Pracodawcy prowadzący placówki handlowe muszą zapewnić pracownikom wolne 1 i 11 listopada

Marek Skałkowski
prawnik, ekspert z zakresu prawa pracy, redaktor naczelny MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń, były pracownik działu porad prawnych Państwowej Inspekcji Pracy
rozwiń więcej
Planując pracę w listopadzie pracodawcy powinni pamiętać, że pracowników placówek handlowych obowiązuje zakaz pracy w święta. Nie można zatem wyznaczyć pracownikom pracującym w placówkach handlowych pracy 1 listopada (Dzień Wszystkich Świętych) i 11 listopada (Narodowe Święto Niepodległości).

Pracodawcy nie mogą polecić pracownikom pracy w placówkach handlowych także w przypadku, gdy święto przypada w niedzielę (art. 1519a § 2 Kodeksu pracy). Z takim przypadkiem będziemy mieli do czynienia 11 listopada br. Święto Niepodległości przypada bowiem w tym roku w niedzielę.

Autopromocja

Przepisy prawa pracy nie definiują pojęcia placówki handlowej. Zdaniem Ministerstwa Pracy, przy wykładni pojęcia „placówka handlowa” należy się posiłkować Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) oraz wyjaśnieniami występującymi w słownikach języka polskiego. Za placówkę handlową należy więc uznać każdą placówkę, której główną działalnością jest handel. Dotyczy to wszelkich zakładów, które kupują wyroby w celu ich sprzedaży. Przy czym chodzi tu o działalność handlową zarówno hurtową, jak i detaliczną. Placówką handlową są więc zarówno sklepy, hurtownie czy domy wysyłkowe, jak też stoiska i stragany. Nie ma znaczenia wielkość danej placówki czy liczba zatrudnionych w niej pracowników.

PRZYKŁAD

Pracodawca prowadzący hurtownię kwiatów polecił swoim pracownikom sprzedawać 1 listopada na straganie kwiaty i znicze. Takie postępowanie pracodawcy jest nieprawidłowe. Zakaz pracy w święta w placówkach handlowych dotyczy też handlu na straganie.

Zgodnie ze stanowiskiem PIP, zakaz pracy w placówkach handlowych nie dotyczy m.in. stacji benzynowych, aptek czy cukierni. Zdaniem PIP, takiego rodzaju placówki, oprócz sprzedaży oferowanych przez siebie produktów, pełnią pewną formę usługową, a ponadto, ze względów społecznych, powinny być czynne w dniach świątecznych.

Zakaz pracy w placówkach handlowych dotyczy wszystkich pracowników, a nie tylko tych, którzy pracują przy sprzedaży. Obejmuje on zatem również np. pracowników ochrony czy informatyków. Zakaz pracy w handlu nie dotyczy osób niebędących pracownikami, czyli np. pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych czy właścicieli sklepów. Te osoby mogą pracować w handlu w dni świąteczne.

Za pracę w święto uważa się pracę wykonywaną między godziną 6.00 w dniu świątecznym a godziną 6.00 w dniu następnym (art. 1519 § 2 Kodeksu pracy).

Pracodawca może jednak w przepisach wewnątrzzakładowych wprowadzić inne godziny pracy w święto, np. między godz. 12.00 w tym dniu a godz. 12.00 w dniu następnym. W takim przypadku praca w placówce handlowej nie może być wykonywana między tak wyznaczonymi godzinami.

PRZYKŁAD

Pracodawca nie ustalił w firmie innych, niż określone w Kodeksie pracy, godzin pracy w święto. Praca w sklepach należących do tego pracodawcy odbywa się 24 godziny na dobę na 3 zmianach. W nocy z 31 października na 1 listopada pracodawca zaplanował pracownikom pracę od godz. 22.00 (31 października) do godz. 6.00 (1 listopada). Następnie pracownicy mają przyjść do pracy na godz. 6.00 (2 listopada). Takie zaplanowanie pracy będzie prawidłowe.

Planując pracownikom pracę w listopadzie br., przy obliczaniu wymiaru czasu pracy trzeba uwzględnić dni świąteczne. Obliczając wymiar czasu pracy na listopad 2012 r. dla pracowników, którzy pracują od poniedziałku do piątku, należy:


Krok 1. Pomnożyć 40 godz. przez liczbę pełnych tygodni, jakie występują w listopadzie

W listopadzie 2012 r. występują 4 pełne tygodnie (1–28 listopada), a zatem 4 x 40 godz. = 160 godz.

Krok 2. Do otrzymanej liczby godzin należy dodać iloczyn 8 godz. i liczby dni przypadających od poniedziałku do piątku „wystających” poza pełne tygodnie

W listopadzie br. są dwa takie dni, tj. 29 i 30 listopada, a zatem 160 godz. + 16 godz. (8 godz. x 2 dni) = 176 godz.

Krok 3. Od otrzymanej liczby godzin należy odjąć 8 godz. z tytułu każdego święta, które występuje w innym dniu niż niedziela lub dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy

W listopadzie br. jest jedno takie święto, tj. 1 listopada, które przypada w czwartek. Wymiaru czasu pracy nie obniży święto 11 listopada, które przypada w niedzielę, a zatem 176 godz. – 8 godz. = 168 godz.

