Jak przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę wpłynie na podatki, leasing i koszty firmowe?

oprac. Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
rozwiń więcej
Jak przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę wpłynie na podatki, leasing i koszty firmowe? / Jak przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę wpłynie na podatki, leasing i koszty firmowe? / Shutterstock / Shutterstock

Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę to temat, który budzi poważne kontrowersje wśród przedsiębiorców. Podpisana przez Prezydenta reforma PIP wprowadza istotne zmiany, które mogą mieć poważne konsekwencje podatkowe, a także wpłynąć na rozliczenie kosztów firmowych po stronie (byłych) zleceniobiorców. Co oznacza dla właścicieli firm, jeśli ich kontrahenci będą musieli przejść na etat?

Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę to temat, który budzi poważne kontrowersje wśród przedsiębiorców

Podpisana przez Prezydenta reforma PIP wprowadza istotne zmiany, które mogą mieć poważne konsekwencje podatkowe, a także wpłynąć na rozliczenie kosztów firmowych po stronie (byłych) zleceniobiorców. Co oznacza dla właścicieli firm, jeśli ich kontrahenci będą musieli przejść na etat? Jakie wyzwania czekają w kwestiach rozliczenia leasingu operacyjnego, kosztów uzyskania przychodu, czy odliczenia VAT? Tomasz Prokurat, partner w Kancelarii Litigato, wyjaśnia, co się zmienia i jakie ryzyka niosą te zmiany dla przedsiębiorców.

Jak przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę wpłynie na podatki, leasing i koszty firmowe? Kiedy B2B zmienia się w umowę o pracę? Jakie branże mogą być najbardziej narażone?

Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę może być szczególnie dotkliwe dla branż, w których wynagrodzenia na umowach B2B są najwyższe - takich jak IT, usługi doradcze, marketingowe czy pośrednictwo. Zmiana statusu takich umów będzie miało znaczący korzystny wpływ na budżet państwa i to tu należy się spodziewać wzmożonej aktywności PIP, ZUS i organów podatkowych.

Jak wskazuje Tomasz Prokurat, partner w kancelarii Litigato, najbardziej zagrożone są te branże, gdzie wynagrodzenia sięgają 15 000 PLN i więcej miesięcznie, ponieważ w tych przypadkach zmiana na umowę o pracę będzie miała natychmiastowy efekt fiskalny, co w naturalny sposób motywuje organy państwa do działania właśnie w tym obszarze.

Ekspert zauważa, że druga grupa, która będzie budzić zainteresowanie, to te branże, gdzie wynagrodzenia są niższe lub oscylują wokół średniej krajowej lub płacy minimalnej, ale okoliczności współpracy wskazują na nadużywanie umów B2B, czy wręcz „wypychanie” pracowników na b2b – przykłady to kurierzy, taksówkarze czy kosmetyczki. W takich przypadkach organom kontrolnym będzie łatwiej wykazać, że te osoby faktycznie wykonują pracę pod kierownictwem i na rachunek pracodawcy, a nie prowadzą działalność gospodarczą na własny rachunek.

W mojej ocenie, Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie zainteresowana kontrolowaniem podmiotów zatrudniających na umowy cywilnoprawne (np. zlecenia), ponieważ przekwalifikowanie takich umów na umowę o pracę będzie miało znikomy skutek fiskalny. Uważam, że tzw. „śmieciówki" nie znikną na skutek tej reformy, właśnie dlatego, że ich oskładkowanie i opodatkowanie jest zbliżone do umowy o pracę i przekwalifikowanie nie daje istotnej korzyści budżetowi państwa – komentuje ekspert Litigato.

Osoby dziś będące na b2b często biorą auta w leasing. Co z umowami leasingu operacyjnego? Jak przekwalifikowanie wpływa na koszty uzyskania przychodu?

Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę nie oznacza , że dana osoba automatycznie zamyka swoją działalność gospodarczą. Samo przekwalifikowanie umowy nie powinno być dostatecznym powodem dla wypowiedzenia umowy leasingu.

- Osoba, której umowa B2B została przekwalifikowana na umowę o pracę, będzie funkcjonować jako pracownik swojego byłego kontrahenta, ale jednocześnie nadal jako przedsiębiorca, z obowiązkiem płacenia składek ZUS z tego tytułu - z uwzględnieniem zbiegu tytułów, dopóki nie zdecyduje się zamknąć swojej działalności gospodarczej, co również ma konsekwencje podatkowe – tłumaczy Tomasz Prokurat.

