Zmiany w KP i 100 dni transparentności płac. Rewolucji nie ma, dyrektywa to za mało a na polskie kompleksowe przepisy wciąż czekamy

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
rozwiń więcej
Zmiany w KP i 100 dni transparentności płac. Rewolucji nie ma, dyrektywa to za mało a na polskie kompleksowe przepisy wciąż czekamy / Zmiany w KP i 100 dni transparentności płac. Rewolucji nie ma, dyrektywa to za mało a na polskie kompleksowe przepisy wciąż czekamy / Shutterstock

Okres od stycznia do marca 2026 roku to pierwszy pełny kwartał obowiązywania nowelizacji Kodeksu pracy, wdrażającej w pewnym zakresie unijną dyrektywę o przejrzystości wynagrodzeń. Ponad sto dni po wejściu w życie przepisów dane kilku portali nie pokazują przełomu. Wielu pracowników ocenia nowe regulacje - jako de facto "martwe" - i nie działające w praktyce tak, jak tego oczekiwano.

Zmiany w KP i 100 dni transparentności płac. Rewolucji nie ma, dyrektywa to za mało a na polskie kompleksowe przepisy wciąż czekamy

Nowelizacja Kodeksu opublikowana 24 grudnia 2025 roku w założeniu miała przyspieszyć proces publikowania jawnych widełek finansowych w ofertach pracy. Ogłoszenie nowelizacji dało nadzieję na to, że jawność wynagrodzeń stanie się normą.

Autopromocja

Polska wciąż wdraża unijną dyrektywę o transparentności wynagrodzeń ale zmiany w zakresie pewnych aspektów jawności płac zostały już wdrożone w KP. Dla wielu przedsiębiorstw oznacza to obowiązek informowania kandydatów o przewidywanych zarobkach na określonym stanowisku. Pracodawca ma do wyboru trzy momenty, w których może przekazać tę informację: bezpośrednio w ogłoszeniu o pracę, przed pierwszą rozmową kwalifikacyjną (jeśli rekrutacja odbywa się bez publicznego ogłoszenia), najpóźniej przed podpisaniem umowy. Przepisy stanowią, że: Art. 18 zn. 3ca. § 1. Osoba ubiegająca się o zatrudnienie na danym stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o:

  • wynagrodzeniu, o którym mowa w art. 183c § 2, jego początkowej wysokości lub jego przedziale – opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci, oraz
  • odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania – w przypadku gdy pracodawca jest objęty układem zbiorowym pracy lub obowiązuje u niego regulamin wynagradzania.

§ 2. Informacje, o których mowa w § 1, pracodawca przekazuje z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami, w postaci papierowej lub elektronicznej, osobie ubiegającej się o zatrudnienie, zapewniając świadome i przejrzyste negocjacje:

  • w ogłoszeniu o naborze na stanowisko;
  • przed rozmową kwalifikacyjną – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 1;
  • przed nawiązaniem stosunku pracy – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 1, albo przed rozmową kwalifikacyjną.

§ 3. Pracodawca zapewnia, aby ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący.

Ważne

Równolegle wprowadzono bezwzględny zakaz pytania kandydatów o ich dotychczasowe zarobki. Celem tego rozwiązania jest przerwanie mechanizmu utrwalania różnic płacowych – osoby, które kiedyś zgodziły się na niższe wynagrodzenie, często przenosiły tę niekorzystną sytuację do kolejnych miejsc pracy.

100 dni transparentności płac. Rewolucji nie ma, dyrektywa to za mało

Okres od stycznia do marca 2026 roku to pierwszy pełny kwartał obowiązywania nowelizacji Kodeksu pracy, wdrażającej w pewnym zakresie unijną dyrektywę o przejrzystości wynagrodzeń. Ponad sto dni po wejściu w życie przepisów dane portali justjoin.it i rocketjobs.pl nie pokazują przełomu. W IT udział ofert z widełkami płacowymi spadł z 58,4 do 54,4 proc. rok do roku, w pozostałych branżach wzrósł jedynie symbolicznie – z 34,4 do 35,4 proc. Jawność wynagrodzeń pozostaje relatywnie wysoka w obszarach technologicznych, ale poza IT rośnie zbyt wolno, by mówić o zmianie jakościowej.

