjaliści z wysokimi kwalifikacjami mogą łatwiej przenosić się do Polski i podejmować tu pracę, a także prowadzić działalność gospodarczą na warunkach zbliżonych do przysługujących obywatelom naszego kraju. Ułatwienia obejmują również członków rodzin posiadaczy Niebieskiej Karty, zgodnie z wymaganiami nałożonymi przez unijną dyrektywę.

Pracodawcy mają trudności z interpretacją przepisów

Z drugiej strony ustawa o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom uszczelnia procedury legalizacji pracy obywateli państw trzecich i nakłada na firmy nowe obowiązki. Nowe przepisy miały usprawnić i przyspieszyć procedury migracyjne. W praktyce ogólne sformułowanie niektórych przepisów powoduje, że pracodawcy mają trudności z ich interpretacją. Z kolei wymogi organów rozpatrujących wnioski o legalizację pracy cudzoziemców różnią się w zależności od urzędu. Ujednolicenie zasad byłoby korzystne, bo zwiększyłoby przejrzystość i przewidywalność.

- Od 1 czerwca 2025 r. polskie firmy powierzają pracę cudzoziemcom na zmienionych zasadach. Stosowanie przepisów migracyjnych stanowi dla przedsiębiorców istotne wyzwanie - nie tylko ze względu na ich rozproszenie w różnych aktach prawnych, lecz także z powodu niejednolitych interpretacji urzędów. Przygotowane ekspertyzy przedstawiają nowe zasady legalizacji pracy cudzoziemców zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej, co powinno ułatwić firmom prowadzenie procesów związanych z legalnym zatrudnieniem. Opracowania te pomagają lepiej zrozumieć obowiązujące procedury oraz obowiązki pracodawców, których niedopełnienie może wiązać się z dotkliwymi sankcjami – mówi Nadia Winiarska, ekspertka Konfederacji Lewiatan.

Polski rynek pracy w coraz większym stopniu opiera się na cudzoziemcach

W ostatnich latach polski rynek pracy w coraz większym stopniu opiera się na zatrudnieniu cudzoziemców. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, pod koniec lutego 2025 roku w Polsce pracowało już ponad 1,05 mln obcokrajowców, a liczba ta rośnie zarówno z roku na rok, jak i miesiąc do miesiąca. Z kolei dane ZUS pokazują, że na koniec marca 2025 r. do systemu ubezpieczeń społecznych zgłoszonych było ponad 1,2 mln pracowników z zagranicy, z czego najliczniejszą grupę stanowili obywatele Ukrainy. Najczęściej pracują oni na podstawie umowy o pracę (ponad 688 tys.), umów cywilnoprawnych (434 tys.) oraz w ramach działalności gospodarczej (blisko 74 tys.).

Rosnąca liczba zagranicznych pracowników to odpowiedź na poważne braki kadrowe, z którymi mierzą się polskie firmy, zwłaszcza w sektorach transportowym, przemysłowym i budowlanym. Z badań wynika, że niemal połowa przedsiębiorstw zatrudnia obecnie cudzoziemców, a kolejne 15 proc. planuje zwiększenie ich udziału w swoich zespołach. Za tym trendem stoją przede wszystkim niedobory wykwalifikowanej siły roboczej, ambicje ekspansji zagranicznej firm oraz poszukiwanie sposobów na optymalizację kosztów.

W sytuacji niekorzystnych zmian demograficznych i kurczącej się liczby pracowników zatrudnianie obcokrajowców staje się dla wielu firm elementem kluczowym. Warto jednak pamiętać, że to nie tylko szansa na rozwój, lecz także szereg obowiązków po stronie pracodawcy. Legalne powierzenie pracy cudzoziemcowi wymaga rzetelnego przestrzegania procedur dotyczących zezwoleń na pracę i pobyt, terminowego zgłaszania zmian oraz stałego monitorowania formalności. Dla wielu firm największą trudnością pozostaje czasochłonny proces legalizacji, który trzeba uwzględnić już na etapie planowania zatrudnienia. Uproszczenie przepisów i skrócenie procedur imigracyjnych mogłoby istotnie zwiększyć możliwości zatrudniania pracowników z zagranicy.

Pobierz ekspertyzy:

1. Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji po zmianach w 2025 roku (tzw. Niebieskiej Karty UE),
2. Obowiązki i odpowiedzialność pracodawcy zatrudniającego obywateli państw trzecich,
3. Procedura legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Polsce po zmianach w 2025 r.

Ekspertyza została przygotowana w ramach projektu pt. „Obserwatorium DEI”. Projekt realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Fast track w Polsce - aktualne informacje

Dnia 21 kwietnia 2026 r. otrzymaliśmy od Konfederacji Lewiatan najnowsze informacje dotyczące przyspieszenia procedury zatrudniania cudzoziemców w Polsce:

1. Po pierwsze, przedstawiono projekt rozporządzenia określającego katalog zawodów deficytowych. Zgodnie z jego założeniami, wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca, który miałby wykonywać pracę w zawodzie ujętym w wykazie, powinny być rozpatrywane w trybie priorytetowym. Rozwiązanie to odpowiada postulatom środowiska pracodawców, jednak na obecnym etapie projekt pozostaje w fazie konsultacji, co opóźnia jego wdrożenie. Przedsiębiorcy konsekwentnie wskazują na potrzebę jak najszybszego wprowadzenia tych regulacji.
2. Po drugie, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad nowelizacją ustawy regulującej warunki dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom. Planowane zmiany mają dotyczyć m.in. modyfikacji kryteriów kwalifikowania przedsiębiorstw jako podmiotów o znaczeniu strategicznym. Choć projekt nie został jeszcze opublikowany, z perspektywy pracodawców pożądanym kierunkiem byłoby uporządkowanie kolejności rozpatrywania wniosków – w pierwszej kolejności dla podmiotów zatrudniających w zawodach deficytowych, a następnie w ramach szybkiej ścieżki dla przedsiębiorstw o znaczeniu strategicznym.