„Mam orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Lekarz przepisał mi zabiegi, które będą trwały kilka dni w godzinach pracy. Czy mogę liczyć na jakieś wolne?” – pyta Czytelniczka.
- Zwolnienie pracownika z orzeczeniem na zabiegi lecznicze lub usprawniające
- Ile dni zwolnienia na zabiegi rehabilitacyjne pracownika z niepełnosprawnością?
- Jakie jeszcze zwolnienia i urlopy przysługują pracownikom z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności?
Zwolnienie pracownika z orzeczeniem na zabiegi lecznicze lub usprawniające
Osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma prawo m.in. do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.
Jest to jedno z uprawnień osób z niepełnosprawnościami, które zostało zawarte w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Trzeba podkreślić, że takie płatne zwolnienie nie przysługuje w każdym przypadku. Aby z niego skorzystać trzeba spełnić następujące warunki:
- orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
- cel zwolnienia: wykonanie badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, uzyskanie zapatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy;
- niemożność wykonana wyżej wymienionych czynności poza godzinami pracy.
Ile dni zwolnienia na zabiegi rehabilitacyjne pracownika z niepełnosprawnością?
Co ciekawe, przepisy nie określają tu limitu dni. Nieobecność na zabiegi czy badania może trwać cały dzień albo kilka godzin. Jak wyjaśnia Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych pracodawca w takim przypadku nie może wymagać, aby pracownik korzystał z urlopu wypoczynkowego.
Czas zwolnienia zależy od czasu trwania badania, zabiegu, itp. oraz ewentualnego czasu niezbędnego na dojazd. Wynagrodzenie za czas takiego zwolnienia oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
Pracodawca ma prawo zażądać udokumentowania np. tego, że zabiegi odbyły się w danym terminie i nie mogły być wykonane poza godzinami pracy.
Jakie jeszcze zwolnienia i urlopy przysługują pracownikom z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności?
Poza wyżej wymienionym zwolnieniem od pracy, pracownicy niepełnosprawni mogą korzystać też z innych przywilejów. Jednym z nich jest tzw. urlop rehabilitacyjny. To potoczna nazwa dodatkowego urlopu wypoczynkowego, który pracownik nabywa po roku od otrzymania orzeczenia o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Wymiar takiego urlopu to 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma też prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym. Wymiar takiego zwolnienia to maksymalnie 21 dni roboczych raz w roku.
Łączny wymiar tzw. urlopu rehabilitacyjnego i zwolnienia na urlop rehabilitacyjny również nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Osoba niepełnosprawna (także w stopniu lekkim) ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz.U. z 2025 r., poz. 913; ost. zm. Dz.U. z 2025 r., poz. 1746)
Polecamy: Kodeks pracy 2026 – praktyczny komentarz, zmiany i przykłady zastosowania