Zgodnie z przepisami Konstytucji RP każdy ma do rozstrzygnięcia sprawy w drodze sprawiedliwego i jawnego procesu. Zasadę tę określa się mianem prawa do sądu.
Kodeks pracy także formułuje prawo do sądu tyle że w sprawach pracowniczych. Zgodnie z art. 242 k.p. każdy ma prawo dochodzić swoich roszczeń wynikających z prawa pracy w drodze postępowania sądowego.
W celu rozstrzygania spraw ze stosunku pracy w sądach powszechnych utworzono specjalne wydziały pracy.
Zobacz: Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy (art. 242-280)
Sprawami z zakresu prawa pracy są sprawy:
- O roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane,
- O ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie ma cechy stosunku pracy,
- O odszkodowania dochodzone od zakładu pracy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Sprawy z zakresu prawa pracy mogą być rozstrzygane przez sądy albo przez komisje pojednawcze.
Postępowanie przed komisja pojednawczą ma na celu polubowne rozstrzygnięcie sporów wynikłych w związku ze stosunkiem pracy.
Pracownik przed udaniem się do sądu pracy może wystąpić do komisji pojednawczej z wnioskiem o rozstrzygnięcie powstałego sporu. Założeniem ustawodawcy było to aby wizyta w sądzie była ostatecznością w wypadku sporów pracowniczych.
Zobacz serwis: Zatrudnienie
Przed komisją pojednawczą rozpatrywane są zarówno sprawy indywidualne jak i grupowe.
Zasady ustalania składu komisji pojednawczych są zapisane w kodeksie pracy.
Dodatkowo z przytoczonego przepisu kodeksu pracy wynika jasno, że każdy pracownik ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez komisję pojednawczą. Pracodawca nie może natomiast tego prawa ograniczać.