Wniosek urlopowy nie zawsze jest wymagany. Pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop

Tomasz Kowalski
rozwiń więcej
zaległy urlop wypoczynkowy pracownik wypowiedzenie umowy o pracę okres wypowiedzenia pracodawca / Wniosek urlopowy nie zawsze jest wymagany. Pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop / ShutterStock

Prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje każdemu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Zwykle urlop jest udzielany na wniosek pracownika w terminie uzgodnionym z pracodawcą. Przepisy przewidują jednak sytuacje, gdy pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop bez jego zgody.

Jak należy udzielać pracownikom urlopów wypoczynkowych

Urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane:

  • zgodnie z planem urlopów – jeśli u pracodawcy funkcjonuje zakładowa organizacja związkowa,
  • po porozumieniu z pracownikiem – jeżeli u pracodawcy nie funkcjonuje zakładowa organizacja związkowa lub gdy funkcjonuje, ale wyraziła zgodę na nietworzenie planu urlopów.

W pierwszej kolejności powinien być wykorzystany urlop zaległy. Należy go udzielić pracownikowi najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Bez względu na to, czy urlop jest udzielany na podstawie planu urlopowego czy wniosku pracownika, termin wykorzystania tego urlopu musi wynikać z porozumienia pracodawcy i pracownika. Przymuszenie pracownika do pójścia na urlop wypoczynkowy jest złamaniem przepisów prawa pracy.

Udzielanie urlopu bez zgody pracownika podczas wypowiedzenia

Jak wspomniano, udzielenie urlopu wypoczynkowego bez zgody pracownika jest co do zasady niedopuszczalne. Kodeks pracy przewiduje jednak sytuację, w której pracodawca może udzielić urlopu bez planu urlopowego, a także bez wniosku o urlop. Taka sytuacja taka może mieć miejsce w czasie trwania okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Zdarza się bowiem, że podczas okresu wypowiedzenia pracodawca nie chce, aby pracownik pojawiał się w pracy – z przyczyn tzw. „obiektywnych” albo po prostu dlatego, żeby nie wypłacać ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Kodeks pracy zobowiązuje pracownika znajdującego się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę do wykorzystania przysługującego mu urlopu, jeżeli w tym czasie pracodawca mu go udzieli. Pracodawca może jednostronnie zadecydować, że pracownik wykorzysta zaległy oraz bieżący urlop wypoczynkowy. Pracownik musi wykorzystać urlop w terminie wskazanym przez pracodawcę. Bez znaczenia dla tego obowiązku jest to, która ze stron stosunku pracy dokonała wypowiedzenia umowy o pracę.

Udzielenie zaległego urlopu bez zgody pracownika

Czy pracodawca może jednostronnie skierować pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy? Termin wykorzystania zaległego urlopu powinien zostać uwzględniony w planie urlopów. W takiej sytuacji pracodawca może jednostronnie skierować pracownika na zaległy urlop zaplanowany w planie urlopów.

Pracodawca może udzielić pracownikowi zaległego urlopu wypoczynkowego także w sytuacji, gdy kończy się już określony przepisami termin wykorzystania tego urlopu (30 września następnego roku kalendarzowego), a pracownik odmawia wykorzystania tego urlopu. W takim przypadku pracodawca nie ma obowiązku uzgadniania z pracownikiem terminu wykorzystania urlopu, lecz musi udzielić mu urlopu w terminie określonym w Kodeksie pracy, nawet bez zgody pracownika. Niespełnienie powyższego obowiązku przez pracodawcę naraża go na sankcje, które może podjąć wobec niego Państwowa Inspekcja Pracy.

Podstawa prawna

  • ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.)
Kadry
Wniosek urlopowy nie zawsze jest wymagany. Pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop
22 cze 2026

Prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje każdemu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Zwykle urlop jest udzielany na wniosek pracownika w terminie uzgodnionym z pracodawcą. Przepisy przewidują jednak sytuacje, gdy pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop bez jego zgody.

Zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę od 8 lipca 2026 r. W tym dniu wchodzi w życie ustawa o PIP
22 cze 2026

Zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę przez inspektora pracy będzie możliwa już od 8 lipca 2026 r. W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja ustawy o PIP. Jak będzie się to odbywało? Co już teraz powinien zrobić pracodawca?

Dzień HR-owca: podejmujcie decyzje na podstawie danych, ale nie gubcie człowieka [WYWIAD]
21 cze 2026

20 czerwca co roku wypada Dzień HR-owca. Z tej okazji zadaliśmy kilka pytań dyrektorce HR w ADP Polska Annie Barbachowskiej. Z wywiadu można dowiedzieć o pracy w HR - jakie wykształcenie i umiejętności są wymagane, jak praca mieniła się na przestrzeni ostatnich 20 lat. Jak działy kadry i płac przygotowują się do wdrożenia regulacji o jawności wynagrodzeń? Czy 4-dnowy tydzień pracy ma sens? Jak przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu pracowników? Czy zatrudnieni korzystają z pracy zdalnej na wakacjach?

Płatna przerwa na umowie zlecenie w 2026 roku. Jak bezpiecznie skonstruować zapisy w umowie? [WZÓR KLAUZULI]
20 cze 2026

Wraz z rozpoczęciem sezonu urlopowego do działów kadr masowo trafiają pytania od zleceniobiorców o możliwość płatnego wypoczynku. Sytuację dodatkowo komplikuje zmiana dotycząca wliczania umów cywilnoprawnych do stażu pracowniczego. Jak legalnie przyznać zleceniobiorcy płatne wolne, nie narażając firmy na zarzut ustalenia stosunku pracy? Jakie pułapki kryje stawka godzinowa w 2026 roku? Wyjaśniamy.

PFRON, PCPR, PUP i brak środków. Niełatwo o utworzenie miejsca pracy dla OzN
19 cze 2026

Pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osoby niepełnosprawne, może otrzymać ze środków PFRON zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych. Problem w tym, że w praktyce finansową pomoc trudno jest otrzymać. Z czego to wynika?

Nie tylko 800 plus. Komu przysługuje zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka? Dla kogo becikowe?
22 cze 2026

Rodzicom i opiekunom przysługuje nie tylko świadczenie wychowawcze 800 plus. Oprócz tego, z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka w wysokości 1000 zł na jedno dziecko.

Zmiana przepisów o mobbingu i dyskryminacji. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy
22 cze 2026

Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Kodeks pracy i upraszczającą definicję mobbingu. Zmiany mają sprawić, że wszyscy pracownicy będą czuli się bezpiecznie w swoim miejscu pracy. Ustawa została przekazana do dalszych prac w Senacie.

Pracodawca może zwolnić pracownika, który często choruje. Sądy są zgodne – celem stosunku pracy nie jest dostarczanie pracownikowi pieniędzy
22 cze 2026

Kończy się czas rynku pracy pracownika. Wraz z tym końcem coraz częściej wspomina się o tym, że celem stosunku pracy jest nie dbanie o dobro i komfort pracownika, a świadczenie pracy, która choć ma się odbywać na określonych w przepisach zasadach i być odpowiednio wynagradzana, to ma też umożliwiać pracodawcy prowadzenie działalności na wolnym rynku.

Praca zdalna wciąż wygrywa. Kandydaci aplikują 4,5 razy częściej
17 cze 2026

Choć pracownicy najchętniej wybierają pracę zdalną, firmy coraz częściej proponują model hybrydowy. Dane No Fluff Jobs pokazują, że oferty umożliwiające pracę na odległość otrzymują 4,5 razy więcej zgłoszeń niż te wymagające pracy stacjonarnej.

Medycy dostaną podwyżki od lipca. Będzie ustawa o zbieraniu informacji o zarobkach lekarzy
17 cze 2026

1 lipca wzrosną wynagrodzenia zasadnicze pracowników podmiotów leczniczych. Podwyżka wyniesie od 469,19 zł do 1046,67 zł. Najwięcej otrzymają lekarze ze specjalizacją, najmniej pracownicy działalności podstawowej. Rząd chce zbierać informacje o zarobkach lekarzy.

pokaż więcej
Proszę czekać...