W listopadzie 2012 r. pracownicy pracujący od poniedziałku do piątku mają do przepracowania 168 godz.

Podstawa prawna:

  • art. 130, art. 1519, art. 1519a Kodeksu pracy,
  • art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.)
Kadry
ZUS: emeryci i renciści otrzymają w maju od nas list; dwie ważne decyzje w jednej kopercie
06 maja 2024

W ciągu najbliższych dni i tygodni (do końca maja) emeryci i renciści otrzymają list z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.  W jednej kopercie znajdą oni dwie decyzje - o marcowej waloryzacji oraz o dodatkowym świadczeniu rocznym czyli tzw. trzynastce.

Świadczenie wspierające. Komu ZUS przyzna to świadczenie, w jakiej wysokości i na jak długo?
06 maja 2024

Nawet o 3918,11 zł miesięcznie mogą starać się osoby posiadające status osoby z niepełnosprawnością. Jak uzyskać świadczenie wspierające?

Jaki temat rozprawki na maturze 2024?
04 maja 2024

Wiele abiturientów zastanawia się jaki będzie temat rozprawki na maturze 2024? Możliwości i motywów literackich jest bardzo dużo. Warto zwrócić jednak szczególną uwagę na motyw pracy i rolę człowieka pracującego w polskiej literaturze.

Od maja urlopy dla dużej grupy pracowników: jest już wykaz stanowisk
04 maja 2024

Od maja obowiązują nowe przepisy i urlopy dla dużej grupy pracowników. Konkretnie chodzi o wykaz stanowisk pracy uprawniających do urlopu oraz wzór zaświadczenia o okresie korzystania przez pracownika z urlopu. Rozporządzenie wchodzi w życie 10 maja 2024 r. Kto ma prawo do tych uprawnień urlopowych?

Kiedy matury 2024? Terminy, przedmioty i praca nauczycieli
04 maja 2024

Około 263 000 zdających, którzy ukończą szkołę ponadpodstawową w roku szkolnym 2023/2024, przystąpi do egzaminu maturalnego z przedmiotów obowiązkowych. Ogółem w 2024 r. przeprowadzonych zostanie ok. 556 885 egzaminów w części ustnej oraz ok. 1 405 725 egzaminów w części pisemnej. Kiedy matury 2024? Poniżej szczegółowe terminy, godziny, przedmioty i praca nauczycieli podczas matur.

5000 zł do 8000 zł zasadniczego wynagrodzenia od 30 kwietna 2024, z wyrównaniem od 1 stycznia, podwyżka o 20% - ale nie dla każdego
04 maja 2024

5000 zł do 8000 zł zasadniczego wynagrodzenia od 30 kwietna 2024, z wyrównaniem od 1 stycznia, podwyżka o 20% - ale nie dla każdego. Konkretna wysokość stawek zależy od kwalifikacji, posiadanego doświadczenia oraz od jednostki zatrudniającej. Która grupa zawodowa otrzyma takie podwyżki? 

Czy 19 maja 2024 to niedziela handlowa?
03 maja 2024

Czy 19 maja 2024 to niedziela handlowa? Czy w maju jest niedziela handlowa? Poniżej wykaz niedziel handlowych na 2024 r.

5 maja: Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych
03 maja 2024

W dniu 5 maja przypada: Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych, a w Polsce to także Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną. Trzeba zwrócić uwagę na sytuację tych osób, szczególnie w kontekście społecznym, zawodowym ale i ekonomicznym. Przecież już zgodnie z Konstytucją RP: Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny”. Musimy zatem wiedzieć, że uznając i popierając godność i prawa osób z niepełnosprawnościami, uznajemy własną godność i prawa.

4 maja to Dzień Św. Floriana - Święto Strażaków
03 maja 2024

Świętowaliśmy 1, 2, 3 maja teraz przyszedł czas na 4 maja -  Dzień Św. Floriana. To Wielkie Święto Strażaków. Zostało ustanowione w dniu imienia patrona tej grupy zawodowej czyli właśnie św. Floriana. W ten szczególny dzień warto wyrazić wdzięczność zarówno strażakom z Ochotniczych Straży Pożarnych jak i z Państwowej Straży Pożarnej za ich trud, ciężką i niebezpieczną służbę, gdzie często narażają swoje życie i zdrowie dla niesienia pomocy innym. 

Emerytura z ZUS: by zapewnić sobie nawet najniższą nie można zbyt często korzystać z zasiłków chorobowych, dlaczego
04 maja 2024

Częste przebywanie na zwolnieniu lekarskim, zwłaszcza tuż przed emeryturą ma wpływ na negatywny wpływ jej wysokość. A często na tym etapie życia bywa i tak, że dla poratowania zdrowia trzeba okresowo skorzystać z renty. Czy więc chorobowe wlicza się do emerytury? Nie tylko więc zbyt krótki staż pracy, ale i duży staż pracy, ale poprzerywany zwolnieniami lekarskimi może obniżyć emeryturę i pozbawić prawa do minimalnej gwarantowanej emerytury, bo formalnie takie okresy zwolnień, choć stażu pracy nie obniżają, w stażu ubezpieczeniowym uznawane są za okresy nieskładkowe.

pokaż więcej
Proszę czekać...