PPK: śmierć pracownika przed wypłatą, a po wypłacie wynagrodzenia. Jaka jest różnica?

Joanna Gawęda
Ekspert PFR Portal PPK
rozwiń więcej
ppk śmierć pracownika uczestnik zmarł przed wypłatą po wypłacie wynagrodzenia / PPK: śmierć pracownika przed wypłatą, a po wypłacie wynagrodzenia. Jaka jest różnica? / Shutterstock

Jeśli uczestnik PPK zmarł po wypłacie wynagrodzenia, od którego zostały obliczone i pobrane wpłaty do PPK, należy przekazać te wpłaty do instytucji finansowej. Gdyby jednak śmierć uczestnika PPK nastąpiła przed wypłatą wynagrodzenia, nie można by było od tego wynagrodzenia obliczyć i pobrać wpłat do PPK

Śmierć uczestnika PPK, a obowiązek pracodawcy dot. przekazania wpłat do PPK

Wpłaty do PPK stanowią określony procent wynagrodzenia uczestnika PPK, w rozumieniu ustawy o PPK. „Wynagrodzeniem” jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, bez stosowania ograniczenia do tzw. 30-krotności, oraz z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Autopromocja

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika jest, co do zasady, przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Wpłaty do PPK finansowane przez podmiot zatrudniający są obliczane, a wpłaty finansowane przez uczestnika PPK są obliczane i pobierane w terminie wypłaty wynagrodzenia przez podmiot zatrudniający. Następnie podmiot zatrudniający ma czas na dokonanie tych wpłat (czyli na przekazanie ich do instytucji finansowej, z którą ma zawartą umowę o zarządzanie PPK) do 15 dnia następnego miesiąca.

Śmierć uczestnika PPK po wypłacie wynagrodzenia

W sytuacji, gdy od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi zostały obliczone i pobrane wpłaty do PPK, ale przed ich dokonaniem uczestnik zmarł, należy przekazać te wpłaty do instytucji finansowej. Wpłaty do PPK sfinansowane przez pracodawcę należy wykazać w imiennym raporcie ZUS RCA za ostatni miesiąc, w którym zmarły pracownik uzyskał przychód stanowiący podstawę wymiaru składek. Raport złożony za miesiąc, w którym nastąpiło przekazanie wpłat do PPK z kodem 3000 XX złożony po śmierci pracownika miałby status odrzucony.

Środki zgromadzone na rachunku PPK zmarłego uczestnika trafią do jego bliskich. Zgodnie z przepisami ustawy o PPK, jeżeli w chwili śmierci uczestnik pozostawał w związku małżeńskim, instytucja finansowa przekaże połowę środków zgromadzonych na rachunku PPK zmarłego jego małżonkowi – w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Pozostałe środki z rachunku PPK zmarłego uczestnika trafią do osób uprawnionych wskazanych przez uczestnika instytucji finansowej prowadzącej jego rachunek PPK, a w razie niewskazania tych osób - do spadkobierców uczestnika. W razie prowadzenia rachunku PPK przez zakład ubezpieczeń, osobami uprawnionymi do otrzymania sumy ubezpieczenia (jeżeli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma osoby uprawnionej wskazanej instytucji finansowej), są członkowie najbliższej rodziny ubezpieczonego - w kolejności ustalonej w ogólnych warunkach ubezpieczenia, chyba że w umowie o prowadzenie PPK przewidziano inną kolejność.

Przykład

Wynagrodzenie pracownika (uczestnika PPK) za maj zostało wypłacone mu 10 czerwca. Od tego wynagrodzenia zostały obliczone i pobrane wpłaty do PPK. 12 czerwca pracownik zmarł – przed przekazaniem tych wpłat do instytucji finansowej. Mimo to, pracodawca powinien dokonać tych wpłat. Załóżmy, że zrobi to 15 lipca. W takim przypadku sfinansowaną przez pracodawcę wpłatę trzeba będzie wykazać w raporcie ZUS RCA za czerwiec (czyli za ostatni miesiąc, w którym zmarły pracownik uzyskał przychód stanowiący podstawę wymiaru składek). Zmarły pracownik nie był żonaty i wskazał instytucji finansowej swojego przyjaciela jako osobę uprawnioną do środków z rachunku PPK po jego śmierci, w związku z czym środki z rachunku PPK zmarłego uczestnika trafią do jego przyjaciela - bez konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego.

