Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji może nie wpłacać na PPK? Finansowana przez pracodawcę wpłata podstawowa do PPK wynosi zawsze 1,5% wynagrodzenia uczestnika tego programu. W przepisach przewidziano sytuacje, gdy pracodawca nie finansuje wpłat do PPK. Kiedy ma to miejsce? Oto przykłady.
- Trudna sytuacja finansowa pracodawcy - brak wpłat do PPK
- Niefinansowanie wpłat do PPK z uwagi na sytuację finansową
- Wpływ uruchomienia PPE na wpłaty do PPK
Trudna sytuacja finansowa pracodawcy - brak wpłat do PPK
Podstawą naliczania wpłat do PPK jest wynagrodzenie uczestnika PPK, czyli - co do zasady - podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tej osoby. Uczestnik PPK finansuje wpłatę podstawową do tego programu w wysokości 2% swojego wynagrodzenia (uczestnicy, których miesięczne wynagrodzenie osiągane z różnych źródeł nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia, mogą skorzystać z obniżenia swojej wpłaty podstawowej – nawet do 0,5%), a ponadto może (nie musi) finansować wpłatę dodatkową do PPK – do 2% wynagrodzenia. Wpłata podstawowa finansowana uczestnikowi PPK przez podmiot zatrudniający to zawsze 1,5% wynagrodzenia uczestnika (podmiot zatrudniający nie może jej obniżyć). Ponadto podmiot zatrudniający może (nie musi) finansować wpłatę dodatkową do PPK – w wysokości do 2,5 % wynagrodzenia uczestnika (wymagane jest zadeklarowanie tej wpłaty w umowie o zarządzanie PPK). Podmiot zatrudniający może zmieniać wysokość finansowanej przez siebie wpłaty dodatkowej bądź zrezygnować z jej finansowania.
Pracodawca finansuje wpłatę dodatkową do PPK w wysokości 2%, ale chce obniżyć tę wpłatę. Będzie to wymagać zmiany umowy o zarządzanie PPK. Wpłata dodatkowa w obniżonej wysokości będzie obowiązywać od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została dokonana ta zmiana. Pracodawca nie potrzebuje natomiast zgody tzw. strony społecznej (czyli zakładowej organizacji związkowej, a w razie jej braku – przedstawicieli pracowników) na obniżenie bądź rezygnację z finansowania wpłaty dodatkowej. Finansowanie (albo nie) wpłaty dodatkowej zależy od decyzji pracodawcy.
Niefinansowanie wpłat do PPK z uwagi na sytuację finansową
W przepisach ustawy o PPK wymieniono sytuacje, gdy pracodawca - z uwagi na swoją trudną sytuację ekonomiczną - nie finansuje wpłat do PPK (ani podstawowych, ani dodatkowych). Jest tak:
- w okresie przestoju ekonomicznego bądź obniżonego wymiaru czasu pracy, o których mowa w art. 2 pkt 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy,
- w przypadku zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy, o których mowa w ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (np. w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy),
- w okresie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników, o których mowa w art. 23 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi.
Zasadą jest, że w takich przypadkach swoich wpłat do PPK nie finansują również uczestnicy PPK. Mogą oni jednak zadeklarować pracodawcy finansowanie wpłat do PPK (pomimo niefinansowania wpłat do PPK przez pracodawcę). Przykładowy wzór deklaracji w tej sprawie dostępny jest na portalu MojePPK (https://www.mojeppk.pl/).
Pracodawca chce - zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy - obniżyć wymiar czasu pracy pracowników działu produkcji. W razie skorzystania z takiego rozwiązania, od wynagrodzeń wypłaconych tym pracownikom w okresie objęcia ich obniżonym wymiarem czasu pracy nie będą naliczane wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę. Pracownicy, o których mowa powyżej, będą jednak mogli zadeklarować pracodawcy finansowanie swoich wpłat do PPK – pomimo niefinansowania ich przez pracodawcę. Jeśli nie złożą wskazanych wyżej deklaracji, to z wynagrodzeń wypłaconych im w okresie objęcia ich obniżonym wymiarem czasu pracy nie będą obliczane i pobierane także finansowane przez nich wpłaty do PPK. Natomiast od wynagrodzeń wypłaconych pracownikom zatrudnionym w innych działach i nieobjętych obniżonym wymiarem czasu pracy pracodawca będzie obliczał i pobierał wpłaty do PPK na dotychczasowych zasadach (pracodawca nie będzie mógł zaprzestać finansowania im wpłat do PPK).
Wpływ uruchomienia PPE na wpłaty do PPK
Pracodawca, który zawarł umowę o zarządzanie PPK oraz umowy o prowadzenie PPK, a następnie utworzył pracowniczy program emerytalny (PPE) i odprowadza składki podstawowe do PPE w wysokości co najmniej 3,5% wynagrodzenia, może - w porozumieniu z zakładową organizacją związkową działającą w tym podmiocie - nie finansować, od miesiąca następującego po miesiącu, w którym PPE został zarejestrowany przez KNF, wpłat podstawowych i wpłat dodatkowych do PPK za osoby zatrudnione, które przystąpiły do PPE. Warunkiem skorzystania z takiego rozwiązania jest działanie zakładowej organizacji związkowej w danym podmiocie – w razie braku takiej organizacji pracodawca nie będzie mógł skorzystać ze wskazanego wyżej uprawnienia do niefinansowania wpłat do PPK za osoby, które przystąpiły do PPE.
Spółka uruchomiła PPK, ale chce także wdrożyć PPE. W przepisach ustawy o PPK nie przewidziano możliwości likwidacji PPK. Jeżeli w spółce działa zakładowa organizacja związkowa, spółka będzie mogła natomiast ew. skorzystać z uprawnienia do niefinansowania wpłat do PPK za osoby, które przystąpiły do PPE (będzie to wymagać porozumienia z zakładową organizacją związkową). W razie skorzystania z takiego rozwiązania, niefinansowanie wpłat do PPK będzie dotyczyć tylko wpłat spółki – uczestnicy PPK, którzy przystąpili do PPE, nie przestaną być uczestnikami PPK i będą mogli nadal finansować swoje wpłaty do tego programu.
Autorka: Anna Puszkarska
Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 192),
Ustawa z 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1694),
Ustawa z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 186),
Ustawa z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1402 ze zm.).