Po ponad trzech miesiącach od tej daty dane nie potwierdzają takiego scenariusza. Na justjoin.it, portalu dedykowanym branży IT, udział ofert z widełkami spadł o cztery punkty procentowe w ujęciu rok do roku. Na rocketjobs.pl, obejmującym pozostałe branże, wzrost wyniósł zaledwie jeden punkt procentowy. Linia wzrostu od 2024 roku pozostaje w zasadzie płaska – oscyluje w granicach 50-60 proc. dla IT i 30–35 proc. dla reszty rynku. Delikatny ruch widać dopiero w marcu 2026 roku, kiedy na rocketjobs.pl udział ofert z widełkami osiągnął 37,7 proc. To jednak za wcześnie, by mówić o zmianie trendu.

– Po okresie rosnącej presji na transparentność wynagrodzeń widać, że rynek podchodzi do tego tematu bardziej zachowawczo, niż można było zakładać. Spadek udziału ofert z widełkami w IT sugeruje, że firmy w warunkach zmieniającego się rynku próbują zachować większą elastyczność negocjacyjną. To nie jest odwrót od jawności, ale trend przestał się rozwijać dynamicznie. Poza IT sytuacja wygląda jeszcze mniej postępowo. Mimo symbolicznego wzrostu rok do roku daleko jeszcze do pełnej transparentności. Być może realna zmiana nastąpi dopiero wraz z pełnym wdrożeniem przepisów w czerwcu tego roku – komentuje Paulina Świątkiewicz, HR Business Partner w justjoin.it i rocketjobs.pl.

IT wciąż liderem, ale bez nowych rekordów

Segment technologiczny pozostaje znacznie bardziej transparentny niż reszta rynku. Najwyższy udział ofert z widełkami odnotowują specjalizacje niszowe: Ruby (81,3 proc.), Scala (80,6 proc.), PHP (77,6 proc.), JavaScript (72,1 proc.) i Go (71,5 proc.). To technologie, w których podaż kandydatów jest ograniczona, a konkurencja o specjalistów ostra – firmy nie mogą sobie pozwolić na ukrywanie stawek, bo najlepsi kandydaci po prostu nie zwracają uwagi na takie oferty.

Z pozostałych branż najwyższy udział ofert z widełkami mają produkcja (58 proc.), marketing (54,2 proc.), praca w sklepie (50 proc.), design (49,2 proc.) i gastronomia (44,4 proc.). Między najbardziej transparentnym obszarem technologicznym, a najbardziej transparentną branżą poza IT dystans wynosi ponad 20 punktów procentowych.

Pułapka fikcyjnej transparentności

Sam fakt podania widełek płacowych nie zawsze rozwiązuje problem. Częstym zjawiskiem są oferty z ekstremalnie szerokimi przedziałami wynagrodzenia: 5–15 tys. zł, 10–25 tys. zł, 15–40 tys. zł, które formalnie spełniają wymogi transparentności, ale w praktyce nie dają kandydatowi realnej informacji o tym, na jaki budżet może liczyć.

Za taką rozpiętością stoi zwykle jedno z trzech: zróżnicowane wymagania pracodawcy co do doświadczenia, różnice między umową o pracę a kontraktem B2B lub po prostu chęć zabezpieczenia pola do negocjacji. Z perspektywy kandydata efekt jest jednak zawsze ten sam – oferta jest formalnie jawna, ale faktycznie nieczytelna.

Ważne

Na tym tle Polska wypada znacznie słabiej niż chociażby kraje skandynawskie, które od lat uchodzą za wzorzec w dziedzinie jawności płac. W Norwegii, Szwecji i Finlandii funkcjonują mechanizmy pozwalające sprawdzić zarobki sąsiadów czy współpracowników – transparentność nie kończy się na etapie rekrutacji, ale jest wpisana w codzienność relacji pracowniczych.

Co dalej? Czerwiec 2026 testem dojrzałości rynku

Pełna implementacja unijnej dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń w Polsce, obejmująca między innymi obowiązek raportowania luki płacowej, planowana jest na czerwiec 2026 roku, ale już wiadomo, że tak się nie stanie, bo ustawy (na ten moment) wciąż brak.

