Symbol niepełnosprawności 03-L w 2026 i 2027 r. Co daje orzeczenie?

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
rozwiń więcej
Jakie świadczenia dla osób z niepełnosprawnością słuchu w 2026 roku? / Jakie świadczenia dla osób z niepełnosprawnością słuchu w 2026 roku? / Shutterstock

Jakie jest znaczenie kodu 03-L w orzeczeniu? Na jakie wsparcie mogą liczyć osoby z niepełnosprawnościami w 2026 roku? Oto najważniejsze informacje i kilka przykładowych przywilejów.

Co oznacza symbol przyczyny niepełnosprawności 03-L w orzeczeniu?

Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawierają szereg istotnych informacji, z których później wynikają określone uprawnienia. Tak jest m.in. z symbolami przyczyn niepełnosprawności.

Autopromocja

W orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania.

Prawo dopuszcza zamieszczenie w orzeczeniu kilku symboli (np. 07-S, 11-I itp.), nie więcej jednak niż trzy.

Kody te oznaczają:

• 01-U – upośledzenie umysłowe;

• 02-P – choroby psychiczne;

• 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;

• 04-O – choroby narządu wzroku;

• 05-R – upośledzenie narządu ruchu;

• 06-E – epilepsja;

• 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;

• 08-T – choroby układu pokarmowego;

• 09-M – choroby układu moczowo-płciowego;

• 10-N – choroby neurologiczne;

• 11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;

• 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Symbol 03-L obejmuje zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, w tym:

• trwałe uszkodzenie czynności ruchowej jednego lub obu fałdów głosowych,

• częściową lub całkowitą utratę krtani z różnych przyczyn,

• zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniem mózgu – wyższych ośrodków mowy,

• głuchoniemotę, głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.

Zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez te choroby jest brany pod uwagę przy kwalifikowaniu do określonego stopnia niepełnosprawności. To właśnie od orzeczonego stopnia niepełnosprawności (lekkiego, umiarkowanego, znacznego) w sporej mierze zależy możliwość uzyskania określonych ulg i przywilejów.

Co w 2026 roku daje kod 03-L w orzeczeniu? Przykładowe przywileje w pracy

Warto pamiętać o tym, iż samo zaliczenie osoby niepełnosprawnej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach:

• przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;

• wykonywania pracy zdalnej.

Ponadto, pracownikom z niepełnosprawnościami (bez względu na symbol przyczyny) przysługuje szereg uprawnień. Przykładowo, czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Poza określonymi wyjątkami osoby z niepełnosprawnościami nie mogą być zatrudnione w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Przepisy gwarantują też pracownikom z niepełnosprawnościami prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Pracownikowi z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje też dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym, a także zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym. Łączny wymiar zwolnienia na turnus i dodatkowego urlopu wypoczynkowego nie może przekroczyć 21 dni roboczych. Ponadto, osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Pracodawcy, zatrudniający osoby z niepełnosprawnościami i spełniający określone wymagania mogą uzyskać wsparcie na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W 2026 r. miesięczne dofinansowanie do etatu nie wzrosło i przysługuje w kwocie:

• 2760 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;

• 1550 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;

• 575 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Warto podkreślić, iż kwoty te nie są co roku waloryzowane, dlatego nie wiadomo czy zostaną podniesione w roku 2027.

Jaka pomoc w Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnością?

W marcu 2026 roku rozpoczęło swoją działalność Centrum Komunikacji Osób z Niepełnosprawnością, a w kwietniu również punkty regionalne. Znajdują się one w szesnastu miastach: Bydgoszczy, Białymstoku, Warszawie, Opolu, Łodzi, Wrocławiu, Krakowie, Szczecinie, Gdańsku, Olsztynie, Rzeszowie, Lublinie, Kielcach, Bytomiu, Poznaniu i Gorzowie Wielkopolskim. W regionalnych punktach wsparcia można spotkać się z tłumaczami oraz innymi specjalistami. Usługi centrum są również świadczone w formie zdalnej.

Jedną z form wsparcia są tłumaczenia na polski język migowy. Przykładowo, można połączyć się z tłumaczem online i uzyskać pomoc w rozmowie z inną osobą. Innym rozwiązaniem jest transkrypcja mowy na tekst w czasie rzeczywistym.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie https://centrumkomunikacji.pl/

Symbol 03-L a świadczenie wspierające

Osoby z niepełnosprawnościami mogą otrzymać świadczenie wspierające z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otrzymają wcześniej decyzję o potrzebie wsparcia. W takiej decyzji potrzeba wsparcia powinna zostać określona na minimum 70 punktów. Nie ma zatem sztywnej listy chorób, która uprawniałaby do otrzymania świadczenia wspierającego.

Kwota otrzymywanego świadczenia zależy właśnie od liczby uzyskanych punktów oraz od aktualnej wysokości renty socjalnej.

Przykład

Przykładowo, osoba z decyzją przyznającą 82 punkty w skali potrzeby wsparcia otrzyma z ZUS-u 1583 zł świadczenia wspierającego.

Najniższe świadczenie wspierające wynosi 792 zł, a najwyższe 4353 zł. Od 1 marca 2027 r. kwoty te zostaną podniesione razem z waloryzacją renty socjalnej.

Kod 03-L w orzeczeniu [FAQ]

Czy symbol 03-L uprawnia do karty parkingowej?

