Od stycznia 2026 r. ZUS wydaje zaświadczenia o dłuższym stażu pracy. Dnia 1 stycznia pojawiły się służące do tego elektroniczne wnioski. Nowe przepisy pozwalają na zaliczanie okresu pracy na umowach cywilnoprawnych czy prowadzenia działalności gospodarczej do stażu pracy, od którego zależą liczne uprawnienia pracownicze, np. dłuższy urlop wypoczynkowy. Jak złożyć wniosek o zaświadczenie z ZUS?
- Staż pracy 2026 - nowe przepisy
- Zaświadczenia ZUS do stażu pracy od 1 stycznia 2026 r.
- ZUS informuje: nie należy składać wniosku o wydanie zaświadczenia obejmującego cały przebieg ubezpieczenia
- Dokumenty do wniosku o potwierdzenie stażu pracy
- Jak uzyskać zaświadczenie ZUS o stażu pracy?
Staż pracy 2026 - nowe przepisy
1 stycznia 2026 roku zmiany w Kodeksie pracy dotyczące nowych zasad naliczania stażu pracy zaczęły obowiązywać w jednostkach sektora publicznego. W sektorze prywatnym nowe przepisy zaczynają funkcjonować od 1 dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. To bardzo korzystne zmiany dla pracowników, którzy wcześniej nie pracowali na umowie o pracę, lecz zarobkowali na innych podstawach jak np. umowy cywilnoprawne czy działalność gospodarcza. Takie okresy będą bowiem wliczane do ogólnego stażu pracy, od którego uzależnia się wiele uprawnień pracowniczych. Pozytywna modyfikacja dotnie również osoby wykonujące pracę zarobkową za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy. Warunkiem jest jednak opłacanie składek w tych okresach lub odpowiednie ich udokumentowanie.
Dzięki wyższemu stażowi pracy część pracowników uzyska prawo do dłuższych urlopów wypoczynkowych, nagród jubileuszowych, dodatków stażowych czy wyższych odpraw emerytalnych, z tytułu zwolnienia, pośmiertnych. Dużej liczbie pracowników będzie przysługiwał też dłuższy okres wypowiedzenia w razie rozwiązania umowy w trybie wypowiedzenia przez jedną ze stron stosunku pracy.
Jak tłumaczy Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim. - Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu wliczone zostaną m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą tę działalność oraz czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Ujęte zostaną również okresy wykonywania umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych, pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi te umowy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.
Zaświadczenia ZUS do stażu pracy od 1 stycznia 2026 r.
Dłuższy staż pracy nie naliczy się z automatu. Potrzebne będą do tego zaświadczenia z ZUS. Aby je uzyskać, należy złożyć stosowny wniosek na PUE ZUS lub eZUS. Nie ma możliwości wcześniejszego składania wniosków do ZUS. Zostaną one udostępnione dopiero z początkiem przyszłego roku. Będą to specjalne wnioski przeznaczone do potwierdzania okresów stażu pracy stworzone na nowych formularzach.
ZUS informuje, że aktualnie dużo osób składa wnioski o wydanie zaświadczeń obejmujących cały przebieg ubezpieczenia, także okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Zakład wyjaśnia, że nie jest to konieczne, ponieważ w tej materii przepisy się nie zmieniają, a potwierdzeniem zatrudnienia nadal pozostaje świadectwo pracy.
ZUS informuje: nie należy składać wniosku o wydanie zaświadczenia obejmującego cały przebieg ubezpieczenia
ZUS informuje, że wiele osób już teraz (październik 2025 r.) składa wnioski o wydanie zaświadczeń obejmujących cały przebieg ubezpieczenia. Tymczasem jest to zupełnie niepotrzebne. Elektroniczny wniosek o wydanie zaświadczeń z ZUS będzie dostępny dopiero od 1 stycznia 2026 r. na profilu informacyjnym utworzonym przez wnioskodawcę w PUE/eZUS. Jedyną opcją będzie elektroniczna forma złożenia wniosku. Każdy ubezpieczony po zalogowaniu się na swoje indywidualne konto będzie mógł wypełnić wniosek online i przesłać do ZUS.
