Lista kontrolna PIP pomaga pracodawcom wybrać właściwą umowę z pracownikiem. Ograniczy stosowanie tzw. umów śmieciowych

oprac. Emilia Panufnik
rozwiń więcej
Lista kontrolna PIP: pomoc dla pracodawców w wyborze właściwej umowy z pracownikiem. Ma ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych / Lista kontrolna PIP pomaga pracodawcom wybrać właściwą umowę z pracownikiem. Ograniczy stosowanie tzw. umów śmieciowych / Shutterstock

Lista kontrolna przygotowana przez PIP i związki zawodowe ma pomóc pracodawcom w wyborze właściwej umowy z pracownikiem. Celem tej inicjatywy jest ograniczenie nadużywania umów cywilnoprawnych w sytuacjach, kiedy powinna być zawarta umowa o pracę.

Lista kontrolna PIP i związków zawodowych

Nowe narzędzie ma pomóc pracodawcom w wyborze właściwego rodzaju umowy oraz ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych w sytuacjach, gdy powinna być stosowana umowa o pracę.

Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki wraz z przedstawicielami Państwowej Inspekcji Pracy spotkali się z reprezentantami ogólnopolskich central związkowych, by opracować projekt listy kontrolnej, która ma ułatwiać wybór właściwego rodzaju umowy przy zatrudnianiu pracowników.

Lista kontrolna ma służyć zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. To praktyczny element samokontroli, który pozwala w przejrzysty sposób ocenić, jaki rodzaj umowy powinien zostać zastosowany przy wykonywaniu danej pracy. Dzięki liście kontrolnej pracodawcy będą mogli wcześniej wyeliminować ryzyko nieprawidłowego zatrudnienia i uniknąć konsekwencji wynikających z niewłaściwego doboru umowy, natomiast pracownicy zyskają narzędzie pomagające im świadomie rozpoznać sytuacje, w których spełnione są przesłanki umowy o pracę – podkreślił Główny Inspektor Pracy.

Związki zawodowe popierają reformę PIP

Obecni na spotkaniu przedstawiciele Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych i Forum Związków Zawodowych zadeklarowali poparcie dla reformy Inspekcji, w tym dla nadania inspektorom pracy uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę na mocy decyzji administracyjnej.

Jak podkreślił przedstawiciel OPZZ Paweł Śmigielski, jednym z priorytetów związków zawodowych jest ograniczenie stosowania tzw. umów śmieciowych w przypadkach, w których istnieje podporządkowanie pracownicze. Przedstawiciele związków zwrócili uwagę na sektor usług, w którym – ich zdaniem – najczęściej dochodzi do nadużyć. Praktyka stosowania kontraktów cywilnoprawnych zamiast umów o pracę nie daje zatrudnionym w tej branży stabilności zatrudnienia, pozbawia ich podstawowych praw wynikających z pracy na etacie, ale także zagraża zdrowej konkurencji między przedsiębiorcami.

Lista kontrolna - cel

W trakcie konsultacji omówiono zakres i funkcję listy kontrolnej. Strony dały sobie czas na analizę przedstawionych podczas dyskusji argumentów oraz przygotowanie propozycji pytań, które znajdą się na liście. Szef Państwowej Inspekcji Pracy podkreślił, że znajomość prawa pracy wśród zatrudnionych wciąż jest niewystarczająca, dlatego lista kontrolna może pełnić również funkcję edukacyjną. Ma pomóc zatrudnionym w rozpoznawaniu sytuacji, w których zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem powinni pracować na etacie.

Kadry
Nowość: interpretacja indywidualna GIP, gdy pracodawca ma wątpliwości w sprawie zatrudnienia na umowę o pracę. Jak złożyć wniosek? PIP wyjaśnia
10 lip 2026

Gdy pracodawca ma wątpliwości w sprawie zatrudnienia na umowę o pracę, może wystąpić o interpretację indywidualną Głównego Inspektora Pracy. To nowość, która weszła w życie wraz z reformą Państwowej Inspekcji Pracy. Jak złożyć wniosek i uiścić opłatę w wysokości 40 zł? PIP wyjaśnia krok po kroku.

