Gdy jest gorąco w pracy, na pracodawcy ciążą dodatkowe obowiązki wynikające z zasad BHP. Na co mogą liczyć pracownicy pracujący w upale? Jaka kara grozi pracodawcy za nieprzestrzeganie przepisów?
- Obowiązki pracodawcy wobec pracowników w miesiącach letnich
- Wysoka temperatura w miejscu pracy - prawa i obowiązki
- Kara dla pracodawcy od 1 tys. zł
- Kontrole PIP podczas upałów
- Nowe przepisy dot. temperatury w pracy od 1 stycznia 2027 r.
- Pomiar temperatury w miejscu pracy
Obowiązki pracodawcy wobec pracowników w miesiącach letnich
Lato to czas kiedy pracownicy musza zmierzyć się z pracą w uciążliwych warunkach wynikających z wysokiej, czasami bardzo wysokiej temperatury. Zbyt wysoka temperatura wpływa na wydajność pracy, ale przede wszystkim na samopoczucie pracowników. Praca w upale może przyczynić się do wystąpienia wypadków w pracy, bądź też wyłączyć pracownika z pracy przez np. zasłabnięcie. Kodeks pracy określa do czego zobowiązany jest pracodawcy, gdy temperatura na stanowisku pracy jest wysoka.
Wysoka temperatura w miejscu pracy - prawa i obowiązki
Zbyt wysoka temperatura wpływa na pracę pracowników pracujących na zewnątrz jak i w pomieszczeniach. Zasadniczo, jeśli na stanowiskach pracy temperatura przekracza 28 stopni Celsjusza, to pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom napoje. Jest to jego obowiązek, a wiec niewywiązanie się z niego stanowi naruszenie obowiązków pracodawcy. W przypadku pracy na otwartej przestrzeni, pracownik musi otrzymać napoje przy temperaturze przekraczającej 25 stopni. Oprócz tego, pracodawca może w firmie wprowadzić dodatkowe przerwy od pracy lub też skrócenie czasu pracy, za które pracownicy otrzymują pełne wynagrodzenie.
Jeśli warunki pracy, np. upał, stwarzają bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy pracownik ma prawo odmówić wykonywania pracy.
Kara dla pracodawcy od 1 tys. zł
W przypadku, kiedy pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, czyli nie zapewnia wody bądź innych napojów sprawę należy zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy. Jest to wykroczenie za które grozi kara grzywny od 1.000,00 zł do 30.000,00 zł.
Kontrole PIP podczas upałów
W okresie zwiększonych upałów PIP przeprowadza także wzmożone kontrole warunków pracy, w szczególności, gdy praca prowadzona jest na otwartej przestrzeni. W obecnej chwili została uruchomiona specjalna infolinia 22 626 43 67 w PIP, działająca od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 do 15:00, gdzie należy zgłaszać wszelkie naruszenia przepisów przez pracodawców związane z pracą w wysokich temperaturach.
Nowe przepisy dot. temperatury w pracy od 1 stycznia 2027 r.
Z racji faktu, że warunki klimatyczne ulegają zmianie i w bardzo dużym stopniu wpływają na warunki pracy obecnie obowiązujące przepisy nie są adekwatne do sytuacji rzeczywistej. W związku z powyższym, planowane jest wprowadzenie zmian do obecnie obowiązujących przepisów. Planuje się, aby w temperaturze powyżej 35 w pomieszczeniu, a na zewnątrz 32, z zastrzeżeniem, że byłaby to ciężka praca fizyczna zostałby, wprowadzony obowiązek wstrzymania pracy. Za czas wstrzymania pracy pracownicy otrzymaliby pełne wynagrodzenie. Niniejsze zmiany rozporządzenia dotyczącego ogólnych przepisów BHP miałyby obowiązywać od 1 stycznia 2027r.
Projekt ustawy wskazuje także na działania jakie pracodawca może zastosować w celu poprawienia warunków pracy w wysokich temperaturach:
- wprowadzenie dodatkowych przerw,
- praca na zmiany,
- umożliwienie pracy zdalnej,
- wprowadzenie skróconego czasu pracy,
- odpoczynek w zacienionych lub klimatyzowanych pomieszczeniach,
- środki ochronne takie jak np. kamizelki chłodzące.
Planowane zmiany są powodem dyskusji. Pojawiają się głosy pracodawców, że wdrożenie zmian spowoduje podniesienie kosztów co wpłynie na zwiększenie cen towarów i usług przez nich sprzedawanych. Jednakże w sytuacji zachodzących zmian klimatycznych, i pojawiających się coraz bardziej skrajnych warunków pracy, a także występowania sytuacji, kiedy pracodawca nawet w ekstremalnych temperaturach nie zapewnia pracownikom wody, proponowane zmiany wydają się zasadne podobnie, jak przeprowadzanie wzmożonych kontroli przez Państwowa Inspekcję Pracy.
Pomiar temperatury w miejscu pracy
Zastanawiające jest w jaki sposób miałaby być dokonywany pomiar temperatury, czy na szczególnie określonych urządzeniach z certyfikatami. W jakich godzinach takie pomiary byłyby przeprowadzane lub też jak długo miałaby utrzymywać się wysoka temperatura. Kolejna kwestia, to co uważane jest za ciężką pracę fizyczną, która nakładałaby obowiązek wstrzymania pracy. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wprowadzając wymienione zmiany, będzie musiało sporo kwestii i zagadnień doprecyzować.