Usprawiedliwienie nieobecności
W sytuacji gdy przepisy prawa pracy obowiązujące u danego pracodawcy nie określają sposobu zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności pracownika w pracy, pracownik dokonuje zawiadomienia osobiście lub przez inną osobę telefonicznie lub za pośrednictwem innego środka łączności albo drogą pocztową, przy czym za datę zawiadomienia uważa się wtedy datę stempla pocztowego. Niedotrzymanie terminu powiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności może być usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami, np. obłożną chorobą połączoną z brakiem lub nieobecnością domowników albo innym zdarzeniem losowym.
Zwolnienie z pracy
Za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy pracodawca może zwolnić pracownika. Może to zrobić za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia z winy pracownika. Nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy oraz niepowiadomienie pracodawcy w terminie o nieobecności w pracy mogą bowiem zostać uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Pracodawca może też zwolnić pracownika za niepowiadomienie go w terminie o przyczynie nieobecności w pracy.
Rekomendowany produkt: Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne (PDF)
Wynagrodzenie za czas nieobecności
Do okresów nieobecności, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, należą m.in.:
- urlopy okolicznościowe (w wymiarze 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy, oraz 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką),
- opieka nad dzieckiem w wieku do 14 lat - jest to zwolnienie od pracy przysługujące pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat, w wymiarze 2 dni w ciągu roku kalendarzowego (jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, wówczas ze zwolnienia od pracy może korzystać wyłącznie jedno z nich),
- zwolnienie od pracy przysługujące kobiecie w ciąży na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy,
- zwolnienie od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi lub na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy,
- zwolnienia od pracy przysługujące pracownikom niepełnosprawnym w stopniu znacznym lub umiarkowanym w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym oraz w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy,
- zwolnienia od pracy przysługujące działaczom związkowym (np. związane z wykonywaniem doraźnych czynności związkowych).
Składki ZUS
Okres nieobecności w pracy spowodowany urlopem wychowawczym lub urlopem macierzyńskim jest okresem składkowym, jednak składki są finansowane przez budżet państwa. Zadaniem płatnika jest tylko ich rozliczenie w miesięcznych raportach rozliczeniowych. Również okres urlopu bezpłatnego pracownika nie generuje dla pracodawcy kosztów, jest to bowiem okres nieskładkowy. Należy pamiętać, że pracownik przebywający na dłuższym urlopie bezpłatnym zostaje zawieszony w ubezpieczeniach i po 30 dniach urlopu bezpłatnego traci uprawnienia zdrowotne. W trakcie urlopu bezpłatnego dłuższego niż 30 dni pracownik powinien zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny, np. przez współmałżonka, lub może ubezpieczyć się dobrowolnie, podpisując stosowną umowę z NFZ.