Źródło: rocketjobs.pl oraz justjoin.it

Kadry
Idealny dział HR za 10 lat: AI od „czarnej roboty”, człowiek od nadawania sensu [Wywiad cz. II]
30 maja 2026

Jak idealny dział HR będzie wyglądał za 10 lat: AI od „czarnej roboty”, a człowiek od nadawania jej sensu? Jakie stanowiska zostaną zastąpione, a kto może spać spokojnie? Oto druga część wywiadu "Jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach". Na nasze pytania odpowiada Dominique Rodier, wiceprezes ADP ds. badań i rozwoju.

Jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach [wywiad]
29 maja 2026

Od administracji do strategicznego wywiadu czyli jak AI redefiniuje tożsamość działów HR? Powstaje nowe stanowisko - ekspert HR o rozszerzonych kompetencjach. Jakie błędy we wdrażaniu AI zdarzają się niezwykle powszechnie? W jakiej fazie rewolucji AI jesteśmy obecnie? Jak ewoluuje tradycyjne CV? Na nasze pytania w pierwszej części wywiadu odpowiada Dominique Rodier, wiceprezes ADP ds. badań i rozwoju.

Pracownicy jeszcze nigdy nie byli tak wypaleni zawodowo. Co czwarty pracownik zatrudnia się podwójnie
29 maja 2026

Pracownicy jeszcze nigdy nie byli tak wypaleni zawodowo - aż 80% pracowników deklaruje brak energii do działania. Co czwarty pracownik zatrudnia się podwójnie. W tym momencie liderzy zamiast zwiększać efektywność za wszelką cenę powinni chronić energię i zasoby ludzi.

Sąd a zwolnienie pracownika za niewysyłanie raportów. Przez 4 lata. Ważne. Czy pracodawca tolerował 4 lata
30 maja 2026

Wypowiedzenie zostanie uznane przez sędziów za wadliwe. Nie można przez 4 lata tolerować "grzechów" pracownika i nagle "przypomnieć" sobie, że naruszał prawo. Pracownik nie wysyłał raportów. Jest jasne, że był to jego obowiązek. Firma to tolerowała. I nagle przypomnieli sobie

Wynagrodzenia pracowników do zmiany. Pracodawcy zyskują czas na weryfikację strategii płacowej
28 maja 2026

Wynagrodzenia pracowników do zmiany - pracodawcy przygotowują się na transparentność płac. Zyskują czas na weryfikację strategii płacowej i ewentualną przebudowę architektury stanowisk.

Kto może ubiegać się o zasiłek opiekuńczy? Jak długo ZUS będzie wypłacać świadczenie?
28 maja 2026

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Świadczenie można otrzymać w przypadku opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Komu konkretnie przysługuje zasiłek i przez jaki okres?

Pracownicy lubią swoich szefów, ale im nie ufają
28 maja 2026

Pracownicy lubią swoich szefów, ale im nie ufają - okazuje się, że większość profesjonalistów (71%) lubi swojego szefa, ale duża część tych, którzy darzą przełożonego sympatią, przyznaje, że jednocześnie albo mu nie ufa, albo ma co do tego wątpliwości. W czym tkwi problem? Jak w prosty sposób to zmienić?

Czerwiec 2026: kalendarz do druku [PDF]
28 maja 2026

Darmowy kalendarz czerwca 2026 do druku z miejscem na notatki w formacie PDF. W czerwcu jest m.in. Boże Ciało, Dzień Dziecka i Dzień Ojca. Najważniejsze daty są zaznaczone. Pobierz, wydrukuj i dodaj ważne notatki.

Czerwiec 2026 - dni wolne i godziny pracy. Kiedy wypada Boże Ciało?
28 maja 2026

Czerwiec w 2026 roku – dni wolne i godziny pracy w tabeli. Kiedy wypada Boże Ciało? Jaki jest wymiar czasu pracy w czerwcu? Kalendarz czerwca 2026 z najważniejszymi datami.

Po urlopie macierzyńskim kobieta traktowana jak pracownik drugiej kategorii
27 maja 2026

Po urlopie macierzyńskim kobieta traktowana jest jak pracownik drugiej kategorii. Kiedy nie widzi dla siebie szans na awans i lepsze traktowanie, często woli zrezygnować z pracy. Tymczasem poziom dzietności w Polsce drastycznie spada, a rąk do pracy brakuje. Co trzeba zmienić?

pokaż więcej
Proszę czekać...