Aby uzyskać kartę parkingową, trzeba spełnić kilka warunków. Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności może otrzymać taką kartę, jeśli ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Odpowiednie wskazanie do karty musi znaleźć się w orzeczeniu. W przypadku osób z umiarkowanym stopniem konieczny jest dodatkowo odpowiedni symbol. Kod 03-L nie został tu jednak uwzględniony.

Czy orzeczenie z symbolem 03-L uprawnia do zniżek w komunikacji miejskiej?

Tę kwestię warto sprawdzić w swojej miejscowości. Przykładowo, w Warszawie, do bezpłatnych przejazdów są uprawnione osoby, które ukończyły 26. rok życia i mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku osób w tym wieku niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym symbol 03 - L (od 25 grudnia 2019 r.) również uprawnia do bezpłatnych przejazdów. Takie prawo przysługuje też osobom, które nie ukończyły 26. roku życia i mają stwierdzoną niepełnosprawność.

Czy symbol 03-L może znajdować się w orzeczeniu u dziecka?

Tak, symbol przyczyny niepełnosprawności może znaleźć się również w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki

Kadry
Jawność wynagrodzeń: kobiety zyskają twarde dane do skutecznych negocjacji podwyżek wynagrodzeń
14 maja 2026

Jawność wynagrodzeń: kobiety zyskają twarde dane do skutecznych negocjacji podwyżek wynagrodzeń. Problemem są sytuacje, w których różnica zarobków wynosi 20%, a zakres obowiązków jest identyczny. Rok 2027 r. będzie rokiem wielkich korekt w wynagrodzeniach. Czego pracodawcy obawiają się najbardziej? Na nasze pytania odpowiada ekspertka HR, Magda Maroń.

Bezpłatne leczenie na koszt NFZ. Kiedy ustaje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej?
14 maja 2026

Prawo do bezpłatnych, czyli finansowanych ze środków publicznych, świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje osobom posiadającym ubezpieczenie zdrowotne. Gdy obowiązek takiego ubezpieczenia wygaśnie, to za świadczenia należy płacić z własnej kieszeni. Czy możliwe jest, aby nadal leczyć się na koszt NFZ?

Jedna odpowiedź na maila z pracy podczas L4 i możesz stracić zasiłek? Nowe przepisy zmieniają ważną rzecz
14 maja 2026

Jedna odpowiedź na maila z pracy podczas L4 może kosztować utratę zasiłku chorobowego. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy zmieniły się jednak w sposób, który po raz pierwszy wprost dopuszcza tzw. incydentalne czynności związane z pracą, ale tylko w określonych sytuacjach.

Najniższa płaca minimalna w 2027 r. to 4860,47 zł [WYWIAD]
14 maja 2026

Wiadomo już, że najniższa płaca minimalna, jaką można ustalić na 2027 r. wynosi 4860,47 zł. Jakie są mankamenty mechanizmu określania najniższej krajowej w Polsce? Czy lepszym pomysłem byłoby powiązanie jej z przeciętnym wynagrodzeniem?

Składka zdrowotna do 20. maja 2026 r. Roczne rozliczenie [ryczałt, podatek liniowy, skala podatkowa]. Najważniejsze daty dla przedsiębiorców w 2026 r.
14 maja 2026

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20. maja 2026 r. - jak wygląda ryczałt, podatek liniowy, skala podatkowa? Co się zmieniło? Najważniejsze daty dla przedsiębiorców w 2026 r.

Osoby w wieku 50+ muszą sprawdzić, ile emerytury otrzymają. Kiedy przejść na emeryturę, aby wystarczyło pieniędzy na życie?
14 maja 2026

Osoby w wieku 50+ mogą, a nawet powinni sprawdzić, ile emerytury otrzymają. Dzięki możliwościom z ZUS dowiesz się, kiedy przejść na emeryturę, aby wystarczyło pieniędzy na życie. Już teraz trzeba myśleć o emeryturze, by odpowiednio się do niej przygotować. ZUS organizuje w tym temacie bezpłatne szkolenie dla nauczycieli.

Od 765,03 zł do 956,29 zł - wyższe wynagrodzenia pracowników młodocianych
14 maja 2026

Od 1 czerwca rosną minimalne stawki wynagrodzenia pracowników młodocianych . Dotyczy to zarówno uczniów branżowych szkół I stopnia odbywających naukę zawodu, jak i osób przyuczanych do wykonywania określonej pracy. To skutek wzrostu wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w pierwszym kwartale 2026 r.

Od 1 czerwca pracodawcy będą więcej wpłacać na PFRON
14 maja 2026

Od 1 czerwca zwiększy się wysokość wpłat na PFRON. Pracodawcy będą wpłacać 3887,31 zł za pracownika. Jest to efekt wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w pierwszym kwartale 2026 r.

Symbol niepełnosprawności 03-L w 2026 i 2027 r. Co daje orzeczenie?
15 maja 2026

Jakie jest znaczenie kodu 03-L w orzeczeniu? Na jakie wsparcie mogą liczyć osoby z niepełnosprawnościami w 2026 roku? Oto najważniejsze informacje i kilka przykładowych przywilejów.

Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Jak obliczać i kiedy wypłacać?
14 maja 2026

Urlop wypoczynkowy należy wykorzystywać w naturze. Jeżeli jest to niemożliwe z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wówczas pracownik ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Podstawą do obliczenia ekwiwalentu jest wynagrodzenie pracownika oraz inne świadczenia ze stosunku pracy.

pokaż więcej
Proszę czekać...