Śmierć uczestnika PPK przed wypłatą wynagrodzenia

W przypadku, gdy uczestnik PPK zmarł przed wypłatą wynagrodzenia, pracodawca nie nalicza od tego wynagrodzenia wpłat do PPK. Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą wówczas na żonę zmarłego oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej (w razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku). Wynagrodzenie wypłacone członkom rodziny zmarłego pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy i nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w związku z czym nie należy naliczać od niego wpłat do PPK.

oprac. Emilia Panufnik
rozwiń więcej
Kadry
PPK: śmierć pracownika przed wypłatą, a po wypłacie wynagrodzenia. Jaka jest różnica?
15 cze 2026

Jeśli uczestnik PPK zmarł po wypłacie wynagrodzenia, od którego zostały obliczone i pobrane wpłaty do PPK, należy przekazać te wpłaty do instytucji finansowej. Gdyby jednak śmierć uczestnika PPK nastąpiła przed wypłatą wynagrodzenia, nie można by było od tego wynagrodzenia obliczyć i pobrać wpłat do PPK

Zasiłek macierzyński za jeden dzień urlopu ojca wynosi średnio 173 zł, a matki 140 zł. Ojcowie wykorzystują tylko 5 tygodni urlopu, a mogą 9
15 cze 2026

Zasiłek macierzyński za jeden dzień urlopu ojca wynosi średnio 173 zł, a matki 140 zł. Dysproporcje powoli maleją. Z danych wynika, że ojcowie wykorzystują tylko 5 tygodni urlopu rodzicielskiego, a mogą 9. Tych tygodni nie da się przenieść na matkę. Niewykorzystane przepadają. W czym tkwi problem?

PESEL UKR: do kiedy legalny pobyt w Polsce? Legalizacja pobytu cudzoziemców - co warto wiedzieć? Uwaga na zakaz pracy, deportacje czy utratę ubezpieczenia medycznego
13 cze 2026

Co warto wiedzieć o legalizacji pobytu cudzoziemców? Do kiedy legalny pobyt w Polsce mają obywatele Ukrainy z PESEL UKR? Uwaga na zakaz pracy, deportacje czy utratę ubezpieczenia medycznego.

Pracownicy są niesprawiedliwie oceniani przez AI. Co pracodawca musi zmienić, aby unikać błędów?
12 cze 2026

Pracownicy są niesprawiedliwie oceniani przez AI w toku procesu rekrutacyjnego. Zaczynają tworzyć CV pod kątem kompetencji faworyzowanych przez sztuczną inteligencję. W konsekwencji pracodawcy ciężko ocenić faktyczne zdolności przyszłego pracownika. Co trzeba zmienić, aby uniknąć błędów?

Koniec przypadkowych benefitów tylko po to, aby dobrze wyglądały w ogłoszeniu o pracę. Co przesądza o wyborze pracodawcy?
12 cze 2026

Koniec przypadkowych benefitów tworzonych tylko po to, aby dobrze wyglądały w ogłoszeniu o pracę. Co dziś realnie przesądza o wyborze pracodawcy? Jakie nietypowe benefity pracownicze spotyka się w ogłoszeniach o pracę w 2026 r.?

Dział HR, który buduje poczucie bezpieczeństwa
12 cze 2026

Rozmowa z Anną Dębicką-Rasiak, członkiem zarządu ds. personalnych w Lidl Polska, o kulturze organizacyjnej opartej na szacunku, inkluzywności i realnym wsparciu pracowników.

MRPiPS: Skrócony czas pracy jest szczególnie ważny dla osób z niepełnosprawnościami
11 cze 2026

W pilotażu skróconego czasu pracy biorą udział również osoby z niepełnosprawnościami. Zapytaliśmy zatem ministerstwo rodziny o to jak krótsza praca wpłynęłaby na sytuację takich osób i ich aktualne prawa.

5-10 tys. zł w ogłoszeniach o pracę. Jak pracodawcy radzą sobie z nowymi przepisami o wynagrodzeniach?
11 cze 2026

5-10 tys. zł to najczęstsze zarobki podawane w ogłoszeniach o pracę. Jak pracodawcy radzą sobie dziś z nowymi przepisami o wynagrodzeniach i stanowiskach neutralnych płciowo w ofertach pracy?

Raport dot. luki płacowej od 2027 r. co roku lub raz na 3 lata. Nowy obowiązek pracodawcy z dyrektywy płacowej
10 cze 2026

Nowe przepisy o raporcie dotyczącym luki płacowej będą funkcjonowały od 2027 r. Dyrektywa płacowa wymaga implementacji do krajowego porządku prawnego regulacji w sprawie zwiększenia transparentności wynagrodzeń pracowników. Głównym celem jest niwelowanie luki płacowej, a więc dysproporcji pomiędzy zarobkami kobiet i mężczyzn ma tych samych stanowiskach lub wykonujących pracę tej samej wartości. Którzy pracodawcy będą sporządzali raport co roku, a którzy raz na 3 lata?

Badania lekarskie pracowników. Kto je musi wykonać?
12 cze 2026

Badania lekarskie pracowników to profilaktyczne badania z zakresu medycyny pracy. Kodeks pracy przewiduje, że każdy pracodawca ma obowiązek skierować pracownika na badania, a za ich wykonanie w całości płaci firma. Dopuszczenie do pracy osoby bez ważnego orzeczenia jest zabronione.

pokaż więcej
Proszę czekać...