Na ile lat przed emeryturą pracownika rozpoczyna się ochrona przedemerytalna? Jak liczyć okres ochrony? Czy to prawda, że nie można zwolnić pracownika, jeżeli niewiele brakuje mu do osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o wypowiedzenie umowy o pracę.
- Ile lat przed emeryturą jest ochrona pracownika przed wypowiedzeniem?
- Nie można wypowiedzieć umowy w okresie ochronnym
- Czy pracodawca musi przedłużyć umowę, która kończy się w okresie ochronnym?
- Ile lat przed emeryturą kobieta jest chroniona?
- Jak liczyć okres ochrony pracownika przed emeryturą?
- Ochrona przed emeryturą a zwolnienia grupowe
Ile lat przed emeryturą jest ochrona pracownika przed wypowiedzeniem?
W oddziale II "Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę" rozdziału II Kodeksu pracy "Umowa o pracę" znajduje się art. 39, który nakłada na pracowników ochronę przedemerytalną. Oznacza to, że pracodawca nie może zwolnić pracownika, któremu zostało niewiele do emerytury. Dokładnie chodzi tutaj o wypowiedzenie umowy o pracę - pracodawca nie może złożyć go w ostatnich 4 latach przed emeryturą pracownika. Natomiast wypowiedzenie złożone wcześniej, ale wywierające skutek już podczas tego 4-letniego okresu jest skuteczne. Pracodawca nie narusza w ten sposób art. 39 Kodeksu pracy.
Nie można wypowiedzieć umowy w okresie ochronnym
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi lub pracownicy, którym do emerytury zostały nie więcej niż 4 lata:
Art. 39.[Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę] Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Warto zwrócić uwagę na drugi człon zdania zawartego w art. 39 KP: "jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku". Chodzi o to, że osiągnięcie wieku emerytalnego wiąże się dla danej osoby z uzyskaniem prawa do emerytury ze względu na cały dotychczasowy okres zatrudnienia.
Czy pracodawca musi przedłużyć umowę, która kończy się w okresie ochronnym?
Czy pracodawca musi przedłużyć umowę na czas określony, której czas upływa w okresie ochronnym? Nie. Jeśli osoba, której brakuje do emerytury np. 4 lata, związana jest umową na czas określony 2 lat, pracodawca nie musi przedłużać tej umowy do osiągnięcia wieku emerytalnego. W tym przypadku dojdzie do rozwiązania umowy z upływem czasu na jaki została zawarta.
Polecamy: Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2025
Ile lat przed emeryturą kobieta jest chroniona?
W Polsce mamy różny wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn. Kobiety szybciej przechodzą na emeryturę. Ich wiek emerytalny to 60 lat. Natomiast mężczyźni muszą pracować o 5 lat dłużej czyli do 65 roku życia (art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Między innymi dzięki temu uprawnieniu są później do wyższych emerytur.
Różne więc są momenty objęcia ochroną przedemerytalną pracowników i pracownic. Nie można zwolnić kobiety, która ma 56 lat i więcej. Jeśli chodzi o mężczyznę, pracodawcy nie wolno zwolnić go od 61. roku życia.
Polecamy: Kodeks pracy 2026
Jak liczyć okres ochrony pracownika przed emeryturą?
Najlepiej obliczenia przedstawić na przykładzie:
Marianna 1 października 2029 r. będzie miała 60 lat. Czy już w tym roku obejmie ją ochrona przedemerytalna? Tak. Od 1 października 2025 r. pracodawca nie może zwolnić pracownicy ze względu na art. 39 Kodeksu pracy.
Wyrok SN z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. I PSKP 18/24
W kontekście ochrony przedemerytalnej warto wspomnieć wyrok Sądu Najwyższego z tego roku o sygn. I PSKP 18/24. Z orzeczenia SN wynika jednoznacznie, że ochrona przedemerytalna wynikająca z art. 39 KP obejmuje pracownika, który obiektywnie spełnia przesłanki do nabycia emerytury pomostowej z osiągnięciem wieku emerytalnego niższego od powszechnego wieku emerytalnego, nawet jeśli okoliczność ta została potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy. Dla oceny naruszenia zakazu wypowiedzenia umowy o pracę decydujące znaczenie ma obiektywne istnienie przesłanek ochrony w momencie wypowiedzenia, a nie stan wiedzy pracodawcy o tych okolicznościach, przy czym późniejsze ujawnienie tych okoliczności może mieć wpływ jedynie na zakres roszczeń odszkodowawczych pracownika. (Źródło: InforLex)
Ochrona przed emeryturą a zwolnienia grupowe
W przypadku zwolnień grupowych pracownicy objęci ochroną przedemerytalną chronieni są przed wypowiedzeniem stosunku pracy przez pracodawcę. Przepisy pozwalają jednak na przedstawienie im wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy (tzw. wypowiedzenie zmieniające).