Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu wyłącznie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, masz prawo ubiegać się o stwierdzenie całkowitej bądź częściowej niezdolności do wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Taka decyzja jest niezbędna, aby otrzymać wiele form wsparcia z KRUS.
- Decyzja o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - co daje?
- Kto może załatwić orzeczenie o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym?
- Renta rolnicza z tytułu pracy na roli - wniosek 2026
- Renta rolnicza: lekarz orzecznik bada stan zdrowia, analizuje przedłożoną dokumentację medyczną i w razie potrzeby przeprowadza badanie
- Odwołanie do komisji lekarskiej KRUS w terminie 14 dni od otrzymania decyzji
- Niezdolność do pracy na roli daje możliwość skorzystania z rehabilitacji leczniczej z KRUS
Decyzja o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - co daje?
Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu wyłącznie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, masz prawo ubiegać się o stwierdzenie całkowitej bądź częściowej niezdolności do wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Taka decyzja jest niezbędna, aby otrzymać rentę rolniczą oraz pozostałe świadczenia przysługujące w ramach rolniczego ubezpieczenia społecznego – między innymi rentę rodzinną po zmarłym ubezpieczonym, skierowanie na leczenie rehabilitacyjne czy rekomendację zmiany zawodu.
POLECAMY: KALKULATOR DAT
Kto może załatwić orzeczenie o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym?
O wydanie orzeczenia mogą wnioskować:
- rolnicy prowadzący indywidualne gospodarstwo,
- współmałżonkowie rolników,
- osoby powyżej 16. roku życia, które mieszkają w tym samym gospodarstwie domowym i regularnie wspomagają jego prowadzenie.
Renta rolnicza z tytułu pracy na roli - wniosek 2026
Procedura uzyskania orzeczenia wygląda tak: w pierwszej kolejności należy złożyć wniosek o rentę rolniczą z powodu niezdolności do pracy w gospodarstwie lub niemożności samodzielnego funkcjonowania. W przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodzica bądź opiekuna prawnego, natomiast w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej dokument składa i podpisuje jej opiekun prawny lub kurator. Formularz wniosku jest dostępny na portalu www.gov.pl/web/krus w sekcji „Formularze i wnioski – świadczenia".
Do wniosku trzeba dołączyć:
- kwestionariusz dotyczący okresów ubezpieczenia rolniczego oraz okresów wliczanych do tego ubezpieczenia (druk KRUS SR-21),
- zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza prowadzącego w ciągu ostatnich 30 dni, sporządzone na formularzu KRUS N-14, wraz z pełną dokumentacją medyczną potwierdzającą stan zdrowia (karty z poradni, wypisy szpitalne, wyniki badań diagnostycznych itp.),
- dodatkowe dokumenty zależne od indywidualnej sytuacji, np. świadectwa zatrudnienia, książeczkę wojskową, a także ewentualne zaświadczenie o dochodach lub stanie gospodarstwa.
Dokumentację można przekazać: bezpośrednio w najbliższej placówce KRUS – osobiście, za pośrednictwem pełnomocnika (na podstawie pisemnego upoważnienia) lub drogą pocztową, drogą elektroniczną – przez ePUAP bądź e-Doręczenia (z wykorzystaniem profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego) albo za pośrednictwem platformy eKRUS.
Renta rolnicza: lekarz orzecznik bada stan zdrowia, analizuje przedłożoną dokumentację medyczną i w razie potrzeby przeprowadza badanie
Po złożeniu kompletnego wniosku KRUS wyznacza termin wizyty lekarskiej. Podczas niej lekarz orzecznik bada stan zdrowia, analizuje przedłożoną dokumentację medyczną i w razie potrzeby przeprowadza badanie fizykalne. Na tej podstawie wydaje orzeczenie określające stopień niezdolności do pracy (całkowitą lub częściową), jej charakter (trwały lub czasowy wraz ze wskazaniem okresu) oraz ewentualną niezdolność do samodzielnego funkcjonowania.
Jeżeli lekarz orzecznik uzna, że przedstawiona dokumentacja jest wystarczająca, ma możliwość wydania orzeczenia bez konieczności osobistej wizyty – tzw. orzeczenie zaoczne.
Orzeczenie nabiera mocy prawnej po upływie 14 dni od jego weryfikacji przez regionalnego inspektora KRUS.
Odwołanie do komisji lekarskiej KRUS w terminie 14 dni od otrzymania decyzji
W razie odmowy ze strony lekarza orzecznika przysługuje odwołanie do komisji lekarskiej KRUS w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Jeśli komisja również wyda orzeczenie negatywne, można wnieść skargę do sądu okręgowego – wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych – za pośrednictwem jednostki KRUS, która wydała decyzję, w ciągu miesiąca od jej doręczenia.
Właściwa jest placówka terenowa KRUS odpowiadająca miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Wykaz oddziałów regionalnych i placówek terenowych KRUS znajduje się w bazie dostępnej na stronie www.gov.pl.
Niezdolność do pracy na roli daje możliwość skorzystania z rehabilitacji leczniczej z KRUS
KRUS zgodnie ze swym ustawowym obowiązkiem zapewnia rolnikom uprawnionym do świadczeń Kasy możliwość korzystania z rehabilitacji leczniczej. Rehabilitacja jest organizowana w formie 21-dniowych turnusów prowadzonych we własnych Centrach Rehabilitacji Rolników KRUS (Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2757). Każdego roku z rehabilitacji leczniczej za pośrednictwem KRUS korzysta około 14 tys. osób.
Jak wskazuje KRUS: Głównym celem prowadzonej rehabilitacji jest zapobieganie inwalidztwu lub ograniczenie go do poziomu umożliwiającego ubezpieczonemu dalsze wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, a w przypadku osób, które zdolność do pracy utraciły jej przywrócenie, o ile jest to możliwe w wyniku leczenia i rehabilitacji. Z tego względu należy podkreślić, że rehabilitacja nie jest adresowana do wszystkich rolników objętych ubezpieczeniem społecznym. Osoba, która chce skorzystać z rehabilitacji organizowanej przez KRUS, musi spełniać określone wymogi.