To, czy rata leasingu za samochód będzie mogła być uznana za koszt uzyskania przychodu zależy od skuteczności wykazania, że jest to wydatek mający na celu uzyskanie przychodów lub zabezpieczenie źródła przychodów. Dla osoby „na JDG", która miała tylko jednego klienta i właśnie jej przekwalifikowano umowę na stosunek pracy, będzie to najczęściej oznaczało brak możliwości rozpoznawania raty leasingu jako kosztu podatkowego, bo skoro jej jedyny przychód zostanie uznany za pochodzący z pracy najemnej, nie będzie w stanie wykazać, że osiągnęla przychody z działalności gospodarczej.

Ważne

Co ważne, organy podatkowe będą mogły zakwestionować raty leasingu (i inne wydatki) rozliczone jako koszty podatkowe w przeszłości - za wszystkie nieprzedawnione lata podatkowe (czyli ponad 5 lat wstecz). Fakt, ze decyzja PIP obowiązuje „od teraz", nie zamyka tym organom możliwości weryfikowania przeszłości, zwłaszcza jeśli okoliczności faktyczne będące podstawą decyzji PIP o przekwalifikowaniu trwały niezmiennie przez dłuższy czas w przeszłości.

Czy firma może dalej odliczać VAT i rozliczać wydatki na sprzęt?

Zmieniony status osoby z „B2B” na pracownika może również wpływać na odliczenia VAT i uznanie wydatków za firmowe. Jeśli osoba „przekwalifikowana” prowadziła działalność gospodarczą i odliczała VAT od wydatków, to po zmianie statusu na pracownika organy podatkowe mogą zakwestionować prawo do odliczenia VAT zarówno za bieżące, jak i wcześniejsze okresy – nawet za 5 lat wstecz.

Jak podkreśla ekspert, może to dotyczyć również faktur sprzedażowych wystawionych przez osobę, która uznawana była za przedsiębiorcę, a po zmianie jej statusu na pracownika, te faktury mogą zostać uznane za „puste”. W takich przypadkach organ podatkowy i prokuratura mają prawo do ścigania czynów związanych z wystawianiem i przyjmowaniem tzw. pustych faktur, co w sytuacji nie wydaje się prawdopodobne w takiej sytuacji, ale nie można w 100% wykluczyć, że nie nastąpi i wówczas może prowadzić do odpowiedzialności karnej, a trzeba mieć w świadomości, że tzw. przestępstwa fakturowe są w Polsce zagrożone karami pozbawienia wolności w wysokim wymiarze.

Czy „abolicja” rzeczywiście chroni przedsiębiorców?

W debacie wokół reformy pojawia się argument, że przedsiębiorcy mają jeszcze czas, by „bezpiecznie” przekonwertować relacje B2B na umowy o pracę. Jak zwraca uwagę Tomasz Prokurat, to uproszczenie może okazać się bardzo mylące.

- Art. 16 ustawy przewiduje jedynie, że podmiot, który w ciągu 12 miesięcy dobrowolnie doprowadzi relację do stanu zgodnego z prawem, nie poniesie odpowiedzialności wykroczeniowej, czyli uniknie grzywny z art. 281 kodeksu pracy. To nie jest jednak żadna pełna abolicja. Przepis nie wyłącza bowiem uprawnień organów podatkowych do kwestionowania rozliczeń z poprzednich lat. W praktyce może to oznaczać, że mimo braku odpowiedzialności za wskazane wyżej wykroczenie, fiskus zakwestionuje u byłego przedsiębiorcy koszty uzyskania przychodu, odliczenia VAT czy zastosowaną stawkę podatku, a ZUS zażąda składek nawet za ponad 5 lat wstecz – ostrzega Tomasz Prokurat.

Zatem również po stronie firmy, która współpracowała z osobą na b2b, możliwe będzie podważenie kosztów i odliczeń z faktur wystawianych przez taką osobę, a także dochodzenie odpowiedzialności płatnika za zaliczki na PIT i składki ZUS. - Ustawa mówi o uniknięciu grzywny, ale nie daje ochrony przed skutkami podatkowymi i składkowymi. A to właśnie one mogą się okazać dla przedsiębiorców najbardziej dotkliwe - zaznacza Tomasz Prokurat.

