Pracownik może mieć od 5 do nawet 60 minut przerwy w pracy – w zależności od czasu pracy i sytuacji. Przepisy określają różne uprawnienia, m.in. dla osób pracujących przy komputerze czy karmiących matek. Kto może liczyć na dłuższe przerwy? Kiedy pracodawca jest obowiązany ich udzielić?
- 5 minut przerwy od pracy
- 15 minut przerwy od pracy
- 30 min przerwy od pracy
- Od 30 do 90 minut przerwy od pracy
- 60 minut przerwy od pracy
Prawo do przerwy w pracy jest zagwarantowane w przepisach, w tym w Kodeks pracy oraz regulacjach BHP dotyczących pracy przy monitorach. Pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o przysługujących mu przerwach.
5 minut przerwy od pracy
Zacznijmy od najkrótszej przerwy. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom łączenie przemienne pracy związanej z obsługą komputera z innymi pracami, które nie obciążają wzroku, wykonywanymi w innych pozycjach ciała lub co najmniej 5 minut przerwy po każdej godzinie przy ekranie. Ta przerwa wliczana jest do czasu pracy.
15 minut przerwy od pracy
W przypadku gdy, dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej sześć godzin, to pracownikowi przysługuje prawo do przerwy w pracy, która powinna trwać co najmniej 15 minut. Przerwa ta jest wliczana do czasu pracy. Jeżeli jego wymiar czasu pracy wynosi powyżej dziewięciu godzin, pracownik ma prawo do kolejnej, dodatkowej przerwy trwającej co najmniej 15 min. Ta przerwa również wliczana jest do czasu pracy. Jeżeli zaś dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi powyżej 16 godzin, pracownik ma prawo do trzech przerw trwających minimum 15 minut. Przerwy te są wliczane do czasu pracy.
30 min przerwy od pracy
Warto także pamiętać, że jeszcze inne przerwy będą obowiązywały pracowników młodocianych. Pracownicy młodociani mają także inny wymiar czasu pracy. W przypadku, gdy dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, to pracodawca jest obowiązany wprowadzić takiemu młodocianemu przerwę w pracy. Przerwa ta powinna trwać nieprzerwanie przez 30 minut. Przerwa ta wliczana jest do czasu pracy. Przy normach czasu pracy młodocianych należy także pamiętać o tym, że do ich czasu pracy wlicza się także czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy.
Od 30 do 90 minut przerwy od pracy
Na dwie przerwy po 30 minut mogą liczyć pracownice karmiące piersią – pod warunkiem urodzenia jednego dziecka. Przerwy te można połączyć w jedną, 60 minutową przerwę. W przypadku kamienia więcej niż jednego dziecka, pracownica ma prawo do dwóch przerw po 45 minut, które w połączeniu dadzą półtorej godziny. Przerwy na karmienie udzielane są na wniosek pracownicy. Przerwa na karmienie nie przysługuje pracownicy, która jest zatrudniona przez czas krótszy niż cztery godziny. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa na karmienie. Bardzo często pracownice występując z wnioskiem o przerwy na karmienie - łączą je - i odbierają jako pierwszą lub ostatnią godzinę pracy. Dzięki temu skracają swój czas w pracy.
60 minut przerwy od pracy
Pracodawca – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa – może wprowadzić jedną przerwę w pracy trwającą do 60 minut. Nie jest wliczana do czasu pracy. Przerwa ta ma zostać przeznaczona na spożycie posiłku lub załatwienie przez pracownika spraw osobistych. Takie przerwy powinny być zapisane w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy lub w umowie o pracę ( w przypadku, gdy pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy).
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2023.1465 t.j.)
Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U.1998.148.973)