Dokumenty do wniosku o potwierdzenie stażu pracy
Składając do ZUS elektroniczny wniosek o potwierdzenie stażu pracy w 2026 roku, nie trzeba załączać żadnych innych dokumentów. Wyjątkiem jest decyzja odmawiająca wydania zaświadczenia z powodu braku zgłoszenia do ubezpieczeń. Wówczas ZUS może żądać przedstawienia dowodów na istnienie rzekomego tytułu do ubezpieczenia. Jak tłumaczy Iwona Kowalska-Matis, rzeczniczka ZUS na Dolnym Śląsku, na tej podstawie Zakład będzie mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić obowiązek ubezpieczeń, a po uzyskaniu poprawnych dokumentów ubezpieczeniowych będzie można wystawić zaświadczenie. Wszystkie okresy pracy zarobkowej będą potwierdzane zaświadczeniem z ZUS. Rodzaje zaświadczeń i okresów reguluje art. 3021 §11-13 Kodeksu Pracy. Nie należy do nich okres wykonywania pracy za granicą ani umowa zlecenia wykonywana w czasie posiadania statusu ucznia lub studenta.
Jak uzyskać zaświadczenie ZUS o stażu pracy?
Na stronie gov.pl czytamy jak krok po kroku złożyć wniosek o zaświadczenie potwierdzające przez ZUS stażu pracy:
- Zaloguj się na swoje konto ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie.
- W menu po lewej stronie wyszukaj zakładkę „Usługi”.
- Wyszukaj z listy usług „Złożenie wniosku USP. Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczenia dla celów doliczania okresów do stażu pracy” (jeśli nie możesz znaleźć, w okienku wyszukiwania wpisz "USP").
- Uzupełnij wniosek (częściowo uzupełniony już o Twoje dane) i wyślij.
Dodatkowo ZUS tłumaczy, że wniosek USP nie będzie dostępny w formie papierowej. Jeśli pracownik chce wystąpić o zaświadczenie o okresach ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 r., należy nadal korzystać z wniosku US-7. Poprzednie okresy nie są zapisane na koncie ubezpieczonego, dlatego nie zadziała w ich przypadku wniosek USP. Natomiast dla okresu ubezpieczenia, który rozpoczął się przed 1 stycznia 1999 r., ale trwał również po tej dacie, składa się 2 osobne wnioski:
- US-7 za okres ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 r.
- USP za okres ubezpieczenia od 1 stycznia 1999 r.
Zaświadczenie z ZUS należy przekazać własnemu pracodawcy. Gdy ZUS nie jest w stanie wydać zaświadczenia, pracownik może próbować samodzielnie udowodnić dłuższy staż pracy własnymi dokumentami.
Nowy art. 3021 §11-13 Kodeksu Pracy:
§ 11. Okresy, o których mowa w § 1, § 4 pkt 2, § 5 i 6, potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o opłaceniu za dany okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego tytułu.
§ 12. Okresy, o których mowa w § 2, potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
§ 13. Okresy, o których mowa w § 4 pkt 1, potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego.
Nowy art. 3021 § 1-6:
§ 1. Do okresu zatrudnienia wlicza się okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
§ 2. Do okresu zatrudnienia wlicza się okresy:
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 lub 2,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych
– w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
§ 3. Do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane okresy, o których mowa w § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.
§ 4. Do okresu zatrudnienia wlicza się okres:
1) o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.2)), w którym osoba fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym;
2) pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną wymienioną w pkt 1, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.
§ 5. Do okresu zatrudnienia wlicza się okres zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
§ 6. Do okresu zatrudnienia wlicza się okres sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.