Źródło: www.litigato.pl; Kancelaria LITIGATO Pławiak Prokurat Karcz, autorstwo: Tomasz Prokurat, partner w Kancelarii Litigato.

Kadry
Idealny dział HR za 10 lat: AI od „czarnej roboty”, człowiek od nadawania sensu [Wywiad cz. II]
30 maja 2026

Jak idealny dział HR będzie wyglądał za 10 lat: AI od „czarnej roboty”, a człowiek od nadawania jej sensu? Jakie stanowiska zostaną zastąpione, a kto może spać spokojnie? Oto druga część wywiadu "Jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach". Na nasze pytania odpowiada Dominique Rodier, wiceprezes ADP ds. badań i rozwoju.

Jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach [wywiad]
29 maja 2026

Od administracji do strategicznego wywiadu czyli jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach. Jakie błędy we wdrażaniu AI zdarzają się niezwykle powszechnie? W jakiej fazie rewolucji AI jesteśmy obecnie? Jak ewoluuje tradycyjne CV? Na nasze pytania w pierwszej części wywiadu odpowiada Dominique Rodier, wiceprezes ADP ds. badań i rozwoju.

Pracownicy jeszcze nigdy nie byli tak wypaleni zawodowo. Co czwarty pracownik zatrudnia się podwójnie
29 maja 2026

Pracownicy jeszcze nigdy nie byli tak wypaleni zawodowo - aż 80% pracowników deklaruje brak energii do działania. Co czwarty pracownik zatrudnia się podwójnie. W tym momencie liderzy zamiast zwiększać efektywność za wszelką cenę powinni chronić energię i zasoby ludzi.

Sąd a zwolnienie pracownika za niewysyłanie raportów. Przez 4 lata. Ważne. Czy pracodawca tolerował 4 lata
30 maja 2026

Wypowiedzenie zostanie uznane przez sędziów za wadliwe. Nie można przez 4 lata tolerować "grzechów" pracownika i nagle "przypomnieć" sobie, że naruszał prawo. Pracownik nie wysyłał raportów. Jest jasne, że był to jego obowiązek. Firma to tolerowała. I nagle przypomnieli sobie

Wynagrodzenia pracowników do zmiany. Pracodawcy zyskują czas na weryfikację strategii płacowej
28 maja 2026

Wynagrodzenia pracowników do zmiany - pracodawcy przygotowują się na transparentność płac. Zyskują czas na weryfikację strategii płacowej i ewentualną przebudowę architektury stanowisk.

Kto może ubiegać się o zasiłek opiekuńczy? Jak długo ZUS będzie wypłacać świadczenie?
28 maja 2026

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Świadczenie można otrzymać w przypadku opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Komu konkretnie przysługuje zasiłek i przez jaki okres?

Pracownicy lubią swoich szefów, ale im nie ufają
28 maja 2026

Pracownicy lubią swoich szefów, ale im nie ufają - okazuje się, że większość profesjonalistów (71%) lubi swojego szefa, ale duża część tych, którzy darzą przełożonego sympatią, przyznaje, że jednocześnie albo mu nie ufa, albo ma co do tego wątpliwości. W czym tkwi problem? Jak w prosty sposób to zmienić?

Czerwiec 2026: kalendarz do druku [PDF]
28 maja 2026

Darmowy kalendarz czerwca 2026 do druku z miejscem na notatki w formacie PDF. W czerwcu jest m.in. Boże Ciało, Dzień Dziecka i Dzień Ojca. Najważniejsze daty są zaznaczone. Pobierz, wydrukuj i dodaj ważne notatki.

Czerwiec 2026 - dni wolne i godziny pracy. Kiedy wypada Boże Ciało?
28 maja 2026

Czerwiec w 2026 roku – dni wolne i godziny pracy w tabeli. Kiedy wypada Boże Ciało? Jaki jest wymiar czasu pracy w czerwcu? Kalendarz czerwca 2026 z najważniejszymi datami.

Po urlopie macierzyńskim kobieta traktowana jak pracownik drugiej kategorii
27 maja 2026

Po urlopie macierzyńskim kobieta traktowana jest jak pracownik drugiej kategorii. Kiedy nie widzi dla siebie szans na awans i lepsze traktowanie, często woli zrezygnować z pracy. Tymczasem poziom dzietności w Polsce drastycznie spada, a rąk do pracy brakuje. Co trzeba zmienić?

pokaż więcej
Proszę czekać...