Kwota wolna od potrąceń 2022
Kwota wolna od potrąceń uzależniona jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego na dany rok. W 2022 roku minimalna płaca wynosi 3010,00 zł brutto.
Kwota wolna od potrąceń z wynagrodzenia uregulowana jest w art. 871 Kodeksu pracy. KP przewiduje trzy kwoty wolne od potrąceń w zależności od rodzaju należności:
- wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do PPK – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
- 75% minimalnego wynagrodzenia – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi;
- 90% minimalnego wynagrodzenia – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108.
W odniesieniu do pracownika zatrudnionego na pełnym etacie kwoty wolne od potrąceń obowiązkowych przedstawia tabela:
Potrącenie | nie uwzględniają ulgi w podatku dla osób do ukończenia 26 lat i wpłat na PPK | uwzględniają ustawowe wpłaty na PPK | ||||||
KUP podstawowe | KUP podwyższone | KUP podstawowe | KUP podwyższone | |||||
PIT-2 | brak PIT-2 | PIT-2 | brak PIT-2 | PIT-2 | brak PIT-2 | PIT-2 | brak PIT-2 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
Obowiązkowe | nie dotyczy | nie dotyczy | ||||||
Alimenty | ||||||||
Inne niż alimenty (100% minimalnego wynagrodzenia netto) | 2363,56 zł | 1964,56 zł | 2363,56 zł | 1973,56 zł | 2303,36 zł | 1896,36 zł | 2303,36 zł | 1905,36 zł |
Zaliczki pieniężne (75% minimalnego wynagrodzenia netto) | 1772,67 zł | 1473,42 zł | 1772,67 zł | 1480,17 zł | 1727,52 zł | 1422,27 zł | 1727,52 zł | 1429,02 zł |
Kary pieniężne (90% minimalnego wynagrodzenia netto) | 2127,20 zł | 1768,10 zł | 2127,20 zł | 1776,20 zł | 2073,02 zł | 1706,72 zł | 2073,02 zł | 1714,82 zł |
Dobrowolne | 2363,56 zł | 1964,56 zł | 2363,56 zł | 1973,56 zł | 2303,36 zł | 1896,36 zł | 2303,36 zł | 1905,36 zł |
Na rzecz pracodawcy (100% minimalnego wynagrodzenia netto) | ||||||||
Inne należności niż na rzecz pracodawcy (80% minimalnego wynagrodzenia netto) | 1890,85 zł | 1571,65 zł | 1890,85 zł | 1578,85 zł | 1842,69 zł | 1517,09 zł | 1842,69 zł | 1524,29 zł |
Jeżeli pracownik zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu pracy, określone wyżej kwoty ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru etatu.
Wskaźniki i stawki: Kwoty wolne od potrąceń
Potrącenia z wynagrodzenia 2022
Kwestię potrąceń z wynagrodzenia unormowano w art. 87 Kodeksu pracy. Potrąceń dokonuje się po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz ewentualnych wpłat dokonywanych do PPK. Z tak obliczonego wynagrodzenia potrącone mogą być tylko poniższe należności:
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
- zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
- kary pieniężne przewidziane w art. 108 KP.
Co ważne, powyższe wyliczenie wskazuje również na kolejność dokonywanych potrąceń. Jakie są granice dokonywanych potrąceń? Zgodnie z Kodeksem pracy zasadą jest dokonywanie potrąceń:
- należności alimentacyjnych do wysokości 3/5 wynagrodzenia,
- innych należności lub zaliczek pieniężnych do wysokości 1/2 wynagrodzenia.
Przy potrąceniach z pkt 2 i 3 ich suma nie może przekraczać 1/2 wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami z pkt 1 – 3/5 wynagrodzenia. Co istotne, niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne potrąca się w granicach określonych w art. 108. W świetle at. 108 §3 "kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3."
Kolejna zasada polega na tym, że
- nagroda z zakładowego funduszu nagród,
- dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz
- należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej
- podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.
Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. |
Co więcej, jeśli do potrąceń z wynagrodzenia dochodzi w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, liczy się je od łącznej kwoty wynagrodzenia (razem z tymi składnikami wynagrodzenia).
Alimenty - potrącenia z wynagrodzenia
Potrąceń świadczeń alimentacyjnych pracodawca może dokonać także bez postępowania egzekucyjnego. Wyjątkiem są sytuacje, gdy:
- świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich należności alimentacyjnych,
- wynagrodzenie za pracę zostało zajęte w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej.
Pracodawca potrąca alimenty z wynagrodzenia pracownika na wniosek wierzyciela i na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego.
Potrącenia z wynagrodzenia a zgoda pracownika
Czy do dokonania potrącenia z wynagrodzenia niezbędna jest zgoda pracownika? To zależy od rodzaju należności. Jeśli są to wymieniane wcześniej (sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych; sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi; kary pieniężne przewidziane w art. 108) nie wymaga się zgody pracownika (potrącenia obowiązkowe). Jeśli dokonuje się potrąceń innych niż wymienione należności, będzie wymagana pisemna zgoda pracownika (potrącenia dobrowolne).
W przypadku potrąceń dobrowolnych kwota wolna od potrąceń to:
- minimalne wynagrodzenie za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do PPK – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy;
- 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę – przy potrącaniu innych należności niż określone w pkt 1.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)