Pracownicy podlegają przez cały czas trwania stosunku pracy obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom:
- emerytalnemu,
- rentowemu,
- chorobowemu,
- wypadkowemu,
- zdrowotnemu.
Nie ma znaczenia ilość zawartych umów o pracę, jak również wymiaru czasu pracy. Obowiązek uiszczenia składek na ubezpieczenia istnieje w przypadku każdej tego rodzaju umowy.
Amelia D. jest księgową. Jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w 3 firmach. W pierwszej pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy, a w drugiej i trzeciej w wymiarze ¼ etatu. Każda z tych umów stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. A więc od przychodów z każdej z trzech umów o pracę płatnicy Amelii D. odprowadzają obowiązkowo składki na ubezpieczenia.
Jeżeli pracownik przebywa na urlopie bezpłatnym, nie podlega ubezpieczeniom społecznym mimo trwania stosunku pracy. A więc będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom z innego tytułu posiadanego jednocześnie z umową o pracę. |
Cezary M. w trakcie urlopu bezpłatnego został zatrudniony np. przez własnego pracodawcę w ramach umowy o dzieło oraz wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia. Ponieważ sama umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych, pracownik ten nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Z tytułu umowy zlecenia pracownik ten podlega ubezpieczeniom społecznym jak zleceniobiorca, a nie jak pracownik.
Zobacz: W jaki sposób rozstrzyga się zbiegi tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych?
Przepisy rozszerzają termin pracownika o osoby, które zawarły jednocześnie umowę cywilnoprawną z:
- pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy,
- z innym podmiotem niż pracodawca, ale w ramach tych umów praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy.
Powyższa zasada dotyczy zawartych nie wcześniej niż 14 stycznia 2000 r. umów :
- zlecenia,
- agencyjnej,
- innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (zwanej dalej umową o świadczenie usług),
- umowy o dzieło.
Z tytułu wykonywania tych umów ubezpieczeni ci podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na zasadach określonych dla pracowników.
Należy więc zaznaczyć, że na fakt podlegania ubezpieczeniom nie ma w takim przypadku ani ustalone prawo do emerytury lub renty (dotyczy do umów o dzieło zawartych od 1 lipca 2004 r.), ani okres, na jaki umowa została zawarta, ani też wymiar czasu pracy w ramach stosunku pracy, jak również fakt bycia studentem lub uczniem.
Dariusz P. zatrudniony w firmie X na podstawie umowy o pracę podpisał ze swoim pracodawcą umowę zlecenia. Dla celów ubezpieczeń w trakcie trwania z obu tytułów jednocześnie jest traktowany jak pracownik i podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo.
Pracownikiem jest również młodociany, tj. osoba, która ukończyła 16, ale nie przekroczyła 18 lat, zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Osoby takie, nieposiadające kwalifikacji zawodowych, mogą być zatrudnione tylko w celu przygotowania zawodowego poprzez naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy.
Należy zaznaczyć, że osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą być traktowane dla celów ubezpieczeń społecznych jako osoby współpracujące przy prowadzeniu pozarolniczej działalności.
Dzieje się tak, kiedy osoby takie spełniają następujące kryteria:
- są w stosunku do osoby prowadzącej działalność:
- małżonkiem,
- dzieckiem własnym,
- dzieckiem drugiego małżonka,
- dzieckiem przysposobionym,
- rodzicem,
- macochą bądź ojczymem,
- osobą przysposabiającą,
- pozostają z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym,
- współpracują przy prowadzeniu działalności.
Powyższa zasada nie ma zastosowania do osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.
Zobacz serwis: Jakie ubezpieczenie społeczne dla zleceniobiorcy?
Aleksandra W. od 1 czerwca 2007r. jest zatrudniona w firmie Leszka P. jako recepcjonistka. Dnia 14 września 2008r. Aleksandra W. zawarła związek małżeński ze swoim pracodawcą – Leszkiem P. i zamieszkała z nim. Tym samym stała się członkiem rodziny osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. Po ślubie Aleksandra W. podjęła współpracę z mężem w jego firmie więc będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym jako osoba współpracująca.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 13 października 2008r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74, ze zm.)