Jest już wiele skarg od pracowników. Skala kontroli PIP po reformie może być znacząca
09 lip 2026

Jest już wiele skarg od pracowników i spodziewane jest dalsze utrzymywanie się ich na wysokim poziomie. Skala kontroli PIP po reformie może więc być znacząca. Nie wiadomo, ile umów zostanie przekształconych w tym roku. Szacuje się, że około 160 tys. umów B2B to fikcyjne samozatrudnienie.

Do końca 2026 r. PIP skupi się na skargach pracowników. Kontrole planowe zaczną się w 2027 r.
09 lip 2026

Janusz Krasoń zapowiada, że do końca 2026 r. PIP skupi się na skargach pracowników. Kontrole planowe zaczną się najwcześniej w 2027 r. Nie tylko pozorne umowy B2B i cywilnoprawne będą sprawdzane. PIP po reformie zajmie się również wzmocnieniem ochrony przed mobbingiem oraz walką z bezpłatnymi stażami. Na takie działania wskazuje szefowa resortu pracy.

Nowy GIP ostrzega: każda skarga w zakresie pozornych umów B2B i cywilnoprawnych będzie skrupulatnie sprawdzana
09 lip 2026

Dnia 8 lipca 2026 r. weszła w życie największa reforma Państwowej Inspekcji Pracy od lat. Inspektorzy PIP zyskali uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Nowy Główny Inspektor Pracy - Janusz Krasoń - ostrzega, że każda skarga w tym zakresie będzie skrupulatnie sprawdzana.

Zmiany w zwolnieniach lekarskich 2026 obowiązują od kilku miesięcy. Nowe przepisy dotyczą wszystkich na L4
08 lip 2026

Zmiany w zwolnieniach lekarskich 2026 obowiązują już od kilku miesięcy i są wdrażane stopniowo. Mało kto ma świadomość, że coś się zmieniło. Tymczasem nowe przepisy dotyczą wszystkich przebywających na L4 w Polsce.

Kandydaci oczekują jasnej informacji o wynagrodzeniu na starcie. Liczba ofert pracy z widełkami wynagrodzeń rośnie
08 lip 2026

Kandydaci oczekują jasnej informacji o wynagrodzeniu już na starcie. Korzyści z tego wynikające zauważają również pracodawcy. Liczba ofert pracy z widełkami wynagrodzeń rośnie, a proces rekrutacyjny przyspiesza. Widełki stanowią filtr wpływający na skuteczność rekrutacji.

Praca zdalna dla zagranicznego pracodawcy - skutki podatkowe i ryzyka związane z zakładem podatkowym
08 lip 2026

Z czym wiąże się wykonywanie pracy zdalnej z terenu Polski dla zagranicznego pracodawcy? Występują konkretne skutki podatkowe i ryzyka związane z tzw. zakładem podatkowym. Przedstawiamy opracowanie doradcy podatkowego.

Wysokie grzywny dla pracodawcy od 8 lipca 2026 r. Kontrola PIP po nowemu i nowe wykroczenie - obejście przepisów dot. zawierania umów cywilnoprawnych
10 lip 2026

Od 8 lipca 2026 r. grzywny nakładane na pracodawcę w wyniku kontroli PIP będą znacznie surowsze. Najwyższa kara to nawet 90 tys. zł. Jak będzie wyglądała kontrola PIP po nowemu? Dodaje się również nowe wykroczenie - obejście przepisów dot. zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę.

Częste rotacje pracowników działu cyberbezpieczeństwa i wypalenie zawodowe. Co leży u podstaw kryzysu kadrowego?
07 lip 2026

Odnotowuje się częste rotacje pracowników działu cyberbezpieczeństwa. Towarzyszy im wypalenie zawodowe. Co leży u podstaw kryzysu kadry odpowiedzialnej za bezpieczeństwo organizacji?

Nowe przepisy o PIP już obowiązują. Czy inspektorzy pracy zmieniają umowy?
09 lip 2026

Nowe przepisy o PIP już obowiązują. Ustawa weszła w życie 8 lipca 2026 r. Inspektorzy pracy mogą już zmieniać umowy decyzją. Co zrobią, jeśli zlecenie, umowa o dzieło lub kontrakt B2B wykonywane są w warunkach charakterystycznych dla umowy o pracę? Jakie wątpliwości zgłaszają pracodawcy?

pokaż więcej